Δικαστήριο του Λος Άντζελες έκρινε ομόφωνα ότι ο Matthew Spatola δεν δικαιούται δικαιώματα για την παγκόσμια επιτυχία «Savage Love» του Jason Derulo, κλείνοντας μία υπόθεση που άνοιξε ξανά τη συζήτηση γύρω από τις άτυπες συνεργασίες στη σύγχρονη μουσική βιομηχανία.
Ο Jason Derulo βγήκε νικητής από μία από τις πιο ενδιαφέρουσες δικαστικές διαμάχες των τελευταίων ετών γύρω από τη δημιουργία ενός παγκόσμιου pop τραγουδιού. Έπειτα από δίκη έντεκα ημερών στο Λος Άντζελες, οι ένορκοι αποφάσισαν ότι ο κιθαρίστας και μπασίστας Matthew Spatola δεν αποτελεί συνδημιουργό του «Savage Love (Laxed – Siren Beat)» και συνεπώς δεν δικαιούται ποσοστά από τα έσοδα ή αναγνώριση ως δημιουργός.
Η απόφαση αφορούσε ένα τραγούδι που σημάδεψε την περίοδο της πανδημίας. Το «Savage Love», βασισμένο στο ήδη viral «Laxed – Siren Beat» του Νεοζηλανδού Jawsh 685, εξελίχθηκε το καλοκαίρι του 2020 σε παγκόσμιο φαινόμενο μέσα από το TikTok και αργότερα έφτασε στο No. 1 του Billboard Hot 100 χάρη και στο remix με τους BTS.
Στην αίθουσα του δικαστηρίου, επτά ένορκοι κατέληξαν ομόφωνα στο συμπέρασμα ότι ο Spatola δεν απέδειξε πως υπήρξε από κοινού δημιουργός ούτε της γραπτής σύνθεσης ούτε της ηχογράφησης που πραγματοποιήθηκε στις 23 Απριλίου 2020 μαζί με τον Derulo.
Ο τραγουδιστής εμφανίστηκε εμφανώς ανακουφισμένος όταν ανακοινώθηκε η απόφαση. Χαμογέλασε, έσκυψε το κεφάλι του και δέχθηκε ένα χτύπημα στην πλάτη από τον δικηγόρο του, Joshua M. Rosenberg.
Λίγο αργότερα, μιλώντας στο Rolling Stone καθώς οι ένορκοι αποχωρούσαν από την αίθουσα, ο Jason Derulo δήλωσε: «Θέλω απλώς να ευχαριστήσω τους ενόρκους για τον χρόνο τους. Πιστεύω ότι πήραν τη σωστή απόφαση».
Στη συνέχεια εξήγησε πόσο επιβαρυντική υπήρξε προσωπικά η συγκεκριμένη υπόθεση. «Θέλω απλώς να επιστρέψω στην τέχνη. Αυτό είναι το πάθος μου. Αυτή η διαδικασία πήρε πολύ χρόνο από τη ζωή μου. Θέλω να επιστρέψω στη δημιουργία», είπε.
Η υπόθεση βασίστηκε σε δύο εντελώς διαφορετικές αφηγήσεις γύρω από τη γέννηση του τραγουδιού.
Ο Matthew Spatola, μουσικός που έχει συνεργαστεί ζωντανά με καλλιτέχνες όπως οι Weeknd, Kehlani, T.I., Jessie J και Ye, υποστήριξε ότι κλήθηκε στο οικιακό στούντιο του Derulo την άνοιξη του 2020 για να συμμετάσχει δημιουργικά στη διαμόρφωση του «Savage Love».
Σύμφωνα με την κατάθεσή του, δεν του δόθηκαν παρτιτούρες ή έτοιμες γραμμές προς εκτέλεση. Αντιθέτως, ισχυρίστηκε ότι δημιούργησε πρωτότυπα μέρη κιθάρας και μπάσου τα οποία «δεν υπήρχαν προηγουμένως στο τραγούδι».
Ο ίδιος τόνισε ότι αξιοποίησε τη μουσική του κατάρτιση και τις θεωρητικές του γνώσεις για να γράψει αναλυτικές συγχορδίες που καθόρισαν σημαντικά την τελική μορφή του τραγουδιού.
Ο Spatola, ο οποίος αργότερα συμπεριλήφθηκε ως παραγωγός στο τραγούδι «God Did» του DJ Khaled που βρέθηκε υποψήφιο για Grammy, απέρριψε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό του Derulo ότι απλώς ακολουθούσε φωνητικές οδηγίες μέσα στο στούντιο.
Από την άλλη πλευρά, ο Jason Derulo παρουσίασε μία εντελώς διαφορετική εικόνα για τη συνεργασία τους.
Κατά τη διάρκεια της κατάθεσής του υποστήριξε ότι ο Spatola προσλήφθηκε αποκλειστικά ως μουσικός ηχογραφήσεων για να παίξει κιθάρα και μπάσο πάνω σε ένα τραγούδι που είχε ήδη αποκτήσει τεράστια δυναμική στα social media μέσω του Jawsh 685.
Οι ένορκοι είδαν μάλιστα βιντεοσκοπημένη κατάθεση όπου ο Derulo αναπαριστούσε τη διαδικασία της ηχογράφησης, τραγουδώντας ο ίδιος τις γραμμές κιθάρας και μπάσου που, όπως είπε, είχε ζητήσει από τον Spatola να εκτελέσει.
«Ο κύριος Spatola δεν δημιούργησε απολύτως τίποτα στο “Savage Love”», ανέφερε ξεκάθαρα ο τραγουδιστής στο δικαστήριο.
Ο Derulo αρνήθηκε επίσης ότι επικοινώνησε προσωπικά μαζί του για να τον προσκαλέσει ως δημιουργικό συνεργάτη ή παραγωγό. Όπως είπε, δεν είχαν συναντηθεί ποτέ στο παρελθόν.
«Αν δεν γνωρίζω τον παραγωγό και δεν έχω ακούσει ποτέ τα beats του, γιατί να του ζητήσω να έρθει να δημιουργήσει μαζί μου ένα τραγούδι; Δεν βγάζει κανένα νόημα. Δεν θα ζητούσα από κάποιον να δημιουργήσει μαζί μου όταν δεν έχω καμία προηγούμενη γνώση για όσα έχει κάνει», είπε στην κατάθεσή του.
Παράλληλα, αναγνώρισε την εκτελεστική ποιότητα του μουσικού. «Έπαιξε υπέροχη κιθάρα και μπάσο», ανέφερε, επιμένοντας ωστόσο ότι η αποστολή του ήταν αποκλειστικά να ακολουθήσει συγκεκριμένες οδηγίες.
Η εξήγησή του για τη δομή του τραγουδιού φώτισε και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν συχνά οι pop παραγωγές της streaming εποχής.
Ο Derulo τόνισε ότι το αρχικό «Laxed – Siren Beat» είχε ήδη «μαγέψει ολόκληρο τον κόσμο», επομένως δεν υπήρχε πρόθεση ριζικής μεταμόρφωσης του υλικού.
«Ήθελα να ακούγεται σαν ένα πραγματικό μουσικό έργο χωρίς να αλλοιώσω όσα έκανε ο Jawsh», εξήγησε.
Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Δεν μπορούσα να τραγουδήσω ακριβώς πάνω από τη δουλειά του Jawsh γιατί υπήρχε ένα σαξόφωνο που έπαιζε τη μελωδία που ήθελα να τραγουδήσω. Χρειαζόμουν μία νέα βάση που να ακούγεται λίγο πιο αναβαθμισμένη, λίγο πιο ακριβή».
Καθοριστικό ρόλο στη δίκη έπαιξε και η απουσία επίσημης συμφωνίας περί μίσθωσης έργου, κάτι που ανέδειξε τις γκρίζες ζώνες πίσω από πολλές σύγχρονες συνεργασίες.
Είναι αδιαμφισβήτητο ότι ο Spatola πληρώθηκε συνολικά 2.000 δολάρια για δύο ημέρες ηχογραφήσεων τον Απρίλιο του 2020. Παρ’ όλα αυτά, οι δύο πλευρές δεν υπέγραψαν ποτέ επίσημο έγγραφο που να ορίζει ότι ο μουσικός εργάστηκε χωρίς δικαιώματα δημιουργού.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, τέτοιου τύπου συμφωνίες ξεκαθαρίζουν ότι ο συμμετέχων μουσικός δεν διατηρεί δικαιώματα παρά τη συμβολή του στο τραγούδι.
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως αποκαλύφθηκε στη δίκη, ο Derulo είχε στείλει εκ των υστέρων μήνυμα στον Spatola γράφοντας: «1.000 (δολάρια) καλά για κάθε μέρα;».
Η νομική ομάδα του κιθαρίστα υποστήριξε ότι η απουσία επίσημης σύμβασης αποδείκνυε πως η σχέση τους ξεπερνούσε εκείνη ενός απλού μουσικού ηχογραφήσεων. Ο Derulo αντέτεινε ότι η έλλειψη εγγράφων ήταν αποτέλεσμα των χαοτικών συνθηκών της πανδημίας και των περιορισμών της καραντίνας.
«Οι άνθρωποι που κανονικά θα βρίσκονταν εκεί για να του δώσουν μία συμφωνία απλώς δεν ήταν διαθέσιμοι εκείνη την περίοδο», εξήγησε.
Κατά την τελική αγόρευση της πλευράς Spatola, ο δικηγόρος Christopher Frost προσπάθησε να πείσει τους ενόρκους ότι τα μέρη κιθάρας που ακούγονται σε όλο το «Savage Love» χάρισαν στο τραγούδι τη χαρακτηριστική «οργανική» αίσθησή του.
Υποστήριξε επίσης ότι ο πελάτης του δημιούργησε αυτόνομα το pre-chorus του τραγουδιού, στοιχείο που ειδικός πραγματογνώμονας χαρακτήρισε «σημαντική συμβολή».
«Τα μέρη του Spatola από μόνα τους θα μπορούσαν να αποτελέσουν μία πλήρη σύνθεση», είπε ο Frost.
Και συνέχισε: «Τα ντραμς δεν θα μπορούσαν να το κάνουν αυτό. Κανένα άλλο στοιχείο που πρόσφερε οποιοσδήποτε άλλος δεν θα μπορούσε να σταθεί μόνο του. Μόνο εκείνα τα μέρη κιθάρας. Δημιούργησε μία ολοκληρωμένη σύνθεση και σύμφωνα με τον νόμο μία πλήρης σύνθεση μπορεί να κατοχυρωθεί αυτόνομα».
Παρά τα επιχειρήματα αυτά, οι ένορκοι συντάχθηκαν τελικά με την πλευρά του Derulo έπειτα από λίγο περισσότερο από μία ημέρα διαβουλεύσεων.
Η απόφαση έκλεισε μία υπόθεση που βρισκόταν στα δικαστήρια από το 2023 και ταυτόχρονα έφερε ξανά στην επιφάνεια μία βαθύτερη πραγματικότητα της μουσικής βιομηχανίας: ένα τεράστιο ποσοστό επιτυχημένων τραγουδιών συνεχίζει να δημιουργείται μέσα από πρόχειρες συμφωνίες, ανταλλαγές μηνυμάτων και άτυπες συνεργασίες που αργότερα αποκτούν τεράστια οικονομική αξία.
Ο Matthew Spatola και η νομική του ομάδα απέφυγαν να σχολιάσουν δημόσια την απόφαση αμέσως μετά το τέλος της διαδικασίας.
Για τον Jason Derulo, πάντως, το δικαστήριο έβαλε οριστική τελεία σε μία υπόθεση που συνόδευε εδώ και χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα τραγούδια της καριέρας του. Και σε μία βιομηχανία όπου τα δικαιώματα συχνά εξελίσσονται σε πεδίο μάχης, το «Savage Love» απέκτησε πλέον και μία δεύτερη ταυτότητα: εκείνη ενός τραγουδιού που δοκιμάστηκε τόσο στα charts όσο και στις δικαστικές αίθουσες.
