Το Λεξικό του Cambridge αναδεικνύει τον όρο που περιγράφει την μονόπλευρη σχέση μας με τους celebrities και την τεχνητή νοημοσύνη, με αφορμή τον αρραβώνα της Taylor Swift, ένα viral περιστατικό με έναν streamer και τις σκοτεινές πτυχές των chatbots.
Σε έναν κόσμο όπου τα όρια μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής ζωής γίνονται όλο και πιο δυσδιάκριτα, και η ψηφιακή οικειότητα μοιάζει πιο έντονη από ποτέ, το Λεξικό του Cambridge ανέδειξε μία λέξη που αποτυπώνει απόλυτα το πνεύμα της εποχής: «παρακοινωνικός» (parasocial).
Ο όρος, που ορίστηκε ως η Λέξη της Χρονιάς για το 2025, περιγράφει την ψευδαίσθηση μιας προσωπικής σχέσης με μία διασημότητα, έναν φανταστικό χαρακτήρα ή, πλέον, μία τεχνητή νοημοσύνη, και η φετινή του κυριαρχία οφείλεται, εν μέρει, στον αρραβώνα της Taylor Swift, σε έναν διάσημο streamer και στις αυξανόμενες ανησυχίες για τα AI chatbots.
Σύμφωνα με τον επίσημο ορισμό του Cambridge, «παρακοινωνικός» είναι αυτός που «αφορά ή σχετίζεται με μία σύνδεση που αισθάνεται κάποιος ανάμεσα στον εαυτό του και ένα διάσημο πρόσωπο που δεν γνωρίζει, έναν χαρακτήρα σε βιβλίο, ταινία, τηλεοπτική σειρά κ.λπ., ή μία τεχνητή νοημοσύνη».
Σε μία αναλυτική του έκθεση, το λεξικό εξηγεί: «Καθώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εντείνουν την οικειότητα που νιώθουν οι θαυμαστές με τους αγαπημένους τους celebrities, και με την άνοδο της δημοτικότητας των συντρόφων τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να υιοθετήσουν προσωπικότητες, η λέξη για αυτές τις μονόδρομες σχέσεις —παρακοινωνικός— βιώνει τη δική της στιγμή δόξας».
Από τους streamers στους Swifties: Τα πρόσωπα της «παρακοινωνικότητας»
Η δημοτικότητα του όρου εκτοξεύθηκε μέσα στη χρονιά, τροφοδοτούμενη από συγκεκριμένα γεγονότα που έγιναν viral.
Τον Ιούνιο, οι αναζητήσεις για τη λέξη σημείωσαν κατακόρυφη άνοδο όταν ο iShowSpeed —ο οποίος ανακηρύχθηκε από το Rolling Stone ο δημιουργός με τη μεγαλύτερη επιρροή για το 2025— μπλόκαρε έναν λογαριασμό θαυμαστή στο X.
Ο εν λόγω λογαριασμός είχε δημοσιεύσει ένα εκτενές νήμα για την προηγούμενη σχέση του streamer, κάνοντας υποθέσεις για την ιδιωτική του ζωή, για το τι πίστευε η οικογένειά του για την πρώην σύντροφό του και άλλες παρατηρήσεις που ξεπερνούσαν κάθε όριο, παρουσιασμένες ως γεγονότα.
Όταν ο iShowSpeed μπλόκαρε τον λογαριασμό, ο οποίος αυτοπροσδιοριζόταν ως ο «νούμερο 1 παρακοινωνικός» του, ο χρήστης τον ικέτευσε: «Θα διαγράψω το tweet, σε παρακαλώ ξεμπλόκαρέ με, κυριολεκτικά τρέμω ασταμάτητα, σε παρακαλώ, θα σταματήσω».
Μια δεύτερη, ακόμη μεγαλύτερη έξαρση σημειώθηκε τον Αύγουστο, όταν η Taylor Swift και ο Travis Kelce ανακοίνωσαν τον αρραβώνα τους μετά από δύο χρόνια σχέσης. «Η καθηγήτρια των αγγλικών σας και ο γυμναστής σας παντρεύονται», έγραψε το ζευγάρι σε μία κοινή ανάρτηση στο Instagram, αντικατοπτρίζοντας παιχνιδιάρικα την προσωπική σχέση που νιώθουν πολλοί Swifties με την pop star, έχοντας ταξιδέψει μαζί της μέσα από τις χαρές και τις λύπες των προηγούμενων σχέσεών της μέσω της μουσικής της για σχεδόν δύο δεκαετίες.
«Η Taylor Swift αρραβωνιάστηκε και ποτέ δεν έχω νιώσει πιο παρακοινωνικός για κάποιον», έγραφε μία ανάρτηση που έγινε αμέσως viral. Άλλοι θαυμαστές μοιράστηκαν βίντεο όπου έκλαιγαν από χαρά, ενώ όσοι έχουν πείσει τον εαυτό τους ότι η Swift είναι κρυφά ομοφυλόφιλη, προώθησαν νέες θεωρίες συνωμοσίας.
Η σκοτεινή πλευρά: Οι κίνδυνοι των AI chatbots
Ωστόσο, η έννοια αυτή δεν περιορίζεται μόνο στη φαινομενικά αθώα λατρεία των θαυμαστών, αλλά αποκτά και μία πολύ πιο σκοτεινή και ανησυχητική διάσταση. Τον ίδιο μήνα, οι γενικοί εισαγγελείς από 44 πολιτείες των ΗΠΑ υπέγραψαν μία ανοιχτή επιστολή, προειδοποιώντας τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης για τους κινδύνους των «παρακοινωνικών σχέσεων με chatbots», ιδίως όσον αφορά τα παιδιά.
Η κίνηση αυτή ήρθε μετά από εσωτερικές αναφορές της Meta, σύμφωνα με τις οποίες ο κώδικας στην τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης του Facebook επέτρεπε στα chatbots να «εμπλέκουν ένα παιδί σε συζητήσεις που είναι ρομαντικές ή αισθησιακές», όπως μετέδωσε το Reuters.
Καθώς η χρονιά προχωρούσε, προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT της OpenAI και το Character.ai της Character Technologies, συνδέθηκαν με οδυνηρά περιστατικά αυτοτραυματισμού και αυτοκτονίας σε νεαρούς χρήστες.
«Είναι ενδιαφέρον από γλωσσική άποψη, επειδή έχει κάνει τη μετάβαση από έναν ακαδημαϊκό όρο σε έναν όρο που χρησιμοποιείται από απλούς ανθρώπους στις αναρτήσεις τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», δήλωσε ο Colin McIntosh, Αρχισυντάκτης του Λεξικού του Cambridge. «Και επίσης, αποτυπώνει το πνεύμα της εποχής του 2025, καθώς η γοητεία του κοινού για τους celebrities και τον τρόπο ζωής τους συνεχίζει να φτάνει σε νέα ύψη».
Νωρίτερα φέτος, το Λεξικό του Cambridge πρόσθεσε στο λεξιλόγιό του όρους όπως «Skibidi», «Tradwife» και «Delulu». Κοιτάζοντας προς το μέλλον, η έκθεση καταλήγει ότι θα παρακολουθεί στενά και τις λέξεις «Glazing», «Vibey» και «Bias», με την τελευταία να αναφέρεται στο «αντικείμενο της φανατικής υποστήριξης ενός θαυμαστή», όπως διαδόθηκε από τους οπαδούς της K-Pop.
Η λέξη που καθρεφτίζει τις ανάγκες μας
Η ανάδειξη του όρου «παρακοινωνικός» σε λέξη της χρονιάς δεν είναι απλώς μία λεξικογραφική παρατήρηση. Είναι ένας καθρέφτης της σύγχρονης κοινωνίας μας, μιας κοινωνίας που διψά για σύνδεση σε έναν ολοένα και πιο απομονωμένο κόσμο.
Από τη μία, αυτές οι μονόπλευρες σχέσεις προσφέρουν μία αίσθηση παρηγοριάς, κοινότητας και συναισθηματικής συμμετοχής. Από την άλλη, αποκαλύπτουν μία επικίνδυνη θόλωση των ορίων, όπου η λατρεία μπορεί να γίνει εμμονή και η τεχνολογία να εκμεταλλευτεί την ανθρώπινη ευαλωτότητα.
Τελικά, η λέξη «παρακοινωνικός» μας καλεί να αναρωτηθούμε για τη φύση των δεσμών που χτίζουμε σε μία εποχή που κυριαρχείται από οθόνες, αλγορίθμους και την ακαταμάχητη έλξη της διασημότητας.
