Από δύο συναυλίες στο Νιου Τζέρσεϊ μέχρι τις φιλανθρωπικές εμφανίσεις για την Παλαιστίνη, η αντιπαράθεση μεταξύ Macklemore και Ed Sheeran έφερε τους U2 αντιμέτωπους με δύο ερωτήματα: ποιος μπορεί να μιλήσει από τη σκηνή και ποιος μπορεί να επιλέξει να μείνει έξω από την πολιτική.
Στη σύγχρονη βιομηχανία του θεάματος, οι συναυλίες αποτελούν έναν αποστειρωμένο ναό μαζικής διασκέδασης, έναν χώρο όπου οι θεατές πληρώνουν αδρά για να ξεχάσουν την πραγματικότητα και όχι για να τη βρουν μπροστά τους. Όταν όμως η πραγματικότητα εισβάλλει ορμητικά πάνω στη σκηνή, τα γρανάζια αυτής της μηχανής μπλοκάρουν απότομα.
Αυτό ακριβώς συνέβη στο MetLife Stadium του Νιου Τζέρσεϊ, κατά τη διάρκεια δύο συναυλιών στο αμερικανικό σκέλος της περιοδείας «Loop Tour» του Ed Sheeran. Εκεί, ο Macklemore, ο οποίος εμφανιζόταν πριν από τον Βρετανό τραγουδιστή, αποφάσισε να μην ακολουθήσει την πεπατημένη. Ζήτησε ευθέως να προστατευθούν οι Παλαιστίνιοι στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, φώναξε το σύνθημα «Λευτεριά στην Παλαιστίνη» και παρουσίασε το τραγούδι διαμαρτυρίας του με τίτλο «Hind’s Hall».
Η απάντηση της κατεστημένης εξουσίας ήταν αστραπιαία. Οι τοποθετήσεις του ράπερ προκάλεσαν την άμεση αντίδραση του Ισραηλινο-Αμερικανικού Συμβουλίου, αλλά και του δισεκατομμυριούχου Robert Kraft, ιδιοκτήτη των New England Patriots και του Gillette Stadium. Ο Kraft εξέφρασε έντονα την αντίθεσή του στην παρουσία του Macklemore στις επόμενες προγραμματισμένες συναυλίες, οδηγώντας τους διοργανωτές στην απόφαση να τον απομακρύνουν οριστικά από την περιοδεία.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις στους κόλπους της ίδιας της παραγωγής. Σε ένδειξη έμπρακτης αλληλεγγύης προς τον συνάδελφό τους, το συγκρότημα που συνόδευε τον Sheeran επί σκηνής, καθώς και οι υπόλοιποι καλλιτέχνες που είχαν προγραμματιστεί να ανοίγουν τις βραδιές —ανάμεσά τους οι Finneas, Lukas Graham και Beoga— αποφάσισαν να αποχωρήσουν μαζικά.
Από την πλευρά του, ο Ed Sheeran αρνήθηκε κατηγορηματικά οποιαδήποτε ανάμειξη στην απόφαση απομάκρυνσης του ράπερ, εξηγώντας πως το μόνο που επεδίωκε ήταν οι δικές του συναυλίες να λειτουργούν ως ασφαλείς χώροι καταφυγής και όχι ως πεδία πολιτικής αντιπαράθεσης.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο έντασης παρενέβησαν οι U2. Σε συνέντευξη που παραχώρησαν στο BBC News, τα μέλη του συγκροτήματος από το Δουβλίνο θέλησαν να αναλύσουν το περιστατικό χωρίς αφορισμούς, φωτίζοντας τη σύγκρουση ανάμεσα στην πολιτική δράση και τη δημιουργική ουδετερότητα.
«Δεν νομίζω ότι πρέπει να δαιμονοποιείται ο Ed σε αυτή την υπόθεση. Το συγκρότημα αναγνωρίζει τόσο το δικαίωμα του Macklemore να μιλήσει όσο και τη δύσκολη θέση στην οποία βρέθηκε ο Sheeran», δήλωσε ο The Edge, προσπαθώντας να αποφορτίσει το κλίμα γύρω από το πρόσωπο του τραγουδιστή.
Ο κιθαρίστας δεν έμεινε όμως εκεί, καθώς επαίνεσε με θέρμη τους νεότερους καλλιτέχνες που εγκατέλειψαν την περιοδεία. Για εκείνον, η απόφασή τους αποτέλεσε μια γενναία πράξη προάσπισης της ελευθερίας του λόγου, η οποία συνιστά και την ουσία ολόκληρης της αντιπαράθεσης.
Στη συζήτηση παρενέβη δυναμικά και ο ντράμερ Larry Mullen Jr., ο οποίος υπερασπίστηκε εξίσου το δικαίωμα ενός καλλιτέχνη να απέχει συνειδητά από τα κοινά.
«Οι καλλιτέχνες μπορούν να επιλέξουν αν θέλουν να είναι πολιτικά ενεργοί ή όχι, καθώς αυτό αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα. Αλλά εμείς ως συγκρότημα θα αγωνιζόμαστε για το δικαίωμα να λες τη γνώμη σου, εφόσον δεν υποκινεί βία», υπογράμμισε ο ντράμερ.
Στη συνέχεια, ο Larry Mullen Jr. έστρεψε τα πυρά του προς την πλευρά των οικονομικών συμφερόντων που ελέγχουν τις αρένες και καθορίζουν ποιος επιτρέπεται να ανεβαίνει σε αυτές.
«Ακόμη κι αν διαφωνούμε με όσα λέγονται ή δεν μας αρέσουν, κανείς δεν έχει δικαίωμα –ούτε δισεκατομμυριούχος ούτε διοργανωτής ούτε ιδιοκτήτης– να λογοκρίνει οποιονδήποτε. Πάντως εμάς σίγουρα δεν θα μας λογοκρίνουν ποτέ», δήλωσε κατηγορηματικά, επιβεβαιώνοντας μια παλαιότερη δήλωσή του για την ίδια υπόθεση.
«Οι καλλιτέχνες μπορούν να επιλέξουν αν θέλουν να εμπλακούν και δικαιούνται να επιλέξουν αν θέλουν να εμπλακούν ή όχι. Και δεν είναι δική μας δουλειά να το επικρίνουμε αυτό, ανεξάρτητα από το πώς αισθανόμαστε», είχε σημειώσει χαρακτηριστικά.
Αυτή η λεπτή ισορροπία είχε ήδη απασχολήσει το ιρλανδικό συγκρότημα έναν μήνα νωρίτερα, όταν ο τραγουδιστής Bono ζήτησε να μην προσωποποιείται η κατάσταση. Αναφέρθηκε μάλιστα στη συνεργασία τους με τον Sheeran για το νέο τραγούδι «Yours Eternally», αποκαλύπτοντας έναν ενδιαφέροντα διάλογο που είχαν κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων.
«“Δεν πρόκειται να με μπλέξεις με την πολιτική, έτσι;”, με ρώτησε ο Sheeran όταν βρεθήκαμε στο στούντιο. “Ναι, αλλά θέλω απλώς να κρατήσω αυτό που κάνω ελεύθερο”, μου εξήγησε στη συνέχεια», θυμήθηκε ο Bono.
Αυτή η ανάμνηση αποτυπώνει ανάγλυφα τις δύο αντικρουόμενες τάσεις: από τη μία την επιλογή του Macklemore να μετατρέψει τη σκηνή σε πολιτικό βήμα για την Παλαιστίνη και από την άλλη την επιμονή του Sheeran να διατηρήσει τις εμφανίσεις του αλώβητες από τις διεθνείς εντάσεις.
Μετά το διαζύγιό του με την αμερικανική περιοδεία, ο Macklemore μετέφερε τη δραστηριότητά του στην Ευρώπη, πραγματοποιώντας τρεις φιλανθρωπικές συναυλίες με τίτλο «Free Palestine» στο Δουβλίνο, το Παρίσι και το Λονδίνο. Τα εισιτήρια και για τις τρεις εμφανίσεις εξαντλήθηκαν πλήρως, ενώ τα έσοδα διατέθηκαν σε οργανώσεις που υποστηρίζουν τον παλαιστινιακό λαό, με τη συμμετοχή καλεσμένων όπως οι Hozier, Kneecap, Aurora, Greta Thunberg και Paloma Faith.
Όταν όμως ο ράπερ επιχείρησε να μεταφέρει αυτές τις φιλανθρωπικές βραδιές στις Ηνωμένες Πολιτείες, συνάντησε ένα αδιαπέραστο τείχος άρνησης. Σύμφωνα με δηλώσεις του, εννέα μεγάλοι χώροι ακύρωσαν τις διαθέσιμες ημερομηνίες μόλις ενημερώθηκαν για τον σκοπό των συναυλιών: το Madison Square Garden στη Νέα Υόρκη, το Prudential Center στο Νιούαρκ, το Barclays Center στο Μπρούκλιν, το UBS Arena στο Λονγκ Άιλαντ, καθώς και τα Intuit Dome, Kia Forum και Crypto.com Arena στο Λος Άντζελες, το Chase Center στο Σαν Φρανσίσκο και το Climate Pledge Arena στο Σιάτλ.
«Οι πόρτες έκλεισαν και οι συζητήσεις ήταν όλες διαφορετικές, αλλά το αποτέλεσμα παρέμεινε ακριβώς το ίδιο. Οι συναυλίες δεν θα επιτρεπόταν να γίνουν σε αυτούς τους χώρους, και σε περισσότερα από είκοσι χρόνια περιοδειών δεν έχω ζήσει ποτέ κάτι τέτοιο», έγραψε ο Macklemore σε ανάρτησή του στο Instagram.
Η διεύθυνση του Madison Square Garden απάντησε δημόσια ισχυριζόμενη ότι η διαθεσιμότητα είναι εξαιρετικά περιορισμένη λόγω φόρτου εργασίας, προσθέτοντας πως ο Macklemore δεν ανήκει στην κατηγορία των καλλιτεχνών που γεμίζουν μόνοι τους τέτοια γήπεδα.
Την ώρα που η αντιπαράθεση συνεχίζεται, οι U2 ετοιμάζονται για την κυκλοφορία του 16ου άλμπουμ τους με τίτλο «Carnaval De Luz» στις 13 Νοεμβρίου, πριν ξεκινήσουν μία μεγάλη περιοδεία σε στάδια το 2027. Για τον Macklemore, ωστόσο, το πρόβλημα παραμένει άμεσο και απολύτως πρακτικό: σε ποιους χώρους θα μπορέσουν τελικά να φιλοξενηθούν οι επόμενες φιλανθρωπικές συναυλίες του.
Η σύγκρουση αυτή αφήνει πίσω της ένα διαρκές ερώτημα για τη σύγχρονη ζωντανή μουσική. Όταν τα γήπεδα αρένες ανήκουν σε επενδυτικούς κολοσσούς, η ελευθερία του λόγου δοκιμάζεται όχι στη θεωρία, αλλά στο ποιος κρατάει τα κλειδιά της πόρτας και τον διακόπτη του ρεύματος.
