Ο Θάνος Μικρούτσικος διαμόρφωσε το πεντάγραμμο και συνέβαλε στην εξέλιξη της μουσικής στη χώρα μας.
Τέσσερα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ημέρα που έφυγε από τη ζωή ο εμβληματικός μουσικοσυνθέτης Θάνος Μικρούτσικος, στις 28 Δεκεμβρίου 2019, σε ηλικία 72 ετών.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών του, ο διάσημος συνθέτης νοσηλευόταν σε ιδιωτικό θεραπευτήριο, δίνοντας γενναία μάχη με τον καρκίνο.
Ήδη από την πρώτη στιγμή που διαγνώστηκε με καρκίνο, ο μεγάλος δημιουργός είχε το θάρρος να μιλήσει ανοιχτά για τη μάχη του.
Η κληρονομιά του
Ο Θάνος Μικρούτσικος έφυγε από τη ζωή στις 28 Δεκεμβρίου 2019 από καρδιοαναπνευστική ανακοπή, σκορπώντας στη θλίψη τα αγαπημένα του πρόσωπα.
Παρόλα αυτά, η κληρονομιά του Θανού Μικρούτσικου εξακολουθεί να ζει, βυθίζοντας τον κόσμο σε έναν ωκεανό συναισθημάτων.
Από τη δεκαετία του 1970, όταν εμφανίστηκε στον χώρο της μουσικής, ο Θάνος Μικρούτσικος έγραψε όπερα, συμφωνικά έργα, μουσική για θέατρο και κινηματογράφο και μερικά από τα σημαντικότερα σύγχρονα ελληνικά τραγούδια. Δημιουργίες που τραγουδήθηκαν από τους μεγαλύτερους ερμηνευτές της χώρας. Τα τραγούδια του αγαπήθηκαν, ταυτίστηκαν με τις χαρές, τις λύπες, τα οράματα και τις προσδοκίες όλου του κόσμου.
Ο σπουδαίος μουσικοσυνθέτης άφησε πίσω του ένα ανεξίτηλο ίχνος στην ελληνική μουσική σκηνή. Με τα έργα του, διαμόρφωσε το πεντάγραμμο και συνέβαλε στην εξέλιξη της μουσικής στη χώρα μας.
Ο Θάνος Μικρούτσικος, παρότι δεν είναι πλέον μαζί μας, ζει μέσα από το έργο του και την επιρροή που άσκησε.
Η μουσική του αφήνει το στίγμα της στον χρόνο και το θηρίο του καρκίνου δεν κατάφερε ποτέ να σβήσει τον φωτεινό πολιτιστικό φάρο που ήταν ο Θάνος Μικρούτσικος.
Τα πρώτα βήματα και οι σπουδαίες συνεργασίες
Ο Θάνος Μικρούτσικος γεννήθηκε στην Πάτρα το 1947. Ξεκίνησε τις μουσικές σπουδές του σε μικρή ηλικία στη Φιλαρμονική Εταιρεία Πατρών και στο Ελληνικό Ωδείο (πιάνο, θεωρία, αρμονία).
Ακολούθησαν οι σπουδές και η αποφοίτηση του από το Μαθηματικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ παράλληλα μελέτησε αρμονία, αντίστιξη, φούγκα και σύνθεση με τον καθηγητή – συνθέτη Γ.Α. Παπαϊωάννου.
Ασχολήθηκε με όλα σχεδόν τα είδη της μουσικής. Έχει γράψει όπερες, συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου, μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο, πειραματική μουσική.
Παράλληλα ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς του κινείται στο χώρο του έντεχνου ελληνικού τραγουδιού συνθέτοντας εκατοντάδες τραγούδια σε κείμενα Ελλήνων και ξένων ποιητών.
Ο Θάνος Μικρούτσικος είχε ηχογραφήσει δεκάδες LPs και CDs συνεργαζόμενος με τις δισκογραφικές εταιρίες EMI Classics, Blue Note, Polydor, Sony (CBS), Minos EMI, Agora, Lyra, HMV και άλλες.
Είχε γράψει μουσική για 100 περίπου θεατρικά έργα. Δεκαπέντε παραγωγές του αρχαίου δράματος (Επίδαυρος, Ηρώδειο) και 16 παραγωγές στο εξωτερικό (Βέλγιο, Γαλλία, Αγγλία, Ιταλία, Ελβετία κ.ά). Επίσης, είχε σκηνοθετήσει τρία έργα στον χώρο του μουσικού θεάτρου.
Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, ο Θάνος Μικρούτσικος είχε δώσει εκατοντάδες συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Είχε συμμετάσχει ή έχουν παιχτεί έργα του σε πολλά διεθνή φεστιβάλ μουσικής σε Λονδίνο, Γλασκόβη, Εδιμβούργο, Παρίσι, Μονπελιέ, Βρυξέλλες, Λιέγη, Γενεύη, Λοζάνη, Βαρκελώνη, Μαδρίτη, Βερόνα, Φλωρεντία, Βερολίνο, Δρέσδη, Λειψία, Βιέννη, Κωνσταντινούπολη, Βουδαπέστη, Βουκουρέστι, Λουιζιάνα, Σικάγο, Χονγκ Κονγκ, Μιλάνο, Λισαβόνα, Άγκυρα, Μοντεβίδεο, Μπουένος Αιρες, Σάο Πάολο, Κάιρο και άλλες πόλλες
Τα έργα του έχουν εκτελεστεί από όλες τις ελληνικές ορχήστρες καθώς και από μεγάλες ορχήστρες του εξωτερικού όπως Φιλαρμονική Ορχήστρα της Στοκχόλμης, της Κρακοβίας, της Λιέγης, της Οσάκα, Συμφωνική Ορχήστρα του BBC, Φιλαρμονική Ορχήστρα Δωματίου της Καρλσρούης, Καμεράτα των Βερσαλλιών, Συμφωνιέτα του Μπόρνμουθ, Μούζικα Πολυφώνικα, Χορωδία Αρνολντ Σένμπεργκ της Βιέννης και πολλές άλλες.
Ο Θάνος Μικρούτσικος συνεργάστηκε με μαέστρους και σολίστ διεθνούς κύρους, όπως οι Jerzy Swoboda, Adrew Davis, Kazuyoshi Akiyama, Louis Devos, Gunther Schuller, Leo Brouwer, Saulius Sondeckis, Amury du Closel, Erwin Ortner, Gary Burton, Augustin Dumay, Michel Beroff, Pedro Carneiro, Sergei Krulof, Ivan Bastos, Νικόλας Οικονόμου, Κώστας Κοτσιώλης, Γιάννης Βακαρέλης, Milva, Irene Jarsky, Udo Reineman, Δημήτρης Καβράκος, Lucienne Van Deyck, Lieve Janssen, Chris Demoor, Lucile Vignon κ.α.
Οι σημαντικότεροι σταθμοί
Ο Θάνος Μικρούτσικος ήταν μέλος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών.
Το 2002 τιμήθηκε για τη μουσική του στο θέατρο με το βραβείο Δημήτρης Μητρόπουλος από το Κέντρο Μελέτης και Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου.
Επίσης, διετέλεσε:
• Ιδρυτής και καλλιτεχνικός διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας 1986-1990
• Καλλιτεχνικός διευθυντής του Μουσικού Αναλογίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών 1990-1993
• Αναπληρωτής Υπουργός Πολιτισμού 1993-1994
• Υπουργός Πολιτισμού 1994-1996
• Καλλιτεχνικός διευθυντής της HMV Ελλάδας 1996-2004
• Πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ελληνικού Φεστιβάλ 1998-1999 (Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου)
• Σύμβουλος διοίκησης για τα πολιτιστικά στον Οργανισμό “Αθήνα 2004”, 2002-04
• Καλλιτεχνικός διευθυντής για το θεσμό “Πάτρα Πολιτιστική Πρωτεύουσα Ευρώπης 2006”, από το Νοέμβριο του 2003 έως τον Ιανουάριο του 2006
Για τη δράση του στην πολιτιστική διαχείριση καθώς και τη μουσική του δραστηριότητα έγινε επίτιμος δημότης σε πολλές πόλεις της Ελλάδας.
Το έργο του
Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, ο Θάνος Μικρούτσικος κατόρθωσε να ελευθερώσει τη μορφή του ελληνικού τραγουδιού, προσθέτοντας στοιχεία από τη νεωτεριστική και κλασικιστική δυτικοευρωπαϊκή παράδοση, ενώ πειραματίστηκε με τη μίξη τονικών και ατονικών στοιχείων και τη μορφική παραλλαγή.
Αυτό πού έκανε ιδιαίτερη και σημαντική την τέχνη του ήταν η προσήλωση στις ανάγκες και τα όνειρα των πολλών και των καταφρονεμένων με μια μορφή υψηλής αισθητικής που ενσάρκωνε με μοναδικό τρόπο τη λαϊκότητα με το στοχασμό.
Με τον δίσκο «Σταυρός του Νότου», σε ποίηση Νίκου Καββαδία, ανοίχτηκε σε ευρύτερη τραγουδιστική θεματική, υπηρετώντας παράλληλα το θέατρο, καθώς και την ηλεκτρονική και ατονική μουσική.
Με την ίδια αγάπη πάντα για τον έμμετρο λόγο, ο Θάνος Μικρούτσικος μελοποίησε Γιάννη Ρίτσο, Άλκη Αλκαίο, Κώστα Τριπολίτη, Φρανσουά Βιγιόν, Κωνσταντίνο Καβάφη και άλλους.
Παρά την αναγνώριση και την επιτυχία που γνώρισε, στο επίκεντρο της σκέψης του και της δημιουργίας του ήταν ένας καλύτερος κόσμος, χωρίς εκμετάλλευση, φτώχεια, ανεργία και πολέμους.
Ο Θάνος Μικρούτσικος δεν δίσταζε να παίρνει θέση για τα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα.
Μέχρι το τέλος της ζωής του απέναντι στον πιο δυνατό αντίπαλο το θάνατο πορευόταν με τη ρήση του Ναζίμ Χικμέτ: «Το ζήτημα δεν είναι να είσαι αιχμάλωτος, το να μην παραδίνεσαι. Αυτό είναι».
