Μετά την οριστική παύση της λειτουργίας των μουσικών καναλιών του MTV σε διεθνές επίπεδο, ένας προγραμματιστής – λάτρης της νοσταλγίας δημιούργησε μια αχανή βιβλιοθήκη 33.000 βίντεο, προσφέροντας ένα καταφύγιο στους νοσταλγούς μιας εποχής που η μουσική είχε πρόσωπο και εικόνα.
Στο τέλος, φαίνεται πως το βίντεο δεν σκότωσε απλώς τον αστέρα του ραδιοφώνου, αλλά κατάφερε, με έναν σχεδόν ειρωνικό τρόπο, να κατασπαράξει και τον ίδιο του τον εαυτό. Η είδηση έπεσε σαν κεραυνός στους κύκλους των μουσικόφιλων: η μητρική εταιρεία του MTV αποφάσισε να τραβήξει την πρίζα από τα τελευταία εναπομείναντα κανάλια που μετέδιδαν μουσική επί 24ώρου βάσεως στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και την Αυστραλία.
Η κίνηση αυτή, μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου περικοπής δαπανών ύψους 500 εκατομμυρίων δολαρίων, σήμανε το τέλος τίτλων όπως τα MTV Music, MTV ’80s, MTV Live, Club MTV και MTV ’90s.
Για μια ολόκληρη γενιά που μεγάλωσε περιμένοντας μπροστά στην οθόνη για την παγκόσμια πρεμιέρα ενός video clip, η απόφαση αυτή δεν ήταν απλώς μια επιχειρηματική κίνηση, αλλά ο επίσημος ενταφιασμός μιας πολιτιστικής επανάστασης.
Παρά τις φήμες που κυκλοφόρησαν και ήθελαν το brand του MTV να εξαφανίζεται ολοκληρωτικά —κάτι που δεν ισχύει, καθώς το κανάλι συνεχίζει να υφίσταται ως πλατφόρμα ψυχαγωγικών εκπομπών— η απώλεια του αμιγώς μουσικού χαρακτήρα του προκάλεσε ένα κύμα θλίψης.
Το MTV ήταν ο ναός που έχτισε τους μύθους του Prince, του Michael Jackson, της Madonna και του Bruce Springsteen. Ήταν το μέσο που μετέτρεψε τη μουσική από μια ακουστική εμπειρία σε ένα οπτικό υπερθέαμα που καθόρισε τη μόδα, τη συμπεριφορά και την αισθητική των δεκαετιών του ’80 και του ’90.
Μέσα σε αυτό το κλίμα απογοήτευσης, ένας δαιμόνιος θαυμαστής, γνωστός στον ψηφιακό κόσμο με το ψευδώνυμο FlexasaurusRex La Creme, αποφάσισε να μην μείνει θεατής στην κατάρρευση των αναμνήσεών του.
Σε μόλις 48 ώρες, δημιούργησε και έθεσε σε λειτουργία τον ιστότοπο MTV Rewind, μια εξαντλητική ψηφιακή βιβλιοθήκη που φιλοξενεί περισσότερα από 33.000 μουσικά βίντεο, καλύπτοντας μια περίοδο από τη δεκαετία του 1970 έως και το 2020.
Το εγχείρημα αυτό, που λειτουργεί χωρίς διαφημίσεις και εντελώς δωρεάν, αποτελεί μια ιδιωτική μηχανή του χρόνου, σχεδιασμένη να μεταφέρει τον χρήστη απευθείας στις χρυσές μέρες της μουσικής τηλεόρασης.
Η εμπειρία ξεκινά από την πρώτη κιόλας σελίδα, η οποία αναπαράγει τα ιστορικά πρώτα λεπτά της πρώτης εκπομπής του σταθμού, την 1η Αυγούστου 1981. Ο ήχος του πρώτου τραγουδιού που μεταδόθηκε ποτέ, του εμβληματικού «Video Killed The Radio Star» από τους Buggles, λειτουργεί ως το ιδανικό καλωσόρισμα σε έναν κόσμο όπου οι αλγόριθμοι και τα reality shows δεν έχουν θέση.
Ο ιστότοπος αποτελεί μια όαση για όσους έχουν κουραστεί από τη σύγχρονη μορφή του MTV, το οποίο εδώ και χρόνια λειτουργεί κυρίως ως αποθετήριο επεισοδίων του «Ridiculousness» και άλλων παρεμφερών εκπομπών, παραγκωνίζοντας καλλιτέχνες όπως η Pat Benatar, ο Rod Stewart, οι The Pretenders και οι The Cars.
Η πλοήγηση στο MTV Rewind είναι σχεδιασμένη με τρόπο που τιμά την ιστορία του σταθμού. Υπάρχει μια ειδική μπάρα πλοήγησης που ομαδοποιεί τα βίντεο από την πρώτη ημέρα λειτουργίας του καναλιού, ενώ περιλαμβάνει περισσότερα από 6.000 αποσπάσματα από την αγαπημένη εκπομπή εναλλακτικής μουσικής «120 Minutes» —εκεί όπου συγκροτήματα όπως οι R.E.M., οι Radiohead και οι The White Stripes βρήκαν το καλλιτεχνικό σπίτι τους.
Επιπλέον, η συλλογή περιλαμβάνει 122 επεισόδια από το θρυλικό «MTV Unplugged», προσφέροντας την ακουστική εμπειρία που σημάδεψε τη rock μουσική των 90s.
Αυτό όμως που κάνει το MTV Rewind πραγματικά ξεχωριστό είναι η προσθήκη κλασικών εμπορικών διαφημίσεων της εποχής. Ανάμεσα στα μουσικά βίντεο, ο χρήστης μπορεί να πετύχει vintage διαφημίσεις για το Atari 2600, τη μουστάρδα Grey Poupon ή το Shake Weight, δημιουργώντας μια απόλυτα πιστή αίσθηση της τηλεοπτικής ροής εκείνων των δεκαετιών.
Η πλατφόρμα προσφέρει επίσης ειδικές ενότητες για το «Yo! MTV Raps», το σκληρό «Headbangers Ball», αλλά και επιλογές ανά δεκαετία, ενώ η λειτουργία «shuffle all» επιτρέπει την τυχαία αναπαραγωγή, ακριβώς όπως συνέβαινε με την παλιά τηλεόραση.
Και παρόλο που ο χρήστης δεν μπορεί να επιλέξει ποιο συγκεκριμένο βίντεο θα παίξει στη συνέχεια —διατηρώντας το στοιχείο της έκπληξης— έχει τη δυνατότητα να κάνει γρήγορη προώθηση ή επιστροφή κατά βούληση.
Ο δημιουργός του ιστότοπου ξεκαθαρίζει μέσω αποποίησης ευθύνης ότι το MTV Rewind είναι ένα ανεξάρτητο, μη εμπορικό αρχειακό έργο. Δεν σχετίζεται ούτε υποστηρίζεται από το MTV ή τις μητρικές εταιρείες Viacom και Paramount Global, ενώ όλα τα βίντεο φιλοξενούνται στην πλατφόρμα του YouTube, με τη βάση δεδομένων να τροφοδοτείται από το IMVDb (The Internet Music Video Database).
Σε μια συγκινητική ανάρτηση, ο FlexasaurusRex εξήγησε τα κίνητρά του: «Το MTV ήταν ένα πολιτιστικό ίδρυμα που άλλαξε τη μουσική, τη μόδα και την κουλτούρα των νέων. Μετά σταμάτησαν να δείχνουν μουσικά βίντεο και έγιναν reality TV. Ένιωσα ένα κύμα θλίψης όταν ανακοινώθηκε το κλείσιμο των καναλιών. Τίποτα δεν φαινόταν ικανό να γεμίσει αυτό το κενό. Έτσι άρχισα να προγραμματίζω. Το έχτισα σε 48 ώρες: το MTV Rewind… χωρίς διαφημίσεις, χωρίς αλγόριθμο, εντελώς δωρεάν».
Παρά την κούραση και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε με τη διάδοση του ιστότοπου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο ίδιος δηλώνει ικανοποιημένος που χιλιάδες άνθρωποι χρησιμοποιούν πλέον την πλατφόρμα του.
Η ειρωνεία της τύχης βέβαια έγκειται στο γεγονός ότι ήταν το ίδιο το YouTube που εν μέρει οδήγησε στον θάνατο των 24ωρων μουσικών καναλιών, δίνοντας στους θαυμαστές τη δυνατότητα να επιλέγουν βίντεο κατά βούληση, καταστρέφοντας το μοντέλο της γραμμικής μετάδοσης.
Ωστόσο, το MTV Rewind αποδεικνύει ότι αυτό που αναζητά το κοινό δεν είναι μόνο το τραγούδι, αλλά το πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτό παρουσιάζεται. Η αίσθηση του ανήκειν σε μια παγκόσμια κοινότητα που παρακολουθεί την ίδια ροή, οι vintage αισθητικές παρεμβολές και η απουσία των ενοχλητικών διαφημίσεων που κατακλύζουν το σύγχρονο διαδίκτυο, καθιστούν αυτό το εγχείρημα κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό αρχείο.
Στην ουσία του, το MTV Rewind είναι ένας φόρος τιμής στη δύναμη της νοσταλγίας και στην ικανότητα των ανθρώπων να διασώζουν ό,τι αγαπούν.
Σε έναν κόσμο που κινείται με ιλιγγιώδεις ταχύτητες και οι πολυεθνικοί κολοσσοί θυσιάζουν την πολιτιστική κληρονομιά στον βωμό των κερδών, η πρωτοβουλία ενός και μόνο ανθρώπου στάθηκε ικανή να κρατήσει ζωντανή τη φλόγα μιας εποχής που αρνείται να σβήσει.
Το MTV μπορεί να άλλαξε πρόσωπο, αλλά η «μαγεία» των video clip που διαμόρφωσαν τον σύγχρονο κόσμο βρήκε ένα νέο, ασφαλές λιμάνι στην ψηφιακή επικράτεια.
