Ο Andrew Lloyd Webber αποκαλύπτει πώς η κινηματογραφική μεταφορά του «Cats» τον οδήγησε στην απόκτηση ενός σκύλου θεραπείας, προσφέροντας μία ειλικρινή ματιά σε μία από τις μεγαλύτερες αισθητικές αποτυχίες του σύγχρονου κινηματογράφου.
Ο Andrew Lloyd Webber δεν συνηθίζει να κρύβει τα λόγια του, ειδικά όταν πρόκειται για την καλλιτεχνική ακεραιότητα των έργων του. Η κινηματογραφική μεταφορά του εμβληματικού μιούζικαλ «Cats» το 2019 αποτέλεσε μία στιγμή που ο ίδιος ο δημιουργός θα ήθελε να διαγράψει από τη μνήμη του. Σε μία πρόσφατη εξομολόγησή του, ο κορυφαίος συνθέτης αποκάλυψε ότι η οπτική προσέγγιση της ταινίας του προκάλεσε τέτοιο ψυχικό κόστος, που αναζήτησε παρηγοριά στην αγορά ενός σκύλου θεραπείας.
Η ταινία, σε σκηνοθεσία του Tom Hooper, συγκέντρωσε μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα της παγκόσμιας σκηνής, όπως η Taylor Swift, η Jennifer Hudson, ο James Corden και ο Jason Derulo. Το σενάριο ακολουθούσε την κλασική ιστορία μιας ομάδας αιλουροειδών που συγκεντρώνονται για να αποφασίσουν ποιο από αυτά θα κερδίσει το δικαίωμα στη μεταμόρφωση και τη νέα ζωή.
Παρά τις προσδοκίες, το αποτέλεσμα υπήρξε απογοητευτικό, με την ταινία να καταγράφεται ως μία εμπορική πανωλεθρία που έμεινε στην ιστορία για τις αμφιλεγόμενες επιλογές στα ψηφιακά εφέ.
Το επίπεδο της αμηχανίας ήταν τέτοιο που το στούντιο παραγωγής αναγκάστηκε να κυκλοφορήσει μία ανανεωμένη έκδοση με διορθωμένα εφέ, ενώ η ταινία παιζόταν ήδη στις αίθουσες. Αυτή η κίνηση, σχεδόν πρωτοφανής για τα χρονικά του Χόλιγουντ, δεν κατάφερε να σώσει την παρτίδα.
Ο Andrew Lloyd Webber, ο οποίος είχε εμπλακεί στη διαδικασία, εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του σε συνέντευξη στην εκπομπή «CBS Sunday Morning», περιγράφοντας πώς η αποτυχία του έργου τον επηρέασε σε προσωπικό επίπεδο.
«Μετά την απαίσια ταινία “Cats”, βγήκα έξω και αγόρασα ένα μικρό κουτάβι ράτσας Havanese», δήλωσε ο συνθέτης, αφήνοντας να εννοηθεί πως η παρουσία του ζώου ήταν απαραίτητη για να διαχειριστεί το σοκ.
Η σχέση του με τον σκύλο απέκτησε γρήγορα μία ιδιαίτερη πρακτική διάσταση, καθώς τον συνοδεύει στα αεροπορικά του ταξίδια ως στήριγμα. Η αιτιολόγηση που παρέχει στις αεροπορικές εταιρείες έχει γίνει πλέον μέρος ενός ιδιότυπου αστικού μύθου στον καλλιτεχνικό κόσμο.
«Είναι ο σκύλος θεραπείας μου στα αεροπλάνα. Απλώς γράφω ένα σημείωμα στην αεροπορική εταιρεία εξηγώντας, ξέρετε, τον λόγο για τον οποίο έχω τον σκύλο μαζί μου και σημειώνω “Η ταινία Cats”. Και εκείνοι πάντα μου απαντούν λέγοντας: “Δεν απαιτείται ιατρικό πιστοποιητικό”», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η δήλωση αυτή, αν και ειπωμένη με μία δόση αυτοσαρκασμού, υπογραμμίζει το βάθος της απογοήτευσης ενός δημιουργού που είδε το όραμά του να αλλοιώνεται με τρόπο μη αναστρέψιμο.
Ο Andrew Lloyd Webber δεν περιόρισε την κριτική του μόνο στην πρόσφατη συνέντευξη. Ήδη από το 2021, μιλώντας στο περιοδικό Variety, είχε τοποθετηθεί με αυστηρότητα απέναντι στο τελικό αποτέλεσμα, χαρακτηρίζοντας την ταινία εκτός πραγματικότητας. Η κύρια ένστασή του δεν αφορούσε μόνο την εικόνα, αλλά την ίδια την ουσία της μουσικής δραματουργίας που ο ίδιος είχε διαμορφώσει επί δεκαετίες στις σκηνές του West End και του Broadway.
«Το “Cats” ήταν λάθος σε κάθε επίπεδο. Δεν υπήρχε καμία πραγματική κατανόηση του γιατί η μουσική λειτουργούσε με τον συγκεκριμένο τρόπο. Το είδα και απλώς σκέφτηκα: “Ω Θεέ μου, όχι”», είχε δηλώσει τότε. Για έναν άνθρωπο που έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη της αρμονίας και της θεατρικής ροής, η αίσθηση ότι οι βάσεις της σύνθεσής του αγνοήθηκαν ήταν οδυνηρή.
Η δυσαρέσκεια δεν περιορίστηκε στον δημιουργό του έργου. Ο James Corden, ένας από τους πρωταγωνιστές, παραδέχθηκε λίγο μετά την πρεμιέρα ότι δεν είχε μπει καν στον κόπο να δει την ταινία στην ολοκληρωμένη μορφή της. «Έχω ακούσει ότι είναι απαίσια», σχολίασε με μία ειλικρίνεια που ξάφνιασε πολλούς, επιβεβαιώνοντας το αρνητικό κλίμα που είχε διαμορφωθεί γύρω από το εγχείρημα.
Στον αντίποδα, υπήρξαν και φωνές που προσπάθησαν να υπερασπιστούν την καλλιτεχνική πρόθεση, αν όχι το αποτέλεσμα. Ο Ian McKellen, ο οποίος υποδύθηκε τον Gus The Theatre Cat, μίλησε στο Entertainment Weekly για την πρόκληση της οπτικοποίησης των χαρακτήρων. Ο έμπειρος ηθοποιός εστίασε στην ανάγκη να διατηρηθεί η ανθρωπομορφική φύση των ηρώων, κάτι που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του θεατρικού έργου.
«Όταν το έργο μεταφερόταν στην οθόνη, η πρόκληση ήταν να μετατραπούν αυτοί οι ηθοποιοί σε γάτες, όπως στο Lion King, και να μοιάζουν με αληθινές γάτες, όμως δεν είναι αληθινές γάτες», εξήγησε ο Ian McKellen. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ουσία του έργου βασίζεται στην παραδοχή ότι άνθρωποι υποδύονται τις γάτες, μία σύμβαση που στο θέατρο λειτουργεί μαγικά αλλά στον κινηματογράφο αποδείχθηκε δύσπεπτη για το κοινό.
«Είναι άνθρωποι που παίζουν τις γάτες και αυτή είναι η κεντρική ιδέα της ταινίας. Πιστεύω ότι αυτό έγινε με πολύ ευφυή τρόπο, ιδιαίτερα όσον αφορά τους χορευτές», συμπλήρωσε ο ηθοποιός. Παρά την υπερασπιστική του γραμμή, η χρήση της τεχνολογίας «digital fur» δημιούργησε ένα αποτέλεσμα που πολλοί θεατές βρήκαν ενοχλητικό, απομακρύνοντάς τους από την ποιητική διάθεση των στίχων και της μουσικής.
Η περίπτωση του «Cats» αποτελεί ένα ενδιαφέρον μάθημα για τα όρια της τεχνολογίας στην τέχνη. Ενώ το πρωτότυπο μιούζικαλ βασιζόταν στη φαντασία του θεατή και στο εξαιρετικό μακιγιάζ που επέτρεπε στις εκφράσεις των ηθοποιών να λάμψουν, η ταινία προσπάθησε να επιβάλει έναν ρεαλισμό που τελικά φάνηκε ξένος προς το υλικό. Ο Andrew Lloyd Webber, βλέποντας τον πυρήνα της δουλειάς του να χάνεται μέσα σε pixels και ατυχείς σκηνοθετικές οδηγίες, αντέδρασε με τον πιο ανθρώπινο τρόπο: αναζητώντας μία αυθεντική σύνδεση.
Σήμερα, χρόνια μετά την κυκλοφορία της ταινίας, η συζήτηση γύρω από το «Cats» συνεχίζεται, όχι ως παράδειγμα προς μίμηση, αλλά ως μία προειδοποίηση για το πώς η υπερβολική προσκόλληση στην τεχνική μπορεί να πνίξει το συναίσθημα. Ο Andrew Lloyd Webber συνεχίζει την πορεία του, έχοντας δίπλα του έναν πιστό σύντροφο που τον βοηθά να ξεπερνά τις δημιουργικές κακοτοπιές.
Κλείνοντας αυτό το κεφάλαιο, γίνεται σαφές ότι η αισθητική αρμονία δεν είναι κάτι που μπορεί να επιβληθεί με διορθωτικά πακέτα λογισμικού. Απαιτεί μία βαθύτερη κατανόηση της δομής και της πρόθεσης, κάτι που στην περίπτωση της ταινίας του 2019 φαίνεται πως χάθηκε στη μετάφραση.
