Η SZA εξαπέλυσε μία σφοδρή επίθεση εναντίον της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης στη μουσική βιομηχανία, μετά την αποκάλυψη ότι 238 τραγούδια της χρησιμοποιήθηκαν παράνομα για την εκπαίδευση ψηφιακών μοντέλων. Η οργισμένη αντίδρασή της φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για τα πνευματικά δικαιώματα, την εκμετάλλευση των μαύρων καλλιτεχνών και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών που απειλούν να αλλάξουν τον χάρτη της σύγχρονης δισκογραφίας.
Η SZA εξέφρασε την έντονη αγανάκτησή της για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στη μουσική παραγωγή, όταν ανακάλυψε ότι εκατοντάδες δικά της τραγούδια είχαν χρησιμοποιηθεί χωρίς την άδειά της για την εκπαίδευση σχετικών λογισμικών.
Η Αμερικανίδα καλλιτέχνιδα, που έχει καθιερωθεί ως μία από τις πιο επιδραστικές φωνές της R&B, βρήκε σε μία βάση δεδομένων ότι 238 τραγούδια της —συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων ακυκλοφόρητων— τροφοδότησαν τα συστήματα αυτά, γεγονός που την οδήγησε σε ένα δημόσιο ξέσπασμα.
Η κίνησή της αυτή ανοίγει έναν νέο, εξαιρετικά κρίσιμο κύκλο αντιπαράθεσης ανάμεσα στους φυσικούς δημιουργούς και τις τεχνολογικές εταιρείες.
Η ίδια επέλεξε να μοιραστεί την οργή της απευθείας με το κοινό της, δημοσιεύοντας ένα στιγμιότυπο από τα αποτελέσματα της αναζήτησης στις ιστορίες του λογαριασμού της στο Instagram.
«Μόλις το έλεγξα και η μουσική τεχνητή νοημοσύνη έχει εκπαιδευτεί με 238 δικά μου τραγούδια. Είμαι σίγουρη ότι κάποια είναι ακυκλοφόρητα. Αν είσαι μουσικός και υποστηρίζεις αυτή την εκφυλισμένη αηδία; Είσαι σιχαμερός και δεν υπάρχει τίποτα που θα μπορούσες να μου πεις ποτέ για να το κάνεις αποδεκτό. Ελπίζω να έχεις τη ζωή που σου αξίζει», έγραψε η SZA.
Αυτή η έντονη τοποθέτηση αποτελεί συνέχεια μιας ευρύτερης στάσης, καθώς η SZA εκφράζει εδώ και χρόνια τη βαθιά της ανησυχία για την κατεύθυνση που παίρνει η βιομηχανία. Ήδη από το 2022, στο εξαιρετικά επιτυχημένο άλμπουμ της «SOS», είχε θίξει στιχουργικά την απειλή της αυτοματοποίησης.
«Ας μιλήσουμε για την τεχνητή νοημοσύνη, το ρομπότ έχει περισσότερη καρδιά από μένα / Το ρομπότ έχει μέλλον, εγώ όχι / Το ρομπότ κοιμάται αλλά εγώ δεν απενεργοποιούμαι», τραγούδησε στο «Ghost in the Machine», αποτυπώνοντας την υπαρξιακή αγωνία της σύγχρονης εποχής.
Σε συνέντευξή της στο i-D Magazine, η SZA ανέλυσε εκτενώς πώς η νέα αυτή τεχνολογία πλήττει δυσανάλογα τη μαύρη μουσική και τους νέους καλλιτέχνες.
«Νιώθω σαν να βρίσκομαι σε πόλεμο εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης», δήλωσε χαρακτηριστικά.
«Αυτό συμβαίνει δυσανάλογα με τη μαύρη μουσική. Γιατί να ακούω AI διασκευές της Olivia Dean, τη στιγμή που η Olivia Dean μόλις τώρα εμφανίστηκε; Δεν μπορεί καν να εισπράξει τα έσοδα από το streaming. Επίσης, με προσβάλλει πραγματικά το είδος της μαύρης μουσικής που προκύπτει από την τεχνητή νοημοσύνη. Περίεργη, στερεοτυπική μουσική για τον καθημερινό αγώνα επιβίωσης», πρόσθεσε η ίδια.
Η τραγουδοποιός ξεκαθάρισε ότι η μάχη της δεν αφορά τον ανταγωνισμό με άλλους συναδέλφους της, αλλά τη διαφύλαξη της ανθρώπινης πνευματικής εργασίας.
«Δεν είμαι αντιμέτωπη με τα κορίτσια της pop. Δεν είμαι αντιμέτωπη με τα κορίτσια της R&B. Είμαι αντιμέτωπη με τον αντι-πνευματισμό και την εύκολη λύση. Το είδος της ανάμειξης πληροφοριών που παρέχει η δική μου ανθρώπινη εμπειρία, η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί καν να πάρει την εντολή για να το πλησιάσει. Θέλω απλώς να αφήσω αυτό το άγχος να με οδηγήσει σε περίεργες κατευθύνσεις», κατέληξε.
Η συζήτηση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς την εμφάνιση της Xania Monet, της πρώτης εικονικής R&B καλλιτέχνιδας που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη. Η Monet υπέγραψε ένα συμβόλαιο εκατομμυρίων δολαρίων και κατάφερε να μπει στα charts του Billboard στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ποιήτρια και σχεδιάστρια που κρύβεται πίσω από την ιδέα υποστήριξε ότι η Monet αποτελεί «μια πραγματική προσωπικότητα» που «προκαλεί το κατεστημένο».
Η SZA αντέδρασε άμεσα σε αυτή την εξέλιξη, εκφράζοντας την απορία της για την υποτίμηση του R&B ήχου. «
Ούτε με αυτό συμφωνώ, γιατί να υποτιμούμε τη μουσική μας; Κάτι μου λέει ότι δεν θα το έκαναν αυτό με άλλο μουσικό είδος», σχολίασε με νόημα. Παράλληλα, ζήτησε επανειλημμένα από τους θαυμαστές της να μην δημιουργούν AI εικόνες ή τραγούδια με τη φωνή της, τονίζοντας το τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος αυτών των τεχνολογιών.
«Γεια, μισώ την τεχνητή νοημοσύνη. Αν με συμπαθείτε, ΣΑΣ ΠΑΡΑΚΑΛΩ μην φτιάχνετε AI εικόνες μου ή τραγούδια», έγραψε σε άλλη ανάρτησή της.
«Άνθρωποι και παιδιά πεθαίνουν από τη ζημιά και τη ρύπανση που δημιουργούν τα κέντρα ενέργειας της τεχνητής νοημοσύνης. Μια ηλίθια φωτογραφία δεν αξίζει τη ρύπανση και τη βλάβη σε υποβαθμισμένες κοινότητες. Ευχαριστώ», εξήγησε, συνδέοντας το ζήτημα με τον περιβαλλοντικό ρατσισμό.
Η ίδια είχε αναφερθεί στο παρελθόν με σκληρά λόγια στις συνέπειες που υφίστανται συγκεκριμένες πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Σας παρακαλώ γκουγκλάρετε πόση ενέργεια και ρύπανση απαιτείται για να λειτουργήσει η τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε πέρυσι το καλοκαίρι. «Σας παρακαλώ γκουγκλάρετε τις όμορφες μαύρες πόλεις όπως το Μέμφις που υποφέρουν εξαιτίας του νέου συστήματος τεχνητής νοημοσύνης του Twitter. ΣΑΣ ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΑΠΛΩΣ ΓΚΟΥΓΚΛΑΡΕΤΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΡΑΤΣΙΣΜΟ», πρόσθεσε.
«Η τεχνητή νοημοσύνη δεν δίνει δεκάρα αν ζείτε ή αν πεθάνετε, σας το υπόσχομαι. ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑ ΤΙΜΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΚΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΥΡΕΣ ΚΑΙ ΚΑΦΕ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΘΑ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΠΑΝΤΑ ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ. Δεν θα το καταλάβουμε μέχρι να είναι πολύ αργά. Αλλά εσείς δεν με ακούτε», συμπλήρωσε, καταδικάζοντας τη συνεξάρτηση του κοινού από τις μηχανές.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Kehlani, η οποία εξέφρασε τη δική της απογοήτευση για την εμπορική επιτυχία της Xania Monet μέσα από ένα βίντεο στο TikTok.
«Υπάρχει μία AI καλλιτέχνιδα της R&B που μόλις υπέγραψε ένα συμβόλαιο εκατομμυρίων δολαρίων και έχει ένα άλμπουμ στο Top 5 της R&B, και ο άνθρωπος πίσω από αυτό δεν κάνει καθόλου δουλειά», δήλωσε η Kehlani. «Νομίζω ότι πιστεύετε πως η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί απλώς να είναι το εξώφυλλο για κάτι. Το οποίο κάποιοι άνθρωποι μπορούν να χρησιμοποιήσουν, μπορούν να κάνουν μία AI διασκευή», συνέχισε.
«Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί επίσης να φτιάξει ολόκληρο το γαμημένο τραγούδι. Μπορεί να τραγουδήσει ολόκληρο το τραγούδι. Μπορεί να φτιάξει ολόκληρο το beat… Αυτό είναι τόσο πέρα από τον έλεγχό μας. Τίποτα και κανένας στη Γη δεν θα μπορέσει ποτέ να μου δικαιολογήσει την τεχνητή νοημοσύνη», πρόσθεσε η ίδια, περιγράφοντας την έλλειψη αναγνώρισης για τα πνευματικά δικαιώματα των αυθεντικών δημιουργών.
Στον αντίποδα, υπάρχουν έμπειροι παραγωγοί που βλέπουν θετικά αυτές τις εξελίξεις, όπως ο Timbaland, ο οποίος παρουσίασε πρόσφατα την εικονική καλλιτέχνιδα TaTa.
Ο γνωστός παραγωγός θέλησε να απαντήσει σε όσους αντιδρούν αρνητικά, επισημαίνοντας ότι η δική του προσέγγιση δεν απειλεί τους φυσικούς μουσικούς. «Ξέρω ότι τρολάρω, αλλά ας κάνουμε μία σοβαρή συζήτηση», έγραψε σε ανάρτησή του.
«Αγαπώ τους ανεξάρτητους καλλιτέχνες μου. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν δουλεύω πια με πραγματικούς καλλιτέχνες», πρόσθεσε. «Και όχι, δεν εκπαιδεύω την τεχνητή νοημοσύνη με τη δική σας μουσική. Αυτό σημαίνει απλώς περισσότερη δημιουργικότητα για τους δημιουργούς», εξήγησε, προσπαθώντας να κατευνάσει τις αντιδράσεις.
Παρά τις έντονες διαμαρτυρίες, τα στοιχεία δείχνουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη κερδίζει διαρκώς έδαφος στη μουσική βιομηχανία με ραγδαίους ρυθμούς.
Η πλατφόρμα Deezer αποκάλυψε πρόσφατα ότι το 44% της μουσικής που ανεβαίνει πλέον στην υπηρεσία της δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη, με περίπου 75.000 τέτοια τραγούδια να προστίθενται καθημερινά. Το ποσοστό αυτό παρουσιάζει θεαματική άνοδο σε σχέση με το 28% του περασμένου Σεπτεμβρίου και το μόλις 10% του Ιανουαρίου του προηγούμενου έτους.
Την ίδια στιγμή, το Spotify και η Universal Music Group υπέγραψαν μία νέα συμφωνία αδειοδότησης που επιτρέπει στους Premium χρήστες να δημιουργούν AI διασκευές και remix χρησιμοποιώντας τραγούδια γνωστών καλλιτεχνών. Η κίνηση αυτή επισημοποιεί τη νέα πραγματικότητα, όπου η τεχνολογία ενσωματώνεται απευθείας στα επίσημα κανάλια διανομής.
Η οργισμένη αντίδραση της SZA αποτελεί την κραυγή αγωνίας μιας ολόκληρης γενιάς καλλιτεχνών που βλέπει την τέχνη της να μετατρέπεται σε βιομηχανικά δεδομένα. Η απόφαση των μεγάλων δισκογραφικών εταιρειών και των πλατφορμών streaming να νομιμοποιήσουν αυτά τα εργαλεία δείχνει ότι η εμπορική ευκολία προηγείται της ηθικής προστασίας των δημιουργών.
Όταν η τεχνητή νοημοσύνη εκπαιδεύεται πάνω στην ανθρώπινη εμπειρία, στον πόνο και στο ταλέντο χωρίς καμία άδεια, η μουσική χάνει την ψυχή της και μετατρέπεται σε ένα άψυχο προϊόν μαζικής παραγωγής.
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν οι ακροατές θα συνεχίσουν να αναζητούν την αληθινή σύνδεση με τον καλλιτέχνη. Ή αν θα συμβιβαστούν τελικά με τον εύκολο, αυτοματοποιημένο θόρυβο των αλγορίθμων που κατακλύζει το μέλλον της μουσικής.
