Ο τραγικός θάνατος του εμβληματικού σκηνοθέτη Rob Reiner φέρνει στο προσκήνιο τη βαθιά επιρροή της σατιρικής του ματιάς στη διαμόρφωση του ήχου του Σιάτλ – Πώς μία ψεύτικη μπάντα γέννησε μία πολύ πραγματική μουσική επανάσταση
Η ιστορία της μουσικής είναι συχνά υφασμένη με νήματα που μοιάζουν εκ πρώτης όψεως ασύνδετα, συνδέοντας την κωμωδία με τον υπαρξιακό πόνο και τη σάτιρα με την πιο ακατέργαστη καλλιτεχνική έκφραση.
Η πρόσφατη είδηση για τον αδόκητο και τραγικό χαμό του Rob Reiner και της συζύγου του, Michele Singer Reiner, οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους στο σπίτι τους στο Μπρέντγουντ της Καλιφόρνια με τον γιο τους, Nick Reiner, να κρατείται ως ο βασικός ύποπτος, συγκλόνισε την παγκόσμια καλλιτεχνική κοινότητα.
Μέσα σε αυτό το κλίμα πένθους, το συγκρότημα Soundgarden επέλεξε να αποτίσει έναν ιδιαίτερο φόρο τιμής στον σκηνοθέτη, αναδεικνύοντας μία άγνωστη πτυχή της ιστορίας: το πώς η θρυλική ταινία «This Is Spinal Tap» επηρέασε καταλυτικά την grunge σκηνή της δεκαετίας του ’90.
Για τους Soundgarden, έναν από τους τέσσερις πυλώνες του ήχου του Σιάτλ, ο Rob Reiner δεν ήταν απλώς ένας κινηματογραφιστής, ήταν ο άνθρωπος που, μέσα από την ιδιοφυή σάτιρα του 1984, προσέφερε στους μουσικούς έναν καθρέφτη παραμόρφωσης για να δουν τις δικές τους υπερβολές.
Η grunge, ως κίνημα, γεννήθηκε από την ανάγκη για αυθεντικότητα και την απόρριψη του επιτηδευμένου θεάματος της η rock των 80s. Παραδόξως, ήταν το «This Is Spinal Tap» που βοήθησε αυτούς τους καλλιτέχνες να απενοχοποιήσουν τη δημιουργικότητά τους, επιτρέποντάς τους να γελούν με τα κλισέ της βιομηχανίας ενώ παρέμεναν προσηλωμένοι στη σοβαρότητα της μουσικής τους.
Η σχέση των Soundgarden με το φανταστικό συγκρότημα Spinal Tap δεν περιορίστηκε στον θαυμασμό εξ αποστάσεως.
Το συγκρότημα είχε κυκλοφορήσει ήδη από το 1990 μία διασκευή στο τραγούδι «Big Bottom», η οποία συμπεριλήφθηκε στην οικιακή κυκλοφορία VHS «Louder Than Live» και αργότερα στη συλλογή «Echo of Miles: Scattered Tracks Across the Path» του 2014.
Η κορύφωση αυτής της σχέσης ήρθε στις 6 Οκτωβρίου 1991, στο Hollywood Palladium του Λος Άντζελες, όταν οι Soundgarden μοιράστηκαν τη σκηνή με τους πραγματικούς πλέον Spinal Tap, σε μία βραδιά που συμμετείχαν επίσης οι Alice In Chains και οι Pearl Jam.
Ήταν μία στιγμή όπου η μυθοπλασία και η πραγματικότητα συναντήθηκαν κάτω από τα φώτα της δημοσιότητας, επικυρώνοντας τη σύνδεση μεταξύ της σατιρικής οπτικής του Reiner και της νέας γενιάς της η rock.
Μια από τις πιο γοητευτικές ιστορίες που μοιράστηκαν οι Soundgarden αφορά το εμβληματικό «κρανίο με τα κέρατα», ένα τεράστιο σκηνικό αντικείμενο από την περιοδεία των Spinal Tap το 1984.
Μετά την τελευταία τους εμφάνιση στο φεστιβάλ Bumbershoot του Σιάτλ, το αντικείμενο εγκαταλείφθηκε μυστηριωδώς στην πόλη.
Χρόνια αργότερα, ο Jeff Ament των Pearl Jam ανακάλυψε το κατεστραμμένο κειμήλιο σε ένα γκαράζ φίλων, το επισκεύασε και το προσέφερε στους Soundgarden για τη δική τους εμφάνιση στο Bumbershoot του 1990.
Αυτή η φυσική παρουσία ενός συμβόλου της σάτιρας στη σκηνή ενός από τα πιο επιδραστικά συγκροτήματα της εποχής, λειτούργησε ως μία αόρατη σκυταλοδρομία ανάμεσα στις γενιές.
Στο πρόσφατο βιβλίο του Rob Reiner με τίτλο «A Fine Line Between Stupid and Clever: the Story of Spinal Tap», ο Michael McKean προχωρά σε μία τολμηρή διαπίστωση που οι Soundgarden φαίνεται να ασπάζονται με μία δόση χιούμορ και σεβασμού.
Σημειώνει ότι το γεγονός πως το κρανίο παρέμεινε στο Σιάτλ για επτά χρόνια, πριν η πόλη γίνει το επίκεντρο για συγκροτήματα όπως οι Nirvana, οι Soundgarden, οι Pearl Jam, οι Mudhoney και οι Screaming Trees, δεν είναι τυχαίο.
«Κλείνω την υπόθεσή μου. Οι Spinal Tap εφηύραν την grunge», γράφει χαρακτηριστικά, υποδηλώνοντας ότι το πνεύμα της ταινίας λειτούργησε ως καταλύτης για τη νέα μουσική συνείδηση.
Πέρα από τα αστεία και τους αστικούς θρύλους, η ουσία της παρέμβασης του Reiner στη μουσική κουλτούρα ήταν βαθύτερη.
Οι Soundgarden επεσήμαναν ότι το έργο του έδειξε τη σημασία της ειλικρίνειας και της έκθεσης, αξίες που αποτελούν τον πυρήνα της η grunge. Η ταινία, διακωμωδώντας την υπερβολή, ανέδειξε την ανάγκη για έναν λιτό, αληθινό τρόπο παρουσίασης της τέχνης.
Βοήθησε τους μουσικούς να είναι ο εαυτός τους, χωρίς να αγωνιούν για το αν θα φαίνονται διάσημοι ή αν θα «ξεπουληθούν» στις απαιτήσεις του εμπορίου. Η ικανότητα να γελάς με τις ατέλειές σου ενώ δημιουργείς κάτι ουσιαστικό, ήταν το μεγαλύτερο δώρο που προσέφερε ο Reiner στη σκηνή του Σιάτλ.
Καθώς ο Rob Reiner προετοίμαζε τη συνέχεια της ιστορίας με την ταινία «Spinal Tap II: The End Continues», η είδηση του θανάτου του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό.
Οι Soundgarden, αποχαιρετώντας τον σκηνοθέτη και τη σύζυγό του, Michele, τόνισαν πως η γοητεία, το πνεύμα και η διορατικότητα των χαρακτήρων του θα συνεχίσουν να εμπνέουν τις επόμενες γενιές.
Η κληρονομιά του Reiner δεν περιορίζεται στις κινηματογραφικές αίθουσες, αλλά ζει μέσα από κάθε ηλεκτρική κιθάρα που αρνείται να συμβιβαστεί με το ψεύτικο και κάθε στίχο που αναζητά την αλήθεια πίσω από τη μάσκα της διασημότητας.
Σε αυτό το τελευταίο αντίο, η μουσική κοινότητα δεν θρηνεί μόνο έναν σπουδαίο δημιουργό, αλλά έναν συνοδοιπόρο που δίδαξε ότι η γραμμή ανάμεσα στο ανόητο και το ιδιοφυές είναι πράγματι πολύ λεπτή, και ότι μερικές φορές, το να γελάς με το παράλογο είναι ο μόνος δρόμος για να παραμείνεις λογικός.
Ο Rob Reiner μπορεί να μην έπαιξε ποτέ κιθάρα σε ένα υπόγειο του Σιάτλ, αλλά η ψυχή του θα βρίσκεται πάντα εκεί, ανάμεσα στα κρεμασμένα κρανία και τις παραμορφωμένες ενισχύσεις, θυμίζοντάς μας ότι η τέχνη είναι η πιο σοβαρή μορφή παιχνιδιού.
Το μήνυμα του συγκροτήματος
«Οι Soundgarden εκφράζουν τη θλίψη τους για τον απροσδόκητο και τραγικό θάνατο του Rob Reiner και της συζύγου του, Michele Singer Reiner.
Ως κινηματογραφιστής, ο Reiner δημιούργησε πλήθος αλησμόνητων ταινιών. Ίσως το έργο του με τη μεγαλύτερη επίδραση –τόσο στην κουλτούρα της ροκ μουσικής όσο και στην ποπ κουλτούρα γενικότερα– ήταν το mockumentary “This Is Spinal Tap” (1984). Ο Reiner σκηνοθέτησε, συνυπέγραψε το σενάριο και πρωταγωνίστησε σε αυτό το κλασικό έργο, μια ιστορία που λειτούργησε ως παραμορφωτικός καθρέφτης για τη δισκογραφική βιομηχανία και τα περιοδεύοντα ροκ συγκροτήματα.
Οι Soundgarden, όπως οι περισσότερες μπάντες, λάτρεψαν το “This Is Spinal Tap”. Διασκεύασαν μάλιστα το τραγούδι των Spinal Tap, “Big Bottom”, το οποίο κυκλοφόρησε το 1990 στο VHS “Louder Than Live” και σε promo LP των Soundgarden. Το κομμάτι συμπεριλήφθηκε αργότερα στη συλλογή τους με B-sides και σπάνιες ηχογραφήσεις του 2014, “Echo of Miles: Scattered Tracks Across the Path”. Σύνδεσμος στο bio.
Οι Soundgarden είχαν τη χαρά να εμφανιστούν μαζί με τους “πραγματικούς” Spinal Tap, τους Alice In Chains και τους Pearl Jam, σε μια βραδιά που περιλάμβανε ειδικές εμφανίσεις από τους Temple of the Dog και τον Joe Satriani. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Hollywood Palladium του L.A. στις 6 Οκτωβρίου 1991, για το πάρτι της 5ης επετείου του περιοδικού “RIP”. Ακολουθεί το φωτογραφικό υλικό από τη συνάντηση των Soundgarden με τους Spinal Tap και τον Joe Satriani (Slide 1)!
Φέτος, ο Rob Reiner συνέχισε την ιστορία των Tap με την ταινία “Spinal Tap II: The End Continues” και το βιβλίο “A Fine Line Between Stupid and Clever: the Story of Spinal Tap” (Slide 3-4). Κάντε μια παύση εδώ για να διαβάσετε αυτό το σύντομο απόσπασμα από τις σελίδες 133-134 του βιβλίου του Reiner (Slide 5). Μόλις τελειώσετε, δείτε την επόμενη εικόνα (Slide 6)!
Το περίφημο κρανίο των Spinal Tap περιόδευσε όντως με το συγκρότημα το 1984 και κατέληξε να μείνει στο Seattle μετά την τελευταία τους εμφάνιση στο Bumbershoot Festival. Ο Jeff Ament των Pearl Jam βρήκε το εν λόγω αντικείμενο, το επισκεύασε και το παραχώρησε στους Soundgarden για τη δική τους εμφάνιση στο Bumbershoot Festival του Seattle το 1990! Εδώ απεικονίζονται τη στιγμή που “συναντούν” το κρανίο στο γκαράζ φίλων του Jeff!
Εφηύραν τελικά οι Spinal Tap το grunge; Ο Rob Reiner σίγουρα ζέστανε τις καρδιές μας και μας έκανε να γελάσουμε με τις ιστορίες και τους χαρακτήρες του. Η γοητεία, το πνεύμα και η οξυδέρκειά τους αποτέλεσαν αναμφίβολα πηγή έμπνευσης για το μουσικό είδος και για τις γενιές που ακολούθησαν.
Σας ευχαριστούμε, Rob και Michele, με θερμές ευχές για την ανάπαυσή σας.»
