Στο «XXXXX», η Arca επιστρέφει στον κόσμο του Diva Experimental FM και παρουσιάζει ένα πολύπλοκο, αποπροσανατολιστικό άλμπουμ γύρω από τη μηχανή, το φύλο, την επιθυμία και την ψυχική φθορά της σύγχρονης ζωής.
Κάθε πρόσκληση της Arca σε έναν καινούργιο κόσμο συνοδεύεται από ένα αίσθημα αβεβαιότητας. Στο «XXXXX», η Alejandra Ghersi εγκαταλείπει τη σχετικά ανοιχτή avant-pop κατεύθυνση της πενταλογίας «Kick» και υποχωρεί βαθύτερα σε έναν προσωπικό λαβύρινθο από παραμόρφωση, αρρυθμία, techno ένταση και ψυχεδελική αποσύνθεση.
Η ίδια έχει περιγράψει το άλμπουμ ως «τα πάντα, όλα μαζί». Η φράση ταιριάζει απόλυτα σε έναν δίσκο που κινείται νευρικά ανάμεσα σε διαφορετικές υφές, αρνείται τη σταθερότητα και καλεί τον ακροατή να εισέλθει στο μοναχικό, ασφυκτικό καταφύγιό της.
Η Arca, κατά κόσμον Alejandra Ghersi Rodríguez, ζει στη Βαρκελώνη και δραστηριοποιείται ως μουσικός, παραγωγός και εικαστικός. Σε ολόκληρη την καλλιτεχνική της διαδρομή εξετάζει τα όρια των δυαδικών διαχωρισμών και αναζητά μορφές έκφρασης για τις πιο δύσκολες περιοχές της εσωτερικής εμπειρίας.
Αυτή η αναζήτηση διατρέχει τόσο την προσωπική της δισκογραφία όσο και την παραγωγή της σε κομβικά άλμπουμ των Kanye West, Björk και FKA twigs. Η Arca έχει καταφέρει να κινείται ανάμεσα στην avant-garde και το ευρύτερο κοινό, διατηρώντας ακέραιη την υπογραφή της ακόμη και όταν πλησιάζει το κέντρο της σύγχρονης pop.
Έχει χρησιμοποιήσει sample από δικό της υλικό σε τραγούδια της Madonna και της Lady Gaga, εμφανίστηκε στη σκηνή κατά τη διάρκεια της περιοδείας «Renaissance World Tour» της Beyoncé και απέσπασε υποψηφιότητα για Grammy στην κατηγορία Καλύτερο Dance/Ηλεκτρονικό Άλμπουμ. Η θέση της ανάμεσα στις κορυφαίες μορφές της σημερινής pop έχει κερδηθεί μέσα από μία πορεία που συνδέει τη ριζοσπαστική ηλεκτρονική μουσική με τη θεατρικότητα της μεγάλης σκηνής.
Έχουν περάσει σχεδόν πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της πενταλογίας «Kick», η οποία περιείχε τις πιο άμεσα προσβάσιμες ιδέες της μέχρι σήμερα. Στα τέλη του 2021, η Arca κυκλοφόρησε τα τέσσερα τελευταία μέρη της σειράς μέσα σε τέσσερις συνεχόμενες ημέρες, ένας εξαντλητικός ρυθμός που την οδήγησε σε δημιουργική εξουθένωση.
Το διάστημα που ακολούθησε στράφηκε σε διαφορετικά πεδία. Άνοιξε την επίδειξη της γυναικείας συλλογής SS23 του Proenza Schouler στη Νέα Υόρκη, παρουσίασε μία εγκατάσταση performance art στη συλλογή Pinault του Bourse de Commerce στο Παρίσι και επιμελήθηκε ατομική έκθεση με πρωτότυπους πίνακές της στο ICA του Λονδίνου νωρίτερα μέσα στη χρονιά.
Σε συνέντευξή της στον The Guardian, περιέγραψε τη ζωγραφική ως «έναν τρόπο επεξεργασίας της βίας» και ως μέσο για να ξαναβρεί την αγάπη της για τη μουσική. Αυτή η περίοδος την οδήγησε στην ολοκλήρωση του «XXXXX», το οποίο συνδέεται αισθητικά και εννοιολογικά με τα πρώιμα mixtapes της.
Ο νέος δίσκος επαναφέρει τον ακροατή στον κόσμο του Diva Experimental FM, ο οποίος παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο single 62 λεπτών «@@@@@». Η επιστροφή εκεί έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς η περιγραφή που είχε δώσει η Arca το 2020 μοιάζει σήμερα ακόμη πιο ανησυχητικά επίκαιρη.
«Το “@@@@@” είναι μία μετάδοση που εκπέμπεται σε αυτόν τον κόσμο από ένα υποθετικό, φανταστικό σύμπαν, όπου η εκ φύσεως αναλογική μορφή του πειρατικού ραδιοφώνου FM παραμένει ένα από τα ελάχιστα μέσα διαφυγής από την αυταρχική επιτήρηση», είχε εξηγήσει.
«Αυτή η επιτήρηση τροφοδοτείται από μία αιχμάλωτη συνείδηση, η οποία κυοφορήθηκε από μία τεχνητή νοημοσύνη μετά τη μοναδικότητα», πρόσθεσε.
Το «XXXXX» λειτουργεί ως μία νέα μετάδοση από αυτή τη δυστοπική συχνότητα. Οι ψηφιακοί κρότοι, τα θραύσματα φωνών και οι βίαιες μετατοπίσεις του ρυθμού σχηματίζουν έναν πυκνό ιστό, μέσα στον οποίο η ανθρώπινη παρουσία παραμένει διαρκώς ορατή.
Σε σχετική ανακοίνωση για το άλμπουμ, η Arca ανέφερε ότι χρειάστηκε να «χάσει τον έλεγχο» και να «συνεργαστεί με το ασυνείδητο». Παράλληλα, εξήγησε πως το «XXXXX» συνεχίζει τη διαρκή της αναζήτηση σχετικά με το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος μέσα στη μηχανή και απέναντί της.
Η πρόθεση γίνεται σαφής από το εναρκτήριο «No End». Πάνω σε ένα σπηλαιώδες και απειλητικό ηχητικό τοπίο, η Arca ψιθυρίζει τις πρώτες λέξεις του άλμπουμ: «Οι σκιές μιλούν».
Αυτή η κάθοδος στο άγνωστο επανέρχεται στο spoken-word απόσπασμα του «Cinch». Παράλληλα, καθοδηγεί ολόκληρη την πορεία του δίσκου, η οποία εξελίσσεται σαν ένας απρόβλεπτος λαβύρινθος χωρίς ασφαλή έξοδο.
Στο «Willow», οι καμπάνες ακούγονται απειλητικές πριν παρασυρθούν από ένα συγχρονισμένο ξέσπασμα με τραχιά kick drums, synthesizers και αλλοιωμένα φωνητικά σε υψηλότερο τόνο. Η αρχική τελετουργική ατμόσφαιρα διαλύεται γρήγορα μέσα σε μία νευρική μηχανική κίνηση.
Το «Eidolon» πλησιάζει περισσότερο την ιδιόμορφη pop της πενταλογίας «Kick». Τρυφερές μελωδίες συγκρούονται με βαριά ενορχήστρωση, η οποία διογκώνεται μέχρι ένα εκκωφαντικό φινάλε.
«Μέσα, είναι αιώνιο», επαναλαμβάνει η Arca σαν μάντρα. Αργότερα, φωνάζει «αφήστε την Τροία να καεί» και «κάψτε τη γη», μετατρέποντας την ευαισθησία του τραγουδιού σε μία βίαιη επιθυμία για ρήξη.
Η λέξη «σπάσ’ το» επανέρχεται επίμονα, πριν η φωνή της, επεξεργασμένη με Auto-Tune, φωνάξει «ορκίζομαι στον Θεό». Αμέσως μετά, το τραγούδι εκρήγνυται σε μία καταιγίδα από glitches.
Η στιγμή αποκαλύπτει μία βασική ένταση στη μουσική της Arca. Ο άνθρωπος εμφανίζεται ταυτόχρονα παγιδευμένος μέσα στη μηχανή και ικανός να τη διαταράξει, να την παραμορφώσει και να τη στρέψει εναντίον των κανόνων της.
Το «Heart» αποτελεί μία από τις πιο δυνατές στιγμές του δίσκου. Η τραχιά, σκοτεινή αίσθηση των προηγούμενων τραγουδιών υποχωρεί προσωρινά και τη θέση της παίρνουν φωτεινές αποχρώσεις, παλλόμενες επιφάνειες και μία αιφνιδιαστική ειλικρίνεια.
«Άκουσέ με να μεταλλάσσομαι», παρακαλεί η Arca. Το ίδιο το τραγούδι υπακούει στην εντολή της, αλλάζει μορφή και τελικά αποσυναρμολογείται σε επαναλαμβανόμενες βαριές αναπνοές.
Η παραμόρφωση παραμένει το φυσικό περιβάλλον του «XXXXX». Τα «Heart», «Raver», «Futurality» και «Grip» προσεγγίζουν αυτή την αισθητική από διαφορετικές γωνίες, δοκιμάζοντας την αντοχή του ρυθμού, της φωνής και της δομής.
Το «Grip» αποτελεί ένα αμείλικτο και επιθετικό δείγμα IDM. Η πίεσή του υποχωρεί σταδιακά, αφήνοντας χώρο για τις φωτεινές φωνητικές αρμονίες του «Enraptured».
Το «Finisher» στρέφεται προς την κλασική μουσική και θυμίζει έντονα το «Xen» του 2014. Απειλητικά έγχορδα ενώνονται με απόκοσμα synthesizers, ambient επιρροές και στοιχεία της trap, δημιουργώντας μία αίσθηση τελετουργικής αγωνίας.
Το τραγούδι παραμένει σχεδόν εξ ολοκλήρου ορχηστρικό. Στο τέλος, μία χαμηλόφωνη απαγγελία διακόπτει τη σιωπή και λειτουργεί σαν προσωπική οδηγία επιβίωσης.
«Ποτέ δεν ήσουν πραγματικά μόνη και όλη η αγάπη που χρειάζεσαι, όλη η αγάπη που χρειαζόσουν, βρίσκεται μέσα σου», ακούγεται η φωνή. «Τώρα που το γνωρίζεις, γίνε ντίβα», καταλήγει.
Η sprechgesang εκφορά περνά απευθείας στο «Taconeando». Η Arca εμφανίζεται πλέον στην πλήρη, προκλητική μορφή της, με παλλόμενο μπάσο και στίχους που επιδιώκουν να καταργήσουν κάθε κοινωνικό φίλτρο. «Ξέρω ότι θέλεις να έρθω. Ποια το θέλει; Αυτή το θέλει», τραγουδά.
Το «Fxck» αποτελεί το πιο άμεσο και ρυθμικό τραγούδι του άλμπουμ. Χτίζεται πάνω σε μία λιτή βάση με επιρροές από reggaeton και αξιοποιεί το ωμό, σεξουαλικά φορτισμένο λεξιλόγιο που έχει γίνει αναγνωρίσιμο στοιχείο της Arca.
Στη συνέχεια, φωνάζει «σκότωσε τον πατέρα», χρησιμοποιώντας τη φράση ως κάλεσμα για τη διάλυση των έμφυλων σεναρίων που οργανώνουν την κοινωνική εξουσία. Η επιθυμία, ο πόνος, η αγάπη, η ντροπή και η κυριαρχία μπλέκονται σε ένα ενιαίο, σωματικό πεδίο.
Η ίδια φράση έχει και μία οιδιπόδεια διάσταση, αν και οι θέσεις που εκφράζει η Arca στο «XXXXX» λειτουργούν κυρίως μέσα από το συναίσθημα και τον ελεύθερο συνειρμό. Οι στίχοι δεν επιδιώκουν μία αυστηρά κυριολεκτική ανάγνωση.
Το δεύτερο μισό του άλμπουμ συνεχίζει να αλλάζει κατεύθυνση χωρίς προειδοποίηση. Τα ορχηστρικά περάσματα αποκτούν καθοριστικό ρόλο, καθώς συνδέουν τις πιο βίαιες στιγμές και προσφέρουν σύντομες ανάσες πριν από την επόμενη επίθεση.
Το «Throb» λειτουργεί ως ambient ενδιάμεσο, αν και η υποβόσκουσα απειλή του δεν επιτρέπει πραγματική χαλάρωση. Το «Syncope», αντίθετα, εκτοξεύει απότομα κρεσέντο προς τον ακροατή και τα διακόπτει εξίσου ξαφνικά.
Τα συγκεκριμένα τραγούδια συγκρατούν τον δίσκο ενωμένο. Μέσα στην αδιάκοπη ένταση, αποτελούν συχνά τα μοναδικά σημεία όπου η ακρόαση αποκτά λίγο περισσότερο χώρο.
Στα τρία τελευταία τραγούδια, το «XXXXX» κινείται ανάμεσα στο επικό και το οδυνηρό. Η απειλή του «Throb» παραχωρεί τη θέση της στο σκεπτικό και ανήσυχο «Everything», προετοιμάζοντας το έδαφος για το τελικό ξέσπασμα.
Το «Sueño» ολοκληρώνει το άλμπουμ με μία πιο ήπια ηχητική επιφάνεια και ένα βαθιά βασανισμένο συναίσθημα. Η ατμόσφαιρά του θυμίζει προηγούμενα άλμπουμ της Arca, ιδιαίτερα το «Xen», ενώ η φωνή της κινείται ανάμεσα στην ικεσία και την οργή. «Σταμάτα, κλείσ’ το, κλείσ’ το», ουρλιάζει.
Η φράση ακούγεται σαν κραυγή για βοήθεια και σαν εντολή προς μία μηχανή που αρνείται να σταματήσει. Το τραγούδι τελειώνει αφήνοντας ανοιχτή την πληγή που ολόκληρος ο δίσκος εξετάζει.
Η χαοτική προωθητική μετάδοση του «XXXXX» πρόσφερε μία ισχυρή εικόνα για το «Sueño». Η Arca εμφανιζόταν χτυπημένη και αιμόφυρτη, πεσμένη στο έδαφος, να ουρλιάζει προς τον ουρανό κάτω από το φως ενός αιωρούμενου drone.
Σε τέτοιες στιγμές, ο πυρήνας της καλλιτεχνικής της σκέψης γίνεται περισσότερο ευδιάκριτος. Η φουτουριστική ηχητική της γλώσσα αντιστέκεται στην κατηγοριοποίηση και ζητά από το κοινό να ακολουθήσει μία απαιτητική συχνότητα, ώστε να συναντήσει τη βαθιά ανθρώπινη αγωνία που κρύβεται πίσω από την τεχνολογία.
Το «XXXXX» παραμένει δύστροπο, επιθετικά σκληρό και συχνά αποπροσανατολιστικό. Αυτή η αίσθηση διάλυσης βρίσκεται στην καρδιά του δίσκου. Η Arca επιδιώκει μία μουσική χωρίς σαφή όρια, σταθερή μορφή ή εμπορικούς δεσμούς, ακόμη και όταν το αποτέλεσμα απομακρύνει μεγάλο μέρος του κοινού.
Για τους αφοσιωμένους ακροατές της IDM, αυτή η ελευθερία αποτελεί τη μεγαλύτερη δύναμη του «XXXXX». Η Arca χρησιμοποιεί την παραμόρφωση ως τρόπο σκέψης και αφήνει τον ήχο να καταρρεύσει, ώστε μέσα από τα συντρίμμια του να εμφανιστούν η επιθυμία, ο φόβος και η βία.
Το νέο σήμα από το Diva Experimental FM μεταφέρει μία πολύ συγκεκριμένη εικόνα του παρόντος. Πίσω από τα glitches, τα φθαρμένα φωνητικά και τους βίαιους ρυθμούς βρίσκεται η ψυχική εξάντληση ενός κόσμου που ζει υπό συνεχή επιτήρηση, τεχνολογική πίεση και σύγκρουση ταυτοτήτων.
Η Arca μετατρέπει αυτή την πίεση σε έναν δίσκο που απαιτεί παράδοση και αντοχή. Το «XXXXX» αποκαλύπτει πλήρως τη δύναμή του όταν ο ακροατής αποδεχθεί τους δικούς της κανόνες και συντονιστεί με τη συχνότητα μιας καλλιτέχνιδας που συνεχίζει να αντιμετωπίζει τον ήχο σαν σώμα: εύθραυστο, μεταλλασσόμενο και ικανό να ουρλιάξει.
