Οι Metallica εμφανίστηκαν στο Principality Stadium του Κάρντιφ, τίμησαν τον Tom Jones με μία διασκευή του «Delilah» και βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας συζήτησης που κρατά χρόνια. Το τραγούδι απαγορεύεται από το 2023 να ερμηνεύεται από χορωδίες στο γήπεδο κατά τη διάρκεια αγώνων ράγκμπι, εξαιτίας των στίχων του που αναφέρονται σε γυναικοκτονία. Το συγκρότημα, όμως, ακολούθησε τη δική του λογική, ενώ μετά τη συναυλία προχώρησε και σε σημαντική δωρεά προς την Cardiff Foodbank.
Οι Metallica έκαναν αυτό που κάνουν εδώ και δεκαετίες: ακολούθησαν τους δικούς τους κανόνες. Στη συναυλία της Κυριακής 28 Ιουνίου στο Principality Stadium του Κάρντιφ, στην Ουαλία, έφεραν ξανά στο προσκήνιο ένα τραγούδι που παραμένει βαθιά ριζωμένο στη μουσική ταυτότητα της χώρας, παρότι εδώ και χρόνια συνοδεύεται από έντονη αντιπαράθεση.
Η επιλογή ήταν το «Delilah» του Tom Jones, ένα τραγούδι που κυκλοφόρησε το 1968. Για πολλούς Ουαλούς αποτελεί σχεδόν ανεπίσημο ύμνο. Για άλλους, οι στίχοι του έχουν πάψει εδώ και καιρό να αντιμετωπίζονται ως αθώα αφήγηση.
Η διασκευή παρουσιάστηκε στο καθιερωμένο πλέον «Kirk and Rob Doodle», το σημείο της συναυλίας όπου ο μπασίστας Robert Trujillo και ο κιθαρίστας Kirk Hammett αφήνουν για λίγο το βασικό πρόγραμμα και αποτίουν φόρο τιμής σε έναν τοπικό μουσικό ήρωα της πόλης όπου εμφανίζονται. Η ιδέα αυτή συνοδεύει σχεδόν ολόκληρη την παγκόσμια περιοδεία «M72», η οποία διανύει πλέον σχεδόν τέσσερα χρόνια.
Στο Κάρντιφ η επιλογή είχε ιδιαίτερο βάρος. Ο Trujillo ανέλαβε τα φωνητικά, στην πρώτη εμφάνιση των Metallica στην Ουαλία έπειτα από τρεις δεκαετίες, ενώ το κοινό τραγούδησε δυνατά το ρεφρέν: «Γιατί, γιατί, γιατί, Delilah; Πριν έρθουν να σπάσουν την πόρτα, συγχώρεσέ με, Delilah, απλώς δεν άντεχα άλλο», τραγούδησαν οι χιλιάδες θεατές.
Η στιγμή μπορεί να έμοιαζε με μία ακόμη αυθόρμητη μουσική αναφορά, όμως το συγκεκριμένο τραγούδι κουβαλά ένα πολύ συγκεκριμένο ιστορικό.
Από το 2023, η Welsh Rugby Union (WRU) έχει απαγορεύσει στις χορωδίες να ερμηνεύουν το «Delilah» μέσα στο Principality Stadium κατά τη διάρκεια των διεθνών αγώνων της εθνικής Ουαλίας στο ράγκμπι. Σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει και το NME, η απαγόρευση αφορά αποκλειστικά τις χορωδίες του γηπέδου και βασίζεται στο περιεχόμενο των στίχων.
Τους στίχους είχε γράψει ο Barry Mason από την οπτική ενός άνδρα που σκοτώνει τη σύντροφό του αφού τη βλέπει με άλλον άνδρα. Αυτή ακριβώς η αναφορά στην ενδοοικογενειακή βία ήταν ο λόγος που η WRU προχώρησε στην απόφαση.
Όταν ανακοίνωσε την απαγόρευση πριν από τρία χρόνια, η Ομοσπονδία είχε δηλώσει: «Καταδικάζουμε την ενδοοικογενειακή βία σε κάθε μορφή της». Παράλληλα εξηγούσε: «Έχουμε ζητήσει στο παρελθόν τη γνώμη ειδικών για το ζήτημα της λογοκρισίας του τραγουδιού και γνωρίζουμε με σεβασμό ότι, λόγω του θέματός του, είναι προβληματικό και προκαλεί αναστάτωση σε ορισμένους υποστηρικτές».
Η απόφαση εκείνη δίχασε έντονα την κοινή γνώμη στην Ουαλία. Για αρκετούς, η απαγόρευση ήταν μία αναγκαία προσαρμογή στα σημερινά δεδομένα γύρω από την έμφυλη βία. Για άλλους, επρόκειτο για παρέμβαση σε ένα τραγούδι που αποτελεί μέρος της συλλογικής μνήμης του ουαλικού κοινού.
Ο ίδιος ο Tom Jones είχε αντιδράσει δημόσια λίγους μήνες αργότερα, στη συναυλία του στο Κάστρο του Κάρντιφ τον Ιούλιο του 2023.
«Δεν μπορείτε να μας σταματήσετε να τραγουδάμε το “Delilah”», είχε πει από τη σκηνή.
Και συνέχισε: «Μπορεί να σταματήσουν τη χορωδία να το τραγουδά, αλλά δεν έχουν σταματήσει το κοινό. Συνεχίστε να το τραγουδάτε — κι εγώ θα συνεχίσω να το τραγουδάω».
Αυτή η ιστορία εξηγεί γιατί η επιλογή των Metallica δεν ήταν μία τυχαία διασκευή. Το συγκρότημα δεν παραβίασε κάποια επίσημη απαγόρευση που αφορούσε τις συναυλίες του γηπέδου, όμως επανέφερε στο επίκεντρο ένα τραγούδι που παραμένει σημείο πολιτισμικής αντιπαράθεσης.
Άλλωστε, το «Kirk and Rob Doodle» έχει εξελιχθεί σε μία μικρή παράδοση στις συναυλίες τους. Ο Hammett και ο Trujillo παίζουν χαλαρές κιθαριστικές και μπασιστικές διασκευές, επιλέγοντας συνήθως καλλιτέχνες που συνδέονται στενά με κάθε πόλη ή χώρα.
Στο Βερολίνο είχαν παίξει το «Sonne» των Rammstein. Στη Σουηδία επέλεξαν το «Dancing Queen» των ABBA. Στη Νορβηγία ακούστηκε το «Take On Me» των a-ha, ενώ στην Αθήνα επέλεξαν το «Δε Χωράς Πουθενά» από τις Τρύπες και το συρτάκι του «Ζορμπά».
Η ίδια λογική συνεχίστηκε και στις πιο πρόσφατες στάσεις της περιοδείας. Στη δεύτερη συναυλία τους στο Δουβλίνο, νωρίτερα μέσα στον μήνα, παρουσίασαν το «Dirty Old Town» των The Pogues. Στη Γλασκώβη ακολούθησαν το «I’m Gonna Be (500 Miles)» των The Proclaimers και το «Hair Of The Dog» των Nazareth.
Η εμφάνιση στο Κάρντιφ είχε και μία ακόμη διάσταση που πέρασε ίσως πιο ήσυχα από τη διασκευή.
Μετά το τέλος της συναυλίας, οι Metallica ανακοίνωσαν μέσω του ιδρύματός τους All Within My Hands δωρεά άνω των 26.000 δολαρίων προς την Cardiff Foodbank.
Η ίδια η οργάνωση ενημέρωσε σχετικά μέσα από τις ιστορίες του λογαριασμού της στο Instagram, εξηγώντας ότι το ποσό θα της επιτρέψει να αναπληρώσει τα αποθέματα της αποθήκης της και να στηρίξει περίπου 1.000 ανθρώπους με ποσότητα τροφίμων που αντιστοιχεί σε 9.000 γεύματα.
Η περιοδεία των Metallica στο Ηνωμένο Βασίλειο συνεχίζεται με δύο συναυλίες στο London Stadium, στις 3 και 5 Ιουλίου.
Στην πρώτη βραδιά θα εμφανιστούν μαζί τους οι Gojira και Knocked Loose, ενώ στη δεύτερη οι Pantera και Avatar. Έπειτα το συγκρότημα θα κάνει καλοκαιρινή παύση πριν επιστρέψει στις 1 Οκτωβρίου για την έναρξη της σειράς 24 εμφανίσεων «Life Burns Faster Sphere» στο Λας Βέγκας.
Παράλληλα, οι Metallica κυκλοφόρησαν πρόσφατα το «Reload (Remastered)», μία διευρυμένη επανέκδοση του άλμπουμ τους «Reload» του 1997. Η νέα έκδοση περιλαμβάνει ανέκδοτα demo, πρώιμες μίξεις, ζωντανές ηχογραφήσεις και επιπλέον υλικό.
Η ιστορία του «Delilah» δείχνει γιατί ορισμένα τραγούδια δεν μένουν ποτέ αποκλειστικά στο πεδίο της μουσικής. Με το πέρασμα των χρόνων αποκτούν νέα νοήματα, διαβάζονται μέσα από διαφορετικά κοινωνικά φίλτρα και γίνονται αντικείμενο δημόσιας συζήτησης.
Οι Metallica γνώριζαν πολύ καλά το φορτίο της επιλογής τους. Παρέμειναν πιστοί στη συνήθειά τους να τιμούν τη μουσική ιστορία κάθε τόπου, την ίδια στιγμή που θύμισαν πως η σχέση ανάμεσα στην καλλιτεχνική ελευθερία, την ιστορική μνήμη και τη σύγχρονη κοινωνική ευαισθησία δύσκολα θα πάψει να προκαλεί αντιπαραθέσεις.
