Μια ιστορική απόφαση που ταράζει τις πλατφόρμες όπως το StubHub και το Viagogo, φέρνοντας ανακούφιση σε εκατομμύρια θαυμαστές και καλλιτέχνες, μετά από έντονες πιέσεις της μουσικής βιομηχανίας.
Σε μία κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει σεισμικές δονήσεις στην αγορά ζωντανών θεαμάτων, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ετοιμάζεται να ανακοινώσει την πλήρη απαγόρευση της μεταπώλησης εισιτηρίων με σκοπό το κέρδος.
Η είδηση, που αποτελεί θρίαμβο για τους απανταχού μουσικόφιλους και τους καλλιτέχνες, σηματοδοτεί ταυτόχρονα μία εξαιρετικά δυσοίωνη εξέλιξη για τους επενδυτές σε εταιρείες δευτερογενούς αγοράς, όπως το StubHub και το Viagogo, οι οποίες κυριαρχούν στον χώρο.
Πολλαπλά βρετανικά μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένης της εφημερίδας The Guardian, μεταδίδουν ότι η κυβέρνηση του Εργατικού Κόμματος υπό τον πρωθυπουργό Keir Starmer θα παρουσιάσει εντός της εβδομάδας ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την πάταξη της αθέμιτης κερδοσκοπίας, γνωστής και ως «scalping».
Αρχικά, οι υπουργοί φέρεται να εξέταζαν το ενδεχόμενο να επιτρέψουν τη μεταπώληση με ένα ανώτατο περιθώριο κέρδους 30% πάνω από την ονομαστική αξία του εισιτηρίου. Ωστόσο, έπειτα από μία συντονισμένη και σφοδρή εκστρατεία πίεσης από κορυφαίους καλλιτέχνες και φορείς της βιομηχανίας, η κυβέρνηση φαίνεται πως επέλεξε την πιο δραστική λύση: την πλήρη απαγόρευση κάθε κέρδους.
Σύμφωνα με το σχέδιο, οι κάτοχοι εισιτηρίων για δημοφιλείς συναυλίες, όπως αυτές των Coldplay ή της Dua Lipa, θα μπορούν να μεταπωλούν τα εισιτήριά τους μέσω πλατφορμών όπως η StubHub και η Viagogo, αλλά δεν θα τους επιτρέπεται να χρεώνουν ούτε μία λίρα παραπάνω από την τιμή που πλήρωσαν αρχικά.
Οι ίδιες οι πλατφόρμες μεταπώλησης θα διατηρήσουν το δικαίωμα να επιβάλλουν τέλη εξυπηρέτησης, ωστόσο και αυτά θα υπόκεινται σε αυστηρούς περιορισμούς και θα καθορίζονται από τις ρυθμιστικές αρχές, ώστε να μην μπορούν να διογκωθούν τεχνητά για να αντισταθμίσουν τα χαμένα κέρδη.
Η απαγόρευση θα επεκταθεί και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία οι πλατφόρμες συχνά επικαλούνταν ως εναλλακτικές εστίες απάτης σε περίπτωση που η δική τους λειτουργία περιοριζόταν. Παράλληλα, οι νέοι κανονισμοί θα περιλαμβάνουν όρια στον αριθμό εισιτηρίων που μπορεί να αγοράσει ένα άτομο, ενώ η Αρχή Ανταγωνισμού και Αγορών (CMA) του Ηνωμένου Βασιλείου θα ορίσει τις πλατφόρμες ως νομικά υπεύθυνες για την αστυνόμευση των πωλητών που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες τους.
Η αντίδραση της αγοράς και των εταιρειών
Η είδηση προκάλεσε άμεσο πανικό στις αγορές. Η τιμή της μετοχής της αμερικανικής μητρικής εταιρείας της StubHub, StubHub Holdings, κατρακύλησε τη Δευτέρα 17 Νοεμβρίου, κλείνοντας με πτώση 13,8%.
Ο Νοέμβριος αποδείχθηκε καταστροφικός για την εταιρεία, με τις μετοχές της να έχουν χάσει συνολικά το 33% της αξίας τους, μετά και την αδυναμία της να παράσχει οικονομικές προβλέψεις για το τρέχον τρίμηνο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η εισηγμένη στο χρηματιστήριο StubHub Holdings —στην οποία ανήκει και η Viagogo— είναι μία διαφορετική οντότητα από τη βρετανική StubHub, καθώς η CMA υποχρέωσε τις εταιρείες να διαχωριστούν μετά τη συγχώνευσή τους το 2020.
Λίγο μετά την ανακοίνωση, η Viagogo εξέδωσε μία δήλωση με έντονα επικριτικό ύφος: «Αναγνωρίζουμε την κυβερνητική ανακοίνωση, η οποία αποτελεί μέρος μιας μακράς, πολυετούς διαδικασίας και όχι ένα τελικό αποτέλεσμα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα πλαφόν στις τιμές έχουν επανειλημμένα αποτύχει να προστατεύσουν τους θαυμαστές. Σε χώρες όπως η Ιρλανδία και η Αυστραλία, τα ποσοστά απάτης είναι σχεδόν τετραπλάσια από ό,τι στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς τα πλαφόν ωθούν τους καταναλωτές σε μη ρυθμιζόμενες ιστοσελίδες», ανέφερε η εταιρεία.
«Η λύση είναι η ανοιχτή διανομή: η σύνδεση των πλατφορμών αρχικής πώλησης και μεταπώλησης για την επαλήθευση των εισιτηρίων. Αυτό επιτρέπει την ανταλλαγή κρίσιμων πληροφοριών για τον εντοπισμό παράνομης δραστηριότητας από bots και την εξάλειψη της απάτης. Το άνοιγμα της αγοράς σε μεγαλύτερο ανταγωνισμό βοηθά επίσης στη μείωση των τιμών, προς όφελος των θαυμαστές», πρόσθεσε.
Από την άλλη πλευρά, εκπρόσωποι της Live Nation εξέφρασαν την απόλυτη ικανοποίησή τους, δηλώνοντας στο Billboard: «Η Live Nation υποστηρίζει πλήρως το σχέδιο της βρετανικής κυβέρνησης να απαγορεύσει τη μεταπώληση εισιτηρίων πάνω από την ονομαστική τους αξία. Η Ticketmaster ήδη περιορίζει κάθε μεταπώληση στο Ηνωμένο Βασίλειο στην ονομαστική τιμή, και αυτό είναι ένα ακόμη τεράστιο βήμα προς τα εμπρός για τους θαυμαστές — μία ισχυρή κίνηση κατά της εκμεταλλευτικής κερδοσκοπίας που θα βοηθήσει να παραμείνουν οι ζωντανές εκδηλώσεις προσβάσιμες. Ενθαρρύνουμε και άλλους σε όλο τον κόσμο να υιοθετήσουν παρόμοιες πολιτικές που θέτουν τον θαυμαστή σε προτεραιότητα».
Η κραυγή των καλλιτεχνών και η κλίμακα του προβλήματος
Η απόφαση αυτή αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς εκστρατείας πίεσης. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, περισσότεροι από 40 Βρετανοί καλλιτέχνες, συμπεριλαμβανομένων των Sam Fender, Radiohead και The Cure, απέστειλαν μία δημόσια επιστολή στον Keir Starmer, καλώντας τον να «σταματήσει τους κερδοσκόπους από το να γδέρνουν τους θαυμαστές» και να περιορίσει την τιμή μεταπώλησης στην ονομαστική της αξία.
Η κίνησή τους ακολούθησε μία πρόσφατη μελέτη της CMA, η οποία διαπίστωσε ότι τα εισιτήρια στο Ηνωμένο Βασίλειο πωλούνταν σε ιστοσελίδες μεταπώλησης με μέση αύξηση τιμής της τάξης του 50%.
Καλλιτέχνες όπως ο Ed Sheeran και οι Pixies έχουν επανειλημμένα καταφερθεί εναντίον των «κερδοσκόπων» που εκμεταλλεύονται το κοινό τους. Η φετινή περιοδεία για την επανένωση των Oasis προσέλκυσε λεγεώνες επαγγελματιών «εμπόρων» εισιτηρίων.
Μια έρευνα του Guardian αποκάλυψε εκατοντάδες εισιτήρια που πωλούνταν από επαγγελματίες, συμπεριλαμβανομένων τριών Βρετανών που διέθεταν δεκάδες εισιτήρια των Oasis για συνολικό ποσό 26.000 λιρών. Επιχειρήσεις εκτός Βρετανίας, όπως μία με έδρα την Κύπρο, διαφήμιζαν μόνο μέσω της StubHub 1.596 εισιτήρια για την περιοδεία των Oasis.
Η οργάνωση καταναλωτών Which? δημοσίευσε ακόμη πιο εξωφρενικά παραδείγματα: εισιτήρια για τις συναυλίες των Oasis στο Wembley πωλούνταν για 3.498,85 λίρες στο StubHub και 4.442 λίρες στο Viagogo. Ένα εισιτήριο για τους Coldplay, επίσης στο Wembley, κόστιζε 814,52 λίρες. Το πιο ακραίο παράδειγμα που εντόπισε η Which? ήταν ένα εισιτήριο για το φεστιβάλ All Points East στο Λονδίνο, με επικεφαλής τη RAYE, το οποίο πωλούνταν στο Viagogo για το αστρονομικό ποσό των 114.666 λιρών.
Αυτές οι αυξήσεις εκτιμάται ότι κοστίζουν στους Βρετανούς καταναλωτές 145 εκατομμύρια λίρες ετησίως. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πωλητές μπορεί να μην έχουν καν στην κατοχή τους τα εισιτήρια που διαφημίζουν, επιδιδόμενοι σε μία δόλια πρακτική γνωστή ως «κερδοσκοπική πώληση», όπου διαφημίζουν εισιτήρια που δεν έχουν, εισπράττουν τα χρήματα και ελπίζουν να τα βρουν αργότερα σε χαμηλότερη τιμή.
Η επικείμενη νομοθεσία δεν είναι απλώς μία τεχνική ρύθμιση της αγοράς. Είναι μία δήλωση αρχής, μία νίκη της τέχνης και του πάθους έναντι της αισχροκέρδειας.
Για χρόνια, οι θαυμαστές αναγκάζονταν να συμμετέχουν σε ένα άδικο παιχνίδι, όπου η αγάπη τους για τη μουσική γινόταν αντικείμενο εκμετάλλευσης. Αυτή η απόφαση, εάν εφαρμοστεί σωστά, υπόσχεται να επαναφέρει την ισορροπία, διασφαλίζοντας ότι η πρόσβαση στη ζωντανή μουσική καθορίζεται από την ταχύτητα και την τύχη, και όχι από το βάθος της τσέπης του καθενός.
Ο δρόμος μπορεί να είναι μακρύς και η αντίδραση των ισχυρών συμφερόντων έντονη, αλλά για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, η μουσική φαίνεται να επιστρέφει σε αυτούς που την αγαπούν περισσότερο: το κοινό.
