Ένα σημείωμα που ανακαλύφθηκε πρόσφατα στο προσωπικό αρχείο του προσφέρει μία πρωτόγνωρη ματιά στο μουσικό σύμπαν και τις καλλιτεχνικές εμμονές του David Bowie.
Μέσα από τη σκόνη του χρόνου και τις αμέτρητες κούτες ενός από τα πιο περιζήτητα αρχεία της σύγχρονης μουσικής, μία χειρόγραφη αποκάλυψη έρχεται στο φως: τα αγαπημένα τραγούδια όλων των εποχών του David Bowie, καταγεγραμμένα σε ένα μυστικό σημείωμα που σύντομα θα εκτεθεί στο David Bowie Centre, στο V&A East Storehouse του Λονδίνου.
Το κέντρο θα ανοίξει τις πύλες του στο κοινό στις 13 Σεπτεμβρίου, παρουσιάζοντας το προσωπικό αρχείο της εμβληματικής μορφής της μουσικής. Πρόκειται για έναν θησαυρό που αριθμεί πάνω από 90.000 αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων ακόμα και των σχεδίων για ένα μιούζικαλ με θέμα το Λονδίνο του 18ου αιώνα, πάνω στο οποίο ο Bowie εργαζόταν λίγο πριν τον θάνατό του.
Τώρα, νέα τεκμήρια από αυτή την ανεκτίμητη συλλογή βλέπουν το φως της δημοσιότητας.
Ανάμεσά τους, μία χειρόγραφη λίστα με τα «in» και τα «out» της εποχής, όπως τα όρισε ο ίδιος το 1995. Στα «in» περιλαμβάνονταν το «σερφάρισμα στο χάος», τα «μη τακτοποιημένα τέλη», τα «λογικά κυβερνητικά συστήματα», η «ανία» και, με μία δόση αυτοαναφορικότητας, ο «David Bοwie».
Στην αντίπερα όχθη, στα «out», τοποθετούσε τον «μεταμοντερνισμό», τη «θρησκεία», την «ειρωνεία», τα «15 λεπτά δημοσιότητάς σου» και, και πάλι, τον «David Bοwie».
Ωστόσο, το πιο συναρπαστικό εύρημα είναι μία άλλη σελίδα, με τον τίτλο: «Σημείωμα για ραδιοφωνική εκπομπή — λίστα αγαπημένων τραγουδιών».
Εδώ, ο Bowie είχε καταγράψει τα τραγούδια που θα ήθελε να παίξει σε μία πιθανή ραδιοφωνική του εκπομπή. Σύμφωνα με την εφημερίδα The Times, το μουσικό φάσμα είναι ευρύ και απρόβλεπτο, εκτεινόμενο από κομμάτια όπως το «Right Now Right Now» των Alan Freed and His Rock ‘N’ Roll Band μέχρι το «Beck’s Bolero» του Jeff Beck.
Στη λίστα του περιλαμβάνεται και το «Across The Universe» των Beatles, ένα τραγούδι για το οποίο ο Bowie είχε τη δική του, ιδιαίτερη άποψη.
«Το “Across the Universe” ήταν ένα είδος ύμνου flower power που έγραψε ο John Lennon», είχε πει κάποτε. «Πάντα το θεωρούσα υπέροχο, αλλά πολύ “νερουλό” στην αρχική του εκτέλεση, και εγώ του έδωσα και κατάλαβε».
Ο Bowie αποκάλυψε επίσης και μία ενδιαφέρουσα ιστορία από το στούντιο: «Σε πολλούς δεν αρέσει η εκδοχή μου. Εμένα μου αρέσει πολύ και νομίζω ότι τραγουδάω εξαιρετικά στο τέλος του. Ο κόσμος λέει ότι “χρησιμοποίησα” τον John Lennon στο κομμάτι… αλλά αφήστε με να σας πω… κανείς δεν “χρησιμοποιεί” τον John Lennon. Ο John απλώς ήρθε και έπαιξε σε αυτό. Ήταν αξιολάτρευτος».
Άλλες αξιοσημείωτες δημιουργίες στη λίστα του περιλαμβάνουν το «Ecclusiastics» του Little Richard, το «Mother of Pearl» των Roxy Music, το «The Electrician» των The Walker Brothers και το «Tom Violence» των Sonic Youth, επιλογές που σκιαγραφούν ένα πολυσχιδές και εκλεκτικό γούστο.
Στα νέα ευρήματα περιλαμβάνεται επίσης μία «ερωτική επιστολή» προς δύο από τα αγαπημένα του μυθιστορήματα: το «On the Road» του Jack Kerouac και το «City of Night» του John Rechy. Για το δεύτερο, ο Bowie έγραψε ότι «μου παρουσίασε επιλογές που ποτέ δεν είχα ονειρευτεί, που πίστευα ακράδαντα ότι δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν στο Bromley, ή ακόμα και στο Croydon».
Η Madeleine Haddon, επιμελήτρια στο V&A East, δήλωσε τον Ιούλιο για το David Bowie Centre: «Αυτό το αρχείο προσφέρει έναν εξαιρετικό φακό μέσα από τον οποίο μπορούμε να εξετάσουμε ευρύτερα ζητήματα δημιουργικότητας, πολιτισμικής αλλαγής και τις κοινωνικές και ιστορικές στιγμές κατά τις οποίες ο Bowie έζησε και εργάστηκε».
«Στο Κέντρο, θέλουμε να έρθετε πιο κοντά στον Bowie και τη δημιουργική του διαδικασία από ποτέ. Για τους θαυμαστές του Bowie αλλά και για όσους τον ανακαλύπτουν για πρώτη φορά, ελπίζουμε ότι το Κέντρο θα εμπνεύσει την επόμενη γενιά δημιουργών», τόνισε.
Αυτή η λίστα είναι μία πολιτιστική χαρτογράφηση του μυαλού ενός καλλιτέχνη που δεν σταμάτησε ποτέ να εξερευνά, να απορροφά και να μετασχηματίζει.
Από την κλασική μεγαλοπρέπεια του Strauss μέχρι την ωμή ενέργεια των Sonic Youth, και από την πρωτοπορία της τζαζ του Mingus μέχρι το glam rock των Roxy Music, η λίστα αυτή δεν είναι απλώς μία playlist.
Είναι ένα μανιφέστο, μία απόδειξη ότι ο David Bowie δεν ήταν μόνο ένας δημιουργός, αλλά και ένας αιώνιος μαθητής της τέχνης, ένας επιμελητής ήχων που διαμόρφωσαν όχι μόνο τη δική του πορεία, αλλά και ολόκληρων γενεών.
Η λίστα με τα αγαπημένα τραγούδια του David Bοwie
• Ralph Vaughan Williams – «Fantasia on a Theme by Thomas Tallis»
• Richard Strauss – «Four Last Songs»
• Alan Freed and His Rock ’N’ Roll Band – «Right Now Right Now»
• Little Richard – «True Fine Mama»
• The Hollywood Argyles – «Sho Know a Lot About Love»
• Miles Davis – «Some Day My Prince Will Come»
• Charles Mingus – «Ecclusiastics»
• Jeff Beck – «Beck’s Bolero»
• Legendary Stardust Cowboy – «I Took a Trip on a Gemini Spaceship»
• The Beatles – «Across the Universe»
• Ronnie Spector – «Try Some, Buy Some»
• Roxy Music – «Mother of Pearl»
• Edgar Froese – «Epsilon in Malaysian Pale»
• The Walker Brothers – «The Electrician»
• Sonic Youth – «Tom Violence»
