Η καταναλωτική δαπάνη για ζωντανή μουσική έσπασε κάθε ρεκόρ στη Βρετανία το 2024, φτάνοντας τα 6,68 δισεκατομμύρια λίρες, αλλά το λαμπερό προσκήνιο κρύβει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα φεστιβάλ και οι μικροί μουσικοί χώροι.
Η χρονιά του 2024 θα καταγραφεί αναμφίβολα ως μία από τις πιο εκρηκτικές στην ιστορία της ζωντανής μουσικής στο Ηνωμένο Βασίλειο, με την καταναλωτική δαπάνη να αγγίζει δυσθεώρητα ύψη. Στην καρδιά αυτού του οικονομικού σεισμού βρίσκεται ένα όνομα: Taylor Swift.
Η περιοδεία της, «The Eras Tour», λειτούργησε ως καταλύτης, ωθώντας τη βρετανική οικονομία και επιβεβαιώνοντας τη μαγνητική δύναμη των μεγάλων συναυλιακών γεγονότων, σύμφωνα με τη νέα ετήσια έκθεση που δημοσίευσε ο οργανισμός LIVE την Τρίτη 2 Σεπτεμβρίου.
Η έκθεση αποκαλύπτει αριθμούς που προκαλούν ίλιγγο. Η συνολική καταναλωτική δαπάνη εκτοξεύτηκε στα 6,68 δισεκατομμύρια λίρες (ή 8,95 δισ. δολάρια), σημειώνοντας ετήσια αύξηση της τάξης του 9,5%.
Η σύγκριση με τα προηγούμενα έτη είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή: πρόκειται για μία αύξηση 28,2% σε σχέση με το 2022 (5,2 δισ. λίρε) και μία αστρονομική αύξηση 48% σε σύγκριση με το 2019 (4,5 δισ. λίες), την τελευταία χρονιά πριν την πανδημία που άλλαξε τα πάντα.
Η έρευνα του LIVE, το οποίο εκπροσωπεί 15 φορείς της μουσικής βιομηχανίας, ανέλυσε δεδομένα από 55.000 συναυλίες, φεστιβάλ και μουσικές εκδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
Η ανεπανάληπτη επίδραση του «The Eras Tour»
Η συμβολή της Taylor Swift σε αυτό το ρεκόρ ήταν κρίσιμης σημασίας. Οι 15 σταθμοί του «The Eras Tour» στο Ηνωμένο Βασίλειο, με sold-out συναυλίες σε πόλεις όπως το Εδιμβούργο, το Κάρντιφ, το Λίβερπουλ και το Λονδίνο, υπολογίζεται ότι προσέφεραν μία τονωτική ένεση 1 δισεκατομμυρίου λιρών στη βρετανική οικονομία.
Με 1,2 εκατομμύρια θεατές, σύμφωνα με το BBC, να συρρέουν για να παρακολουθήσουν το υπερθέαμα, η περιοδεία δεν ήταν απλώς ένα μουσικό γεγονός, αλλά ένα εθνικό οικονομικό φαινόμενο.
Φυσικά, η επιτυχία δεν περιορίστηκε σε ένα μόνο όνομα. Το 2024 φιλοξένησε μία πλειάδα τεράστιων περιοδειών, από τις συναυλίες του θρυλικού Bruce Springsteen σε στάδια, μέχρι τις εμφανίσεις της Charli XCX, των The 1975, της Olivia Rodrigo και του Liam Gallagher σε μεγάλες αρένες.
Ακόμη και η πολυσυζητημένη έναρξη της προπώλησης για την περιοδεία – επανένωση των Oasis, που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025, συνέβαλε στη δημιουργία ενός κλίματος πρωτοφανούς ζήτησης.
Οι δύο όψεις του νομίσματος
Η ανάλυση της έκθεσης φανερώνει ορισμένες ενδιαφέρουσες τάσεις. Η mainstream pop μουσική κυριάρχησε, αποτελώντας το 32,1% της καταναλωτικής δαπάνης στις κορυφαίες 2.000 συναυλίες της χρονιάς.
Παράλληλα, ο μουσικός τουρισμός άνθισε, με 23,5 εκατομμύρια τουρίστες —εκ των οποίων 1,6 εκατομμύρια από το εξωτερικό— να ταξιδεύουν εντός του Ηνωμένου Βασιλείου για να παρακολουθήσουν συναυλίες και φεστιβάλ.
Ωστόσο, πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς, το τοπίο δεν είναι ομοιόμορφα ρόδινο. Οι μεμονωμένες συναυλίες και οι περιοδείες μεγάλων καλλιτεχνών ήταν οι αδιαμφισβήτητοι νικητές, με τις σχετικές δαπάνες να αυξάνονται κατά 12,2% και να αποτελούν το 75,3% των συνολικών εσόδων.
Από την άλλη πλευρά, ο φεστιβαλικός κλάδος αγωνίζεται για την επιβίωσή του. Η αύξηση των δαπανών για φεστιβάλ ήταν οριακή, μόλις 1,9%, ενώ το αυξανόμενο κόστος και οι μεταβαλλόμενες συνήθειες του κοινού οδήγησαν 78 φεστιβάλ σε κλείσιμο μέσα στη χρονιά.
Ο John Rostron, διευθύνων σύμβουλος του Συνδέσμου Ανεξάρτητων Φεστιβάλ (AIF), τονίζει την ανάγκη για στοχευμένη φορολογική ελάφρυνση, μία πρόταση που, όπως λέει, «ελπίζουμε να υιοθετηθεί από την Κυβέρνηση».
Πρωτοβουλίες για την προστασία του μουσικού οικοσυστήματος
Η ανησυχία για τη βιωσιμότητα των μικρών, ανεξάρτητων μουσικών χώρων είναι εξίσου έντονη. Σε μία θετική εξέλιξη, το 2024 ιδρύθηκε το LIVE Trust, ένας φορέας που θα διαχειρίζεται τα έσοδα από μία εθελοντική εισφορά 1 λίρας σε κάθε εισιτήριο συναυλιών χωρητικότητας άνω των 5.000 ατόμων.
Καλλιτέχνες όπως ο Sam Fender και η Katy Perry έχουν ήδη συνεισφέρει στο ταμείο, ενώ οι Coldplay έχουν δεσμευτεί να δωρίσουν το 10% των εσόδων από τις δέκα εμφανίσεις τους στο στάδιο του Wembley για την ενίσχυση της ανεξάρτητης σκηνής.
Εν κατακλείδι, το 2024 ήταν μία χρονιά θριάμβου για τη βιομηχανία της ζωντανής μουσικής στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τα μεγάλα ονόματα να αποδεικνύουν την ασυναγώνιστη εμπορική τους δύναμη.
Ταυτόχρονα όμως, η χρονιά αυτή λειτούργησε και ως προειδοποίηση, αναδεικνύοντας την ευθραυστότητα του ευρύτερου μουσικού οικοσυστήματος.
Όπως επισημαίνει ο Jon Collins, διευθύνων σύμβουλος του LIVE, «οι χώροι και τα φεστιβάλ κάθε μεγέθους θα συνεχίσουν να ενθουσιάζουν το κοινό για τις επόμενες δεκαετίες, αρκεί η βιομηχανία και η κυβέρνηση να προστατεύσουν και να καλλιεργήσουν αυτό το οικοσύστημα».
Η επιτυχία των superstars είναι εντυπωσιακή, αλλά η πραγματική υγεία της μουσικής σκηνής θα κριθεί από την επιβίωση των θεμελίων της.
