Με αφορμή την επετειακή επανέκδοση του «Reveal» που κυκλοφορεί στις 20 Νοεμβρίου, ο Mike Mills θυμάται την αναγέννηση των R.E.M. κάτω από τον σπάνιο ήλιο της Ιρλανδίας, παίρνει θέση για τη σιωπή των καλλιτεχνών απέναντι στην πολιτική πόλωση και κλείνει οριστικά την πόρτα στα σενάρια επανένωσης.
Είκοσι πέντε χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τον Μάιο του 2001, όταν οι R.E.M. κυκλοφόρησαν το δωδέκατο άλμπουμ τους, το «Reveal». Το συγκρότημα τιμά την επέτειο με την ενισχυμένη επανέκδοση «Reveal (25th Anniversary Edition)», η οποία φτάνει στα δισκοπωλεία την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου από την Craft Recordings.
Παρά τη μεθυστική, ηλιόλουστη ζεστασιά που αποπνέουν τραγούδια όπως τα «Imitation Of Life» και «All The Way To Reno (You’re Gonna Be A Star)», ο δίσκος γεννήθηκε μέσα από μια περίοδο βαθιάς ανασφάλειας. Η αποχώρηση του ιδρυτικού ντράμερ Bill Berry το 1997 είχε κλονίσει το δεμένο συγκρότημα, ενώ το πειραματικό «Up» του 1998 είχε σημαδευτεί από την προσπάθειά τους να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα ως τρίο.
«Προφανώς ο Bill δεν πέθανε, αλλά έφυγε, και αυτό είναι αρκετά τραυματικό για ένα συγκρότημα τόσο αφοσιωμένο όσο ήμασταν και παραμένουμε εμείς. Αφού ξεπεράσαμε το “Up”, για το οποίο υπήρχε τραύμα αν και η στενή συνεργασία με τον Pat McCarthy ήταν πολύ ωραία, φτάσαμε στο “Reveal” με μια νέα κατεύθυνση και έναν σπουδαίο ντράμερ, αποφασισμένοι να πάμε κάπου που αγαπάμε και να διασκεδάσουμε», ανέφερε ο Mike Mills σε συνέντευξή του στο NME.
Η αναζήτηση αυτής της νέας ισορροπίας τούς οδήγησε αρχικά στο Βανκούβερ και έπειτα στην Ιρλανδία, τόπο καταγωγής του παραγωγού Pat McCarthy, ο οποίος γνώριζε καλά τη σκηνή του Δουβλίνου. Για τον Mike Mills, η παραμονή τους στο στούντιο του Ντάλκι έφερε μια σπάνια αίσθηση αισιοδοξίας, σε μια χώρα που, όπως πιστεύει, φιλοξενεί όση μαγεία έχει απομείνει στον κόσμο.
«Θυμάμαι μια μέρα στο στούντιο στο Ντάλκι, καθώς κοιτούσα έξω από το παράθυρο σε μια σπάνια ηλιόλουστη μέρα για την Ιρλανδία. Δεν ήξερα καν πώς θα ακουγόταν αυτός ο δίσκος, αλλά ήξερα πως εκεί έπρεπε να βρισκόμαστε, γιατί η ατμόσφαιρα και οι άνθρωποι ήταν υπέροχοι», θυμήθηκε ο 67χρονος μπασίστας.
Παρότι πολλοί περιέγραψαν το «Reveal» ως επιστροφή στη μελωδική, γλυκόπικρη ταυτότητα που είχαν οι R.E.M. στις αρχές της δεκαετίας του ’90, ο ίδιος απορρίπτει κάθε έννοια αναπόλησης. Θεωρεί μάλιστα τον δίσκο ως τον πιο υποτιμημένο της δισκογραφίας τους, παρόλο που στην Αμερική δεν αποτελούσαν πλέον το πρώτο όνομα της επικαιρότητας.
«Δεν υπάρχει καμία επιστροφή στους R.E.M., εκτός από το τραγούδι “Saturn Return”, γιατί κοιτούσαμε μόνο μπροστά. Οι ευαισθησίες μας είναι τέτοιες που πολλά από όσα κάνουμε είναι γλυκόπικρα, αφού όσο μεγαλώνεις αναγνωρίζεις πως έτσι είναι η ζωή και εκτιμάς περισσότερο τις καλές στιγμές εξαιτίας των κακών που έχεις ζήσει», εξήγησε.
Δίπλα σε δίσκους όπως τα «Murmur» και «Automatic For The People», ο Mike Mills ξεχωρίζει το «Reveal» για τη συνοχή του και την ικανότητά του να μεταδίδει την ομορφιά του καλοκαιριού. Κυκλοφορώντας μόλις τέσσερις μήνες πριν από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, το άλμπουμ μοιάζει σήμερα με χρονοκάψουλα ενός πιο αθώου κόσμου που επρόκειτο να αλλάξει αμετάκλητα.
«Δεν γράφαμε ποτέ δίσκους για το κοινό, αλλά για εμάς, και το “Reveal” συλλαμβάνει ακριβώς το σημείο όπου βρισκόμασταν τότε. Αν και δεν το είχα σκεφτεί ως χρονοκάψουλα, η 11η Σεπτεμβρίου χαράχτηκε μόνιμα στη συνείδηση όλων, όμως εκείνη την άνοιξη ζούσαμε μια σχετικά ξέγνοιαστη περίοδο με θετική διάθεση», σημείωσε.
Ανάμεσα στα τραγούδια του δίσκου ξεχωρίζει το «Disappear», το οποίο συνδέεται στιχουργικά με το «How To Disappear Completely» των Radiohead. Η συμβουλή του Michael Stipe προς τον Thom Yorke είχε εμπνεύσει τον στίχο «I’m not here, this isn’t happening», δημιουργώντας έναν υπόγειο διάλογο ανάμεσα στα δύο συγκροτήματα που μοιράζονταν την ίδια αντισυμβατική ματιά.
«Οι τραγουδιστές που γράφουν στίχους επικοινωνούν με έναν δικό τους, εστιασμένο κώδικα στον οποίο εμείς οι κοινοί θνητοί δεν έχουμε πρόσβαση. Είχαμε μια υπέροχη βραδιά με τον Thom στο Clarence Hotel στο Δουβλίνο, όταν του έσπρωξα ένα σημείωμα κάτω από την πόρτα με την κοπέλα μου και, παρόλο που τον διέκοψα την ώρα που ήταν απασχολημένος, καταλήξαμε να πίνουμε μπίρες αργότερα», αφηγήθηκε.
Το 2001, ωστόσο, έφερε στο προσκήνιο και μια νέα γενιά της alternative rock, από τους The Strokes και τους The White Stripes μέχρι τους Yeah Yeah Yeahs. Ως μελετητές της ιστορίας της rock, ο Mike Mills και ο Peter Buck γνώριζαν από το παράδειγμα των Rolling Stones και των The Who πως δεν υπήρχε έτοιμος οδηγός για το πώς γερνά ένα συγκρότημα σε ένα είδος που συχνά θεωρείται νεανικό.
«Αν είσαι αρκετά καλός, θα διατηρείς πάντα έναν πυρήνα θαυμαστών, αλλά τα νέα παιδιά αναζητούν κάτι φρέσκο, όπως ακριβώς οφείλουν να κάνουν. Οι Yeah Yeah Yeahs και οι Strokes έφεραν στον κόσμο μια ενέργεια που έλειπε εκείνη τη στιγμή και τους δίνω κάθε δίκιο», τόνισε.
Η συζήτηση στράφηκε αναπόφευκτα στην πολιτική, ένα πεδίο στο οποίο οι R.E.M. υπήρξαν διαχρονικά ενεργοί, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της προεδρίας Bush. Βλέποντας τη σημερινή πραγματικότητα της εποχής Trump, ο Mike Mills επιμένει πως η αποχή των πολιτών από τα κοινά ανοίγει τον δρόμο στην ασυδοσία, απορρίπτοντας όσους ζητούν από τους καλλιτέχνες να σιωπούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Όταν ο κόσμος αδιαφορεί και απογοητεύεται από τη διαφθορά, δημιουργείται πρόσφορο έδαφος για ανθρώπους όπως ο Trump ώστε να κάνουν όσα φρικτά κάνουν. Όταν μου γράφουν στο Twitter να μη μιλάω επειδή είμαι απλώς καλλιτέχνης, αναρωτιέμαι αν προτιμούν να τους υπαγορεύουν τη σκέψη τους οι επαγγελματίες πολιτικοί, γιατί κυριολεκτικά όλοι πρέπει να ασχολούνται με την πολιτική», δήλωσε.
Ωστόσο, παραδέχεται πως σήμερα δεν υψώνουν τη φωνή τους αρκετοί άνθρωποι της μουσικής βιομηχανίας, καθώς το διαδίκτυο επιτρέπει σε ανώνυμους επικριτές να επιβάλλουν σκληρές και άμεσες συνέπειες σε όποιον εκτίθεται.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη ρήξη ανάμεσα στον Ed Sheeran και τον Macklemore, όταν ο τελευταίος απομακρύνθηκε από την περιοδεία «Loop Tour» του Βρετανού τραγουδιστή έπειτα από φιλοπαλαιστινιακά σχόλια επί σκηνής, με τον Ed Sheeran να αποδίδει την απόφαση στους διοργανωτές και τα γήπεδα των συναυλιών.
«Η υπόθεση με τον Ed Sheeran ήταν μια καταστροφή σε κάθε επίπεδο, αλλά ζούμε σε έναν τόσο πολωμένο κόσμο που αν πάρεις θέση δημιουργείς εχθρούς, κάτι που εμένα δεν με πειράζει καθόλου. Καταλαβαίνω αν ένας καλλιτέχνης θέλει οι συναυλίες του να μένουν έξω από την πολιτική, όμως τότε δεν έπρεπε να επιλέξει τον Macklemore για να ανοίγει τις εμφανίσεις του, ενώ εγώ δεν έχω την πολυτέλεια να σωπαίνω», ανέφερε.
Παρά τη συγκίνηση που προκάλεσαν οι πρόσφατες κοινές εμφανίσεις και των τεσσάρων μελών των R.E.M. —τόσο για το «Losing My Religion» στην ένταξή τους στο Songwriters Hall of Fame το 2024 όσο και για το «Pretty Persuasion» στο 40 Watt Club στο Athens της Τζόρτζια τον Φεβρουάριο του 2025, στο πλευρό των Michael Shannon και Jason Narducy— ο Mike Mills διαλύει κάθε ελπίδα για κανονική επανένωση.
«Θεέ μου, όχι, πιστέψτε με, όταν λέμε ότι τελείωσε, δεν αστειευόμαστε. Μου αρέσει να βρισκόμαστε και να παίζουμε αυθόρμητα μαζί, αλλά το να καθίσουμε να σχεδιάσουμε μια επιστροφή θα μας έκανε δυστυχισμένους, γιατί είμαστε ευτυχισμένοι απλώς ως φίλοι», διευκρίνισε.
Είκοσι πέντε χρόνια μετά από εκείνο το ηλιόλουστο πρωινό στο Ντάλκι, όταν όλα έμοιαζαν ανοιχτά σε μια νέα αρχή, ο Mike Mills κοιτάζει το «Reveal» χωρίς την ανάγκη να ξαναστήσει το παρελθόν επί σκηνής. Ο δίσκος παραμένει ένα κλειστό κεφάλαιο μιας αλλοτινής εποχής, την ώρα που τα τέσσερα μέλη των R.E.M. κρατούν τη μουσική τους σχέση εκεί ακριβώς όπου ξεκίνησε: σε μια παρέα φίλων που δεν χρωστά τίποτα σε κανέναν.
