Μια ανοιχτή επιστολή – καταπέλτης ενάντια της Suno, η μεταφορά του Λούβρου και το δίλημμα της μουσικής βιομηχανίας για το αν η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να μένει κλειδωμένη στο «κουτί» της.
Φανταστείτε μία συμμορία κλεφτών μεταμφιεσμένων σε εργάτες κατασκευών να εισβάλλει στο Λούβρο μέρα μεσημέρι, να αρπάζει κοσμήματα του στέμματος αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων και να εξαφανίζεται στους πολυσύχναστους δρόμους του Παρισιού. Ενώ κάποιοι συλλαμβάνονται, τα κοσμήματα δεν βρίσκονται ποτέ. Ο φόβος είναι πως αυτά τα ιστορικά έργα τέχνης έχουν ήδη κοπεί, επανασχεδιαστεί και μεταπωληθεί σε κομμάτια.
Αυτή ακριβώς είναι η αναλογία που χρησιμοποιεί μία νέα, ιδιαίτερα αιχμηρή ανοιχτή επιστολή με τίτλο «Say No to Suno», για να περιγράψει την τρέχουσα κατάσταση στη μουσική βιομηχανία.
Η συζήτηση γύρω από τους λεγόμενους «περιφραγμένους κήπους» έχει ανάψει για τα καλά. Μια σειρά από οργανώσεις δικαιωμάτων καλλιτεχνών αποφάσισαν να βγουν μπροστά, κατηγορώντας ευθέως την εταιρεία μουσικής τεχνητής νοημοσύνης Suno για τις πρακτικές εκπαίδευσης των μοντέλων της και την προσέγγισή της στη λήψη των τραγουδιών που παράγει.
Στο κείμενο που δημοσιεύτηκε στο blog The Trichordist, η στάση είναι ξεκάθαρη: «Το Suno έχτισε την επιχείρησή του στις πλάτες μας, σαρώνοντας την πολιτιστική παραγωγή του κόσμου χωρίς άδεια, και στη συνέχεια ανταγωνίζεται τα ίδια τα έργα που εκμεταλλεύτηκε».
Την επιστολή υπογράφουν φορείς με ειδικό βάρος στον χώρο της πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως οι Music Artists Coalition, European Composer and Songwriter Alliance, Artist Rights Alliance, North Music Group, Artist Rights Institute και ECR Music Group. Το μήνυμα που στέλνουν δεν αφορά μόνο την κλοπή, αλλά και τη διαστρέβλωση της καλλιτεχνικής αξίας.
Το κεντρικό σημείο τριβής τις τελευταίες εβδομάδες είναι αν οι εταιρείες AI οφείλουν να απαγορεύουν στα τραγούδια που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη να εξέρχονται από την πλατφόρμα τους.
Ο Michael Nash, επικεφαλής ψηφιακός διευθυντής της Universal Music Group, ήταν σαφής μιλώντας στο podcast του Billboard. Η άρνηση του Suno να λειτουργήσει ως κλειστό σύστημα είναι ο βασικός λόγος που η UMG δεν έχει καταλήξει σε διακανονισμό στο πλαίσιο της αγωγής των 500 εκατομμυρίων δολαρίων που έχουν καταθέσει οι μεγάλες δισκογραφικές για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων.
Από την αντίπερα όχθη, ο Paul Sinclair, επικεφαλής μουσικής στο Suno, υπερασπίστηκε τη θέση της εταιρείας του με μία ανάρτηση στο LinkedIn υπό τον τίτλο «Open Studios, Not Walled Gardens».
Το επιχείρημά του βασίζεται στην ιδέα ότι αν η μουσική είχε κλειδωθεί σε κλειστά συστήματα τα τελευταία 25 χρόνια, το streaming όπως το γνωρίζουμε σήμερα δεν θα υπήρχε. Υποστηρίζει πως η καινοτομία, συμπεριλαμβανομένων νέων ειδών μουσικής, μπορεί να προκύψει από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά «για να είναι αληθινή αυτή η υπόσχεση, αυτά τα εργαλεία δεν μπορούν να είναι απλώς παιχνίδια μέσα σε ένα κουτί».
Κουνέλια, ελάφια και ψηφιακοί εισβολείς
Η απάντηση των ακτιβιστών στο επιχείρημα του Sinclair είναι αφοπλιστική και γεμάτη ειρωνεία. Χαρακτηρίζουν τη θέση του ως ένα «κουρασμένο remix» του παλιού τροπαρίου ότι «η πληροφορία θέλει να είναι ελεύθερη», μεταφράζοντάς το ως: «Θέλουμε τη μουσική σας δωρεάν».
Η επιστολή αντιστρέφει την αναλογία του κήπου: «Ρωτήστε τον εαυτό σας: γιατί οι περισσότεροι κήποι περιβάλλονται από φράχτες ή τοίχους; Για να κρατήσουν έξω κουνέλια, ελάφια, ρακούν και αγριογούρουνα που αναζητούν ένα δωρεάν γεύμα. Καλλιεργούμε, φροντίζουμε και προστατεύουμε τους κήπους μας ακριβώς επειδή αυτό τους καθιστά πολύ πιο παραγωγικούς μακροπρόθεσμα».
Η ιστορία έχει δείξει πως τα κλειστά συστήματα έσωσαν τη βιομηχανία. Θυμηθείτε την εποχή του Napster. Αυτό που επανέφερε τη μουσική από την άβυσσο της ανεξέλεγκτης ψηφιακής πειρατείας ήταν ακριβώς τα συστήματα που ο Sinclair απορρίπτει ως αποκλειστικά. Οι πλατφόρμες streaming, όπως το Spotify και το Apple Music, διατηρούν ελέγχους πρόσβασης που επιτρέπουν την αποζημίωση των καλλιτεχνών, έστω και αν τα οικονομικά αποτελέσματα για πολλούς παραμένουν ανεπαρκή.
Το ρήγμα στη βιομηχανία: Η στάση της Warner και του Spotify
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως δεν συμφωνούν όλοι οι μεγάλοι παίκτες με την απόλυτη προσέγγιση του «περιφραγμένου κήπου». Η Warner Music Group επέλεξε έναν διαφορετικό δρόμο, καταλήγοντας σε διακανονισμό με το Suno χωρίς να το εξαναγκάσει σε ένα πλήρως κλειστό περιβάλλον. Αντ’ αυτού, η συμφωνία προβλέπει τον περιορισμό του αριθμού των λήψεων μουσικής τεχνητής νοημοσύνης, με τους χρήστες να πρέπει να πληρώσουν επιπλέον για περισσότερα downloads.
Ο διευθύνων σύμβουλος της WMG, Robert Kyncl, δήλωσε πως το ζήτημα «παρουσιάζεται υπερβολικά άσπρο – μαύρο», τονίζοντας πως βρήκαν την ισορροπία που δημιουργεί αξία.
Ακόμη πιο διαλλακτική φαίνεται η στάση του Spotify. Ο συν-διευθύνοντας σύμβουλος Gustav Söderström δήλωσε ότι ένας αυξανόμενος κατάλογος ήταν πάντα θετικός για την πλατφόρμα, καθώς προσελκύει νέους χρήστες και ενισχύει το engagement. Για το Spotify, ανεξάρτητα από το πού παράγεται η μουσική —ακόμα και αν προέρχεται από πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης— η «πολιτιστική στιγμή» συμβαίνει πάντα εντός της εφαρμογής τους.
Βιομηχανική παραγωγή απάτης;
Η επιστολή όμως δεν μένει μόνο στη θεωρία. Οι ακτιβιστές εξαπολύουν βαρύτατες κατηγορίες για το πρακτικό αποτέλεσμα της λειτουργίας του Suno. Αναφέρουν δεδομένα που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, σύμφωνα με τα οποία το Suno χρησιμοποιείται για την παραγωγή 7 εκατομμυρίων κομματιών την ημέρα.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο προέρχεται από πρόσφατη έρευνα του Deezer, η οποία αναφέρει ότι έως και το 85% όλων των streams σε πλήρως μουσική τεχνητής νοημοσύνης είναι δόλια ή τεχνητά.
«Το Suno δεν έχει ακόμη αποδείξει πειστικά ότι η πλατφόρμα του δεν λειτουργεί, στην πράξη, ως κλιμακούμενη εισροή σε σχήματα απάτης streaming», αναφέρει η επιστολή, χαρακτηρίζοντας την εταιρεία ως ένα «εργοστάσιο τροφής για απάτη» σε βιομηχανική κλίμακα.
Οι καλλιτέχνες προειδοποιούν ότι η «πειρατεία» της παγκόσμιας μουσικής βιβλιοθήκης πλημμυρίζει τις πλατφόρμες με ψηφιακά «απόβλητα» (AI slop), τα οποία αραιώνουν τις δεξαμενές των δικαιωμάτων των νόμιμων καλλιτεχνών.
Επιπλέον, τίθεται σοβαρό ζήτημα πνευματικών δικαιωμάτων για το ίδιο το παραγόμενο αποτέλεσμα. Οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Γραφείου Πνευματικών Δικαιωμάτων των ΗΠΑ, έχουν καταστήσει σαφές ότι τα αποτελέσματα της γενετικής AI δεν είναι επιλέξιμα για πνευματικά δικαιώματα. Αυτό σημαίνει ότι η οικονομική αξία μιας δημιουργίας στο Suno ανήκει αποκλειστικά στο Suno, και όχι στον καλλιτέχνη που το χρησιμοποιεί.
Το μέλλον και η ευθύνη
Η επιστολή καταλήγει με μία έκκληση για υπευθυνότητα. Αναγνωρίζει ότι πολλοί στην κοινότητα αγκαλιάζουν την υπεύθυνη AI ως εργαλείο δημιουργίας, κάτι που είναι καλοδεχούμενο. Ωστόσο, διαχωρίζει τη θέση της από την μαζική διανομή παραγώγων που βασίζονται στην κλοπή ανθρώπινης εργασίας.
«Πρέπει να πούμε όχι στο Suno. Να πούμε ναι στην ομορφιά και την αφθονία των κήπων που μας τρέφουν όλους», καταλήγει το κείμενο, καλώντας σε νομικές και τεχνολογικές ασπίδες προστασίας για την ανθρώπινη ευφυΐα.
Το κείμενο υπογράφουν οι:
- Ron Gubitz, Εκτελεστικός Διευθυντής, Music Artist Coalition
- Helienne Lindvall, Τραγουδοποιός και Πρόεδρος, European Composer and Songwriter Alliance
- David C. Lowery, Καλλιτέχνης και Εκδότης του The Trichordist
- Tift Merritt, Καλλιτέχνης, Practitioner in Residence στο Duke University και Μέλος του Δ.Σ. του Artist Rights Alliance
- Blake Morgan, Καλλιτέχνης, παραγωγός και Πρόεδρος του ECR Music Group
- Abby North, Πρόεδρος, North Music Group
- Chris Castle, Artist Rights Institute
