Μία βαθιά αναδρομή σε 125 χρόνια ιστορίας, μέσα από 200 αντικείμενα που αποτυπώνουν τον τεράστιο πολιτισμικό αντίκτυπο της μαύρης σκηνής, στεγάζεται πλέον στο νέο V&A East.
Το Λονδίνο ετοιμάζεται να υποδεχτεί ένα νέο κεφάλαιο στην καταγραφή της σύγχρονης μουσικής ιστορίας. Το περίφημο αλεξίσφαιρο γιλέκο που φόρεσε ο Stormzy στο Glastonbury του 2019, σχεδιασμένο από τον αινιγματικό Banksy, αποτελεί πλέον το κεντρικό έκθεμα του νέου μουσείου V&A East.
Ο νέος, εντυπωσιακός πολιτιστικός χώρος βρίσκεται στην καρδιά του Ολυμπιακού Πάρκου Queen Elizabeth στο Στράτφορντ και ανοίγει τις πύλες του το Σάββατο 18 Απριλίου, έχοντας ως πρωταρχική αποστολή να αναδείξει τη δύναμη της δημιουργικότητας ως κινητήριο μοχλό για παγκόσμιες αλλαγές.
Με την έναρξη της λειτουργίας του, το μουσείο εγκαινιάζει τη μνημειώδη, πολυαισθητηριακή έκθεση με τίτλο «The Music is Black: A British Story». Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συλλογή που έχει συγκεντρωθεί ποτέ, εστιάζοντας αποκλειστικά στον καταλυτικό αντίκτυπο της μαύρης βρετανικής μουσικής εντός και εκτός των συνόρων του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η έκθεση απλώνεται σε βάθος 125 ετών, ρίχνοντας φως στις ρίζες μιας ολόκληρης κουλτούρας. Μέσα από 200 και πλέον επιλεγμένα αντικείμενα, οι επισκέπτες καλούνται να εξερευνήσουν τη γέννηση και την εξέλιξη εμβληματικών βρετανικών μουσικών ειδών, όπως της jungle, της drum & bass, του trip-hop, του UK garage και της grime.
Το αλεξίσφαιρο γιλέκο του Stormzy αναπόφευκτα μαγνητίζει τα βλέμματα. Έχει μετατραπεί σε απόλυτο σύμβολο της ιστορικής του headline εμφάνισης στο Glastonbury 2019, φέροντας ένα βαρύ κοινωνικό μήνυμα. Ο σχεδιασμός του προέκυψε εντελώς αυθόρμητα από τον Banksy, ο οποίος συνέλαβε την αρχική ιδέα αποτυπώνοντάς την βιαστικά στο πίσω μέρος μιας χαρτοπετσέτας.
Τα εκθέματα κρύβουν πολλούς ακόμα ανεκτίμητους θησαυρούς της μουσικής βιομηχανίας. Στις προθήκες βρίσκονται το πιάνο της Winifred Atwell, η παιδική κιθάρα της Joan Armatrading και το θρυλικό Super Nintendo που χρησιμοποιούσε ο Jme για τους πρώτους πειραματισμούς του.
Τη συλλογή συμπληρώνουν ρούχα εμβληματικών καλλιτεχνών που άφησαν ανεξίτηλο το στίγμα τους. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ενδύματα από την γκαρνταρόμπα της Little Simz, του Seal, της Shirley Bassey, της Sade και της Skin.
Ο πλούτος της έκθεσης ενισχύεται από μία σπάνια συλλογή 50 και πλέον φωτογραφιών. Οι εικόνες αυτές καλύπτουν μία μακρά περίοδο από τη δεκαετία του 1960 έως τη δεκαετία του 2010, με θρύλους όπως ο Bob Marley και ο Skepta να απαθανατίζονται στον φακό.
Παράλληλα, αυθεντικά έργα τέχνης προσδίδουν μία επιπλέον εικαστική διάσταση στον χώρο. Δημιουργοί όπως η Sonia Boyce, ο Frank Bowling και η LR Vandy αποτυπώνουν με τον δικό τους τρόπο τη χαρά, την ανθεκτικότητα και την αδιαμφισβήτητη βαρύτητα της μαύρης βρετανικής καλλιτεχνικής έκφρασης.
Η δυναμική της έκθεσης έχει ήδη προσελκύσει ισχυρές συμμαχίες στον χώρο των μέσων ενημέρωσης. Το BBC ανακοίνωσε τη συνεργασία του με το V&A East, ετοιμάζοντας ένα ειδικό πρόγραμμα μεταδόσεων μέσα από τα κανάλια του.
Η ίδια η έκθεση αποτέλεσε επίσης την έμπνευση για τη δημιουργία του φεστιβάλ «The Music is Black Festival». Το φεστιβάλ θα ξεκινήσει αυτό το καλοκαίρι, περιλαμβάνοντας παραστάσεις και δρώμενα σε συνεργασία με τους εταίρους του East Bank σε όλο το Ολυμπιακό Πάρκο Queen Elizabeth, με τις ακριβείς λεπτομέρειες να αναμένονται σύντομα.
Η τραγουδίστρια Cat Burns, η οποία έχει αναλάβει ενεργό ρόλο πρέσβειρας του V&A East, υπογράμμισε τη συναισθηματική βαρύτητα του όλου εγχειρήματος.
«Το να είμαι μέρος της πρώτης έκθεσης «The Music is Black: A British Story» στο V&A East Museum είναι μία τόσο συναρπαστική στιγμή για μένα. Η εστίαση του V&A East Museum στη δημιουργικότητα για αλλαγή μιλάει πραγματικά για το πώς η μουσική και η κουλτούρα μπορούν να εμπνεύσουν, να προκαλέσουν και να δημιουργήσουν ευκαιρίες. Ανυπομονώ να μοιραστώ αυτόν τον χώρο και την εμπειρία με όλους. Έχει να κάνει με τον εορτασμό της τέχνης, της ταυτότητας και των ιστοριών που έχουν σημασία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το πλούσιο πολιτιστικό πρόγραμμα του μουσείου δεν σταματά σε αυτή τη θεματική. Η έκθεση «New Work» παρουσιάζει νέες παραγγελίες από καταξιωμένους καλλιτέχνες όπως η Tania Bruguera, ο Rene Matić, ο Justinien Tribillon, η Carrie Mae Weems και η Laura Wilson.
Αντίστοιχα, η ξεχωριστή ενότητα «Disposal» εστιάζει στην ωμή φωτογραφική καταγραφή του ανατολικού Λονδίνου μέσα από τους φακούς της Marion Davies και της Debra Rapp. Στον ίδιο χώρο λειτουργεί επιπλέον η μόνιμη, δωρεάν γκαλερί «Why We Make», προσφέροντας στους επισκέπτες μία φρέσκια ματιά.
Εκεί, το κοινό μπορεί να προσεγγίσει τον σύγχρονο πολιτισμό μέσα από τα φωτογραφικά έργα του Claude Cahun και της Maud Sulter. Ο χώρος φιλοξενεί επίσης δημιουργίες υψηλής ραπτικής που φέρουν τις υπογραφές της Vivienne Westwood και του Alexander McQueen.
Η στρατηγική επέκταση του V&A στο ανατολικό Λονδίνο αποτελεί ζωτικό μέρος του ευρύτερου σχεδίου Ολυμπιακής κληρονομιάς του Δημάρχου του Λονδίνου. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, ύψους 1,1 δισεκατομμυρίου λιρών, είχε ανακοινωθεί επίσημα το 2023.
Όταν η έκθεση ανακοινώθηκε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο εκείνης της χρονιάς, ο μουσικός και ραδιοφωνικός παραγωγός του BBC, Trevor Nelson, είχε τονίσει την απόλυτη αναγκαιότητα της δημιουργίας της.
«Υπάρχουν τόσα πολλά διαφορετικά χρώματα και αποχρώσεις της μαύρης μουσικής, και τόσα πολλά εκλεκτικά στυλ που έχουν αναδυθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο. Το γεγονός ότι δεν είχαμε μία εθνική έκθεση για τη μαύρη βρετανική μουσική μού είναι αρκετά εκπληκτικό. Νιώθω ότι πρέπει να τεκμηριωθεί. Αλλά πιο σημαντικό, να ειπωθούν οι ιστορίες που δεν έχουν ειπωθεί», είχε δηλώσει τότε ο ίδιος.
Το πενταώροφο κτίριο του V&A East έρχεται να συμπληρώσει την εντυπωσιακή πολιτιστική αναβάθμιση της περιοχής. Την περασμένη άνοιξη άνοιξε τις πόρτες του και το V&A Storehouse, στεγασμένο επίσης στο Ολυμπιακό Πάρκο Queen Elizabeth.
Ο τεράστιος αυτός χώρος φιλοξενεί με ασφάλεια πάνω από 500.000 αντικείμενα. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται τα πλήρη αρχεία του φεστιβάλ Glastonbury, εμβληματικά κοστούμια της PJ Harvey και του Elton John, μέχρι και αυθεντικά σπαθιά σαμουράι.
Αργότερα την ίδια χρονιά, προστέθηκε σε αυτόν τον χώρο και μία ανεκτίμητη συλλογή με πάνω από 90.000 προσωπικά αντικείμενα του David Bowie. Το λεγόμενο «David Bowie Centre» λειτουργεί πλέον ως ένας ζωντανός οργανισμός μνήμης.
Η εγκατάσταση περιλαμβάνει διάσημα κοστούμια, μουσικά όργανα, χειρόγραφες σημειώσεις και σκίτσα του θρυλικού καλλιτέχνη. Αυτή η σπάνια εμπειρία εμπλουτίζεται σταθερά από ειδικά επιμελημένες εκθέσεις, με την πολύτιμη συνδρομή του στενού του συνεργάτη Nile Rodgers και των φανατικών θαυμαστριών του από το μουσικό συγκρότημα The Last Dinner Party.
Το V&A East αποδεικνύει τελικά πως τα μουσεία δεν είναι απλοί θεματοφύλακες του παρελθόντος. Είναι ζωντανά σημεία συνάντησης όπου η μουσική, η τέχνη και η ιστορία ενώνονται για να υπενθυμίσουν τη διαρκή δύναμη της ανθρώπινης έκφρασης απέναντι στο χρόνο, δίνοντας βήμα σε φωνές που επαναπροσδιορίζουν την ίδια την ταυτότητα της κοινωνίας.
