Το νέο ντοκιμαντέρ «Man On The Run» του Morgan Neville ρίχνει φως στην πιο παρεξηγημένη περίοδο του Paul McCartney, αποκαλύπτοντας μία ιστορία αγάπης, καλλιτεχνικού ρίσκου και πεισματικής ελευθερίας.
«Όποτε ακούω κάποιον να αναθεματίζει τον Paul McCartney, τείνω να συμφωνώ μαζί του». Η φωνή που ακούγεται στην αρχή του «Man On The Run» δεν ανήκει σε κάποιον κυνικό κριτικό μουσικής, αλλά στον ίδιο τον Paul McCartney. Είναι η ιδανική, αφοπλιστική εισαγωγή στην ιστορία των Wings. Το «Man On The Run» αποτελεί το απολαυστικό νέο ντοκιμαντέρ του σκηνοθέτη Morgan Neville, το οποίο βουτάει βαθιά σε ένα από τα πιο αλλόκοτα κεφάλαια της ιστορίας του θρυλικού «Macca»: τους Wings, την παράξενη μπάντα της δεκαετίας του 1970 που δημιούργησε μετά τη διάλυση των Beatles.
Για χρόνια, το θέμα αυτό αποτελούσε ένα ταμπού που ο ίδιος προσπαθούσε ουσιαστικά να διαγράψει από το αφήγημά του – η πιο χλευασμένη, η λιγότερο σεβαστή γωνιά της καριέρας του, η περίπτωση του Beatle που πήρε τον «κακό δρόμο».
Όμως τώρα, ο McCartney φαίνεται επιτέλους έτοιμος να διεκδικήσει ξανά την κληρονομιά των Wings. Το Man On The Run, που κυκλοφορεί την Παρασκευή μαζί με το συνοδευτικό soundtrack, είναι ένα οικείο πορτρέτο ενός rock σούπερ σταρ που γνώριζε πολύ καλά τι ήθελε ο κόσμος από αυτόν – αλλά αποφάσισε να τα τινάξει όλα στον αέρα και να ξεκινήσει από το μηδέν, μόνο και μόνο για την εμπειρία. «Δεν “δουλεύουμε” τη μουσική», εξηγεί στο ντοκιμαντέρ. «Την παίζουμε. Είμαι εθισμένος στο παιχνίδι!».
Σε όλη τη διάρκεια του «Man On The Run», το ερώτημα επανέρχεται διαρκώς: Γιατί ακριβώς ο Paul επιλέγει τον δύσκολο δρόμο; Γιατί μπαίνει στον κόπο να φτιάξει μία νέα μπάντα, με ένα μάτσο ανικανοποίητους χίπις που παραπονιούνται συνεχώς για τον συγκεντρωτικό του χαρακτήρα; (Δεν ρώτησαν να μάθουν πριν πάνε;) Γιατί δεν παίζει απλώς τις επιτυχίες των Beatles; Υπάρχει ένα εξαιρετικό ανέκδοτο όταν ο Paul επισκέπτεται το Νάσβιλ το καλοκαίρι του 1974 και λέει στον κιθαρίστα Jerry Reed ότι οι Wings βγαίνουν ξανά στον δρόμο για περιοδεία. Ο Reed του απαντά αφοπλιστικά: «Αν ήμουν ο Paul McCartney, θα αγόραζα τον δρόμο».
Όταν τα «Σκαθάρια» διαλύθηκαν, ολόκληρος ο πλανήτης ήθελε τον Paul να συνεχίσει να είναι ένας Beatle. Εκείνος ήταν ο μόνος που επιθυμούσε κάτι διαφορετικό. Έπρεπε όμως να βρει τη φωνή του, μόνος του. Έτσι, αποσύρθηκε στη φάρμα του στη Σκωτία με τη νέα του σύζυγο, Linda Eastman. Σχημάτισε τους Wings μαζί της και με μερικούς άγνωστους μουσικούς, παίζοντας ερασιτεχνικές συναυλίες χαμηλών προσδοκιών. Φόρτωνε την μπάντα στο βαν, εμφανιζόταν σε κάποιο τυχαίο πανεπιστήμιο και ρωτούσε τους έκπληκτους φοιτητές αν μπορούσε να παίξει εκείνο το βράδυ. Για χρόνια, αρνιόταν πεισματικά να τραγουδήσει οποιοδήποτε από τα κλασικά του τραγούδια με τους Beatles. Τίποτα από όλα αυτά δεν έβγαζε νόημα εκείνη την εποχή.
Ωστόσο, ακολούθησε μία σοφή συμβουλή της Linda, η οποία του είπε: «Ας πάμε απλώς να χαθούμε». Και αυτό ακριβώς έκαναν. Οι δυο τους. Συν οι μουσικοί που τους πλαισίωναν, οι οποίοι ήταν τόσο μπερδεμένοι όσο και ο υπόλοιπος κόσμος για τον λόγο που βρίσκονταν εκεί. Ο McCartney συνέχιζε να κάνει κινήσεις που ήταν εγγυημένο ότι θα εξόργιζαν τον κόσμο – όπως το single του 1972, όπου τραγουδούσε το παιδικό τραγούδι «Mary Had a Little Lamb». Αυτό δεν άρεσε σε κανέναν, και λιγότερο απ’ όλους στα υπόλοιπα μέλη των Wings. «Mary had a little fucking lamb;», ξεσπάει ένα από τα μέλη της μπάντας στο ντοκιμαντέρ. «Είσαι τρελός;».
Η μεγαλύτερη διαμάχη γύρω από τους Wings εκείνη την εποχή αφορούσε το γεγονός ότι ο Paul έβαλε τη γυναίκα του στο συγκρότημα. «Δεν είμαι εδώ επειδή είμαι η σπουδαιότερη κιμπορντίστρια», λέει η Linda σε μία σκηνή. «Είμαι εδώ επειδή αγαπιόμαστε». Το ότι ο John και ο Paul διέλυσαν τους Beatles και σχημάτισαν νέες μπάντες με τις συζύγους τους, των οποίων η μουσική εμπειρία κυμαινόταν από «ιδιόμορφη γεύση» έως «μου κάνεις πλάκα», ήταν μία από τις επαναστατικές καινοτομίες τους – μία κίνηση όμως που κανείς δεν σεβάστηκε τότε. Οι οπαδοί χλεύαζαν τη Linda και τη Yoko σε όλη τη δεκαετία του 1970, με άσχημους τρόπους που άγγιζαν τα όρια του μισογυνισμού και συχνά τα ξεπερνούσαν. Και οι δύο γυναίκες ήταν χρόνια μπροστά από την εποχή τους.
Ο John τον κορόιδεψε γι’ αυτό στην επίθεσή του με το κομμάτι «How Do You Sleep?» («Πηδάς όταν η μαμά σου σου πει το οτιδήποτε» – κοίτα ποιος μιλάει). Ο Mick Jagger σχολίασε ξινισμένα ότι δεν θα άφηνε ποτέ τη «γριά» του στην μπάντα, μία ατάκα που πείραξε πολύ τον Paul. Αλλά εκείνος έβλεπε τη Linda ως καλλιτέχνη – μία από τις πιο επιτυχημένες και σεβαστές φωτογράφους του μουσικού κόσμου.
Ο Paul καμάρωνε που είχε κερδίσει μία τόσο καταξιωμένη σύντροφο – δείτε εκείνη την υπέροχη στιγμή στο Get Back όταν τη συστήνει σε έναν από τους οπερατέρ και καυχιέται: «Η Linda είναι καμεραμάν». Ο John και ο Paul τόνωναν τον εγωισμό τους μέσα από τις ανεξάρτητες, προϋπάρχουσες καλλιτεχνικές καριέρες των συζύγων τους – κάτι που, για να το πούμε κομψά, δεν είχαν κοινό με κανέναν άλλον rock αστέρα της γενιάς τους.
Είναι ξεκαρδιστικό να βλέπεις τους τύπους των Wings σε αυτό το ντοκιμαντέρ να παραπονιούνται ακόμα και σήμερα ότι δεν είχαν αρκετή δημιουργική συνεισφορά. Αλλά αυτά ήταν τα ’70s – τυχαίοι μουσικοί που προσλήφθηκαν για να πλαισιώσουν τον Paul McCartney μπορούσαν να δηλώνουν σοκαρισμένοι, ναι σοκαρισμένοι, που δεν είχαν ισότιμη μεταχείριση με τον άνθρωπο που έγραψε το «Hey Jude», για να μην αναφέρουμε τον Beatle που έκανε συνεχώς κήρυγμα στον George Harrison για το πώς να παίζει κιθάρα.
«Θέλει να είστε όλοι φυσιολογικοί και ίσοι», γκρινιάζει ένας από τους πολλούς ντράμερ της μπάντας. «Αλλά δεν είσαι φυσιολογικός και ίσος, γιατί αυτός είναι ο παγκόσμιος σούπερ σταρ κι εσύ είσαι ένας άσημος με φάτσα σκύλου». Για να είμαστε ειλικρινείς, είναι ένα παράπονο που προσκαλεί ένα «ναι, και;» πιο δυνατό και από την τελική συγχορδία του «A Day in the Life».
Κι όμως, εκείνος ήταν αφοσιωμένος στη δημοκρατία, ακόμα κι αν αυτό σήμαινε να αφήνει τους άλλους να τραγουδούν και να γράφουν μέτρια κομμάτια όπως το «Medicine Jar». Φανταστείτε να πηγαίνετε στην περιοδεία Wings Over America το 1976 και να βλέπετε τον Denny Laine να τραγουδάει μία διασκευή Simon & Garfunkel. (Στον ζωντανό δίσκο, μπορείς πρακτικά να ακούσεις το ποδοβολητό προς το μπαρ).
Υπάρχει μία σπουδαία φωτογραφία των Wings που οι θαυμαστές λατρεύουν – μία μέρα στα υψίπεδα της Σκωτίας, στην οικογενειακή φάρμα, με τον Paul και την μπάντα να παίζουν χαρούμενα ποδόσφαιρο, ενώ η σκυλίτσα-μούσα του, η Martha, συμμετέχει κυνηγώντας την μπάλα. Το πρόσωπο του συμπαίκτη του τα λέει όλα: Υπέγραψα για να παίξω με έναν Beatle, να γυρίσω τον κόσμο, να παρτάρω με γυναίκες, οπότε γιατί ακριβώς η περιγραφή της δουλειάς μου απαιτεί τώρα να παίζω με τον σκύλο του αφεντικού;
Όταν αυτός και η Linda κυκλοφόρησαν το Ram το 1971, χαιρετίστηκε παγκοσμίως ως ένα από τα χειρότερα άλμπουμ που έγιναν ποτέ. Ακόμα και ο Ringo το κορόιδεψε. «Δεν νομίζω ότι υπάρχει ούτε μία μελωδία στο τελευταίο, το Ram», δήλωσε ο Ringo. «Απλώς νιώθω ότι έχασε τον χρόνο του. Φαίνεται να γίνεται παράξενος». Ακόμα και ο κύριος «Octopus’ Garden» έπρεπε να τραβήξει μία γραμμή όταν άκουσε το «Uncle Albert/Admiral Halsey».
Κατά τη διάρκεια της ζωής των Wings, το Band On The Run θεωρούνταν καθολικά το αριστούργημά τους, ενώ το Ram θεωρούνταν ότι βρισκόταν στο αισθητικό επίπεδο της Martha που βγάζει τριχόμπαλες. Χρειάστηκαν 40 χρόνια για να αποφασίσει συλλογικά ο μουσικός κόσμος ότι το Ram ήταν ένα art-rock αριστούργημα, σε σημείο που τώρα είναι δύο φορές πιο διάσημο από το Band On The Run. (Προσωπικά, είμαι άνθρωπος του Venus and Mars. «Love in Song», αγάπη μου).
Πριν από μερικά χρόνια, βρέθηκα σε μία συναυλία του McCartney στο Μπρούκλιν, όπου προλόγισε το σπάνιο κομμάτι «Letting Go» των ’70s ρωτώντας: «Υπάρχουν θαυμαστές των Wings εδώ μέσα;». Το νεαρό ζευγάρι δίπλα μου ούρλιαξε· μου εξήγησαν ότι η πρώτη του μπάντα τους άρεσε αρκετά, αλλά ήταν οι Wings αυτοί που πραγματικά γούσταραν. (Αργότερα το ανέφερα στον McCartney σε μία συνέντευξη, μία ιστορία που διηγείται στο βιβλίο του για τους Wings του 2025). Όπως κάθε ιστορία των Beatles, έτσι κι αυτή αλλάζει συνεχώς, παίρνει πάντα νέες στροφές.
Ο Paul πήρε τόσες πολλές σοκαριστικές αποφάσεις στα είκοσί του χρόνια που κανένας άλλος στη θέση του δεν θα είχε πάρει. Η μεγαλύτερη, φυσικά: η Linda. Ήταν μόλις 26 ετών, ένας πλούσιος και γοητευτικός νεαρός rock star με αμέτρητες groupies και όλη τη ζωή μπροστά του, όταν ερωτεύτηκε τρελά τη Linda και αποφάσισε ότι αυτή ήταν η εκλεκτή. Ασπάστηκε τη μονογαμία εν μία νυκτί, χωρίς δεύτερες σκέψεις, παρόλο που δεν ήταν ποτέ πιστός σε κανέναν στη ζωή του εκτός από τον John.
Η δεκαετία του ’70 ήταν η εποχή της υπερβολής και των ηδονών για τους rock αστέρες – μία εποχή που ο Paul είχε βοηθήσει να δημιουργηθεί – κι όμως εκείνος πέρασε τη δεκαετία στη φάρμα μεγαλώνοντας τα παιδιά τους. Έμειναν αχώριστοι μέχρι τον θάνατό της από καρκίνο το 1998. Η πρώτη νύχτα που πέρασαν χώρια ήταν όταν εκείνος πήγε φυλακή στην Ιαπωνία, το 1980, αφού συνελήφθη με κάνναβη στο αεροδρόμιο του Τόκιο.
Οι επιλογές του Paul McCartney στη δεκαετία του 1970 – το να παίζει στην μπάντα, να λατρεύει τη γυναίκα του, το «Mary Had a Little Lamb» – ήταν ένα παγκόσμιο ανέκδοτο. Ήξερε ότι όλοι γελούσαν μαζί του. Ο John Lennon τον χλεύαζε. Ο Mick Jagger τον χλεύαζε. Ο George Harrison – μπορείτε να φανταστείτε. Απλώς δεν τον ένοιαζε. Ο Paul και η Linda είναι οι μόνοι rock αστέρες των ’70s των οποίων οι φωτογραφίες από τις περιοδείες τους δείχνουν να σπρώχνουν καροτσάκια στο αεροδρόμιο, αντί να κρατούν μπουκάλια Jack Daniel’s, με νήπια και βρέφη να τους ακολουθούν – και οι δύο γονείς φορώντας τεράστια χαμόγελα που ούτε καν η υπεράνθρωπη κατανάλωση χόρτου δεν μπορεί να εξηγήσει.
Αυτή είναι η δύναμη του «Man On The Run» – με τόσους πολλούς τρόπους, είναι μία ιστορία αγάπης, αν και βαθιά μυστηριώδης. Αποδεικνύεται πως είναι ένα από εκείνα τα «ανόητα ερωτικά τραγούδια» που συνεχίζονται μέχρι να πάψουν να είναι ανόητα, να μην είναι καθόλου ανόητα, γιατί η αγάπη δεν είναι καθόλου ανόητη υπόθεση.
