Μια πρωτοφανής νομοθεσία φέρνει στο προσκήνιο την πρόκληση της μουσικής ανακάλυψης και της σύνδεσης των νέων με τους καλλιτέχνες, σε μία εποχή χωρίς TikTok και Instagram.
Μια νέα ψηφιακή αυγή ανέτειλε στην Αυστραλία, φέρνοντας μαζί της μία ριζική αλλαγή που εμποδίζει εκατομμύρια νέους από την πρόσβαση στις αγαπημένες τους εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης.
Η κεντροαριστερή κυβέρνηση του πρωθυπουργού Anthony Albanese, υλοποιώντας μία πρόταση που είχε κατατεθεί πέρυσι, ενεργοποίησε μία πρωτοφανή νομοθεσία που απαγορεύει τη χρήση των TikTok, X, Facebook, Instagram, YouTube, Snapchat και άλλων παρόμοιων υπηρεσιών σε άτομα κάτω των 16 ετών.
Η κίνηση αυτή, που βασίστηκε σε έρευνες οι οποίες συνδέουν την υπερβολική έκθεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με την επιδείνωση της ψυχικής υγείας των νέων, έλαβε διακομματική υποστήριξη, ψηφίστηκε τον Νοέμβριο του 2024 και τέθηκε σε ισχύ την Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου.
Η Αυστραλία γίνεται έτσι η πρώτη χώρα που τολμά ένα τόσο μεγάλο κοινωνικό πείραμα, με τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας να είναι στραμμένα πάνω της, αναμένοντας τα αποτελέσματα.
Με την ίδια προσοχή, ωστόσο, παρακολουθεί τις εξελίξεις και η μουσική βιομηχανία. Δεν είναι μυστικό ότι οι έφηβοι και οι προέφηβοι αποτελούν συχνά τους πιο ένθερμους θαυμαστές των pop καλλιτεχνών, διατηρώντας μία διαρκή, 24ωρη σύνδεση που σφυρηλατήθηκε την τελευταία δεκαετία ακριβώς μέσα από αυτές τις πλατφόρμες.
Πώς θα διαμορφωθεί αυτή η σχέση τώρα που η ψηφιακή γέφυρα που τους ενώνει έχει, προσωρινά, κλείσει;
Ο οργανισμός για τη νεανική μουσική, The Push, δημοσίευσε πρόσφατα τα αποτελέσματα μιας εθνικής δημοσκόπησης της YouGov, η οποία αποκάλυψε ένα ανησυχητικό στοιχείο: το 70% των νέων Αυστραλών ανακαλύπτει νέα μουσική μέσω των social media.
Το εύρημα αυτό εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον της μουσικής ανακαλυψιμότητας, ειδικά όσον αφορά το εγχώριο ρεπερτόριο.
Στον πρόλογο της έκθεσης με τίτλο «Young Australian Music Audiences 2025», η διευθύνουσα σύμβουλος του The Push, Kate Duncan, υπογράμμισε την ανάγκη για «εναλλακτικούς χώρους» εκτός διαδικτύου, όπου οι νέοι θα μπορούν να συνδέονται, να ανακαλύπτουν καλλιτέχνες και να χτίζουν φιλίες.
«Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αν κλείνουμε τις διαδικτυακές ευκαιρίες για τους νέους Αυστραλούς, τους παρέχουμε πραγματικά, τοπικά προγράμματα και εκδηλώσεις για να συνδέονται και να είναι καλά», δήλωσε η Duncan στο Billboard.
«Χωρίς προσβάσιμα σημεία εισόδου, κινδυνεύουμε να χάσουμε την επόμενη γενιά κοινού ζωντανής μουσικής· και μαζί της, τους καλλιτέχνες, τους εργαζόμενους στη βιομηχανία και τους πολιτιστικούς ηγέτες που θα συντηρήσουν τον τομέα τα επόμενα χρόνια», συνέχισε.
Η ίδια έρευνα έδειξε ότι για πάνω από τρεις στους πέντε ερωτηθέντες, η παρακολούθηση ζωντανών μουσικών εκδηλώσεων είναι σημαντική, ενώ το 80% θα υποστήριζε ένα κυβερνητικό πρόγραμμα που θα βοηθούσε τους νέους να διοργανώνουν ή να παρακολουθούν μουσικές εκδηλώσεις, ώστε να παραμένουν συνδεδεμένοι χωρίς τα social media.
«Αυτό που μας είπαν οι νέοι είναι ότι βλέπουν την πρόσβαση σε μουσικές εκδηλώσεις ως τη λύση για να συνδεθούν και να βρουν τη “φυλή” τους όταν ξεκινήσει η απαγόρευση», σημειώνει η Duncan.
«Πρέπει να ανοίξουμε πόρτες χρηματοδοτώντας συναυλίες για όλες τις ηλικίες, στηρίζοντας εκδηλώσεις που διοργανώνονται από νέους, κάνοντας τα εισιτήρια προσιτά και δίνοντας τη δυνατότητα σε σχολεία και δήμους να φιλοξενούν προγράμματα ανακάλυψης», συνεχίζει.
Φυσικά, η εφαρμογή του νόμου δεν ήταν ανέφελη. Σύμφωνα με το Australian Broadcasting Corporation (ABC), πολλοί νέοι κατάφεραν να παρακάμψουν την απαγόρευση με διάφορους τρόπους, όπως η χρήση VPN ή η εκμετάλλευση αδυναμιών στα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας.
Αν και αυτές οι τεχνικές δυσκολίες αναμένεται να επιλυθούν, στελέχη της μουσικής βιομηχανίας εκφράζουν την ανησυχία τους για τις ακούσιες συνέπειες που μπορεί να έχει ο νόμος για τους δημιουργούς.
«Υπάρχουν πολλοί καλλιτέχνες που έχτισαν διαδικτυακές κοινότητες θαυμαστών στην πρώιμη εφηβεία τους, και αυτές οι κοινότητες αποτέλεσαν το θεμέλιο για τη μεγάλη εμπορική τους επιτυχία αργότερα», σχολίασε ανώνυμα ένας μάνατζερ καλλιτεχνών.
«Επομένως, το να “κρατάμε πίσω” τους Αυστραλούς εφήβους θα μπορούσε να τους θέσει σε μειονεκτική θέση όσον αφορά την ανάπτυξη κοινού και δεξιοτήτων», συμπλήρωσε.
Από την άλλη πλευρά, ένας επαγγελματίας της εγχώριας βιομηχανίας αντέτεινε ότι ο αρνητικός προσωπικός αντίκτυπος των social media σε εκατομμύρια παιδιά στην Αυστραλία αποτελεί «μεγαλύτερη ζημιά» από τον αρνητικό επαγγελματικό αντίκτυπο σε χιλιάδες νεαρούς «δημιουργούς περιεχομένου», οι οποίοι «θα πρέπει να ανεχτούν μία καθυστερημένη έναρξη της καριέρας τους σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές του εξωτερικού».
Το θέμα παραμένει ακανθώδες, με αρκετά στελέχη δισκογραφικών εταιρειών να αρνούνται να σχολιάσουν, προτιμώντας μία στάση αναμονής.
Η νομοθεσία αυτή έρχεται σε μία περίοδο που οι Αυστραλοί καλλιτέχνες ήδη αγωνίζονται για ορατότητα σε έναν υπερ-ανταγωνιστικό ψηφιακό κόσμο, όπου οι πλατφόρμες streaming προσφέρουν πάνω από 100 εκατομμύρια τραγούδια. Στο πιο πρόσφατο ARIA Top 50 Singles Chart, φιγουράρει μόλις μία εγχώρια ηχογράφηση, το «Dracula» των Tame Impala, στη θέση No. 33.
Το πρόβλημα είχε γίνει οδυνηρά σαφές τον Ιανουάριο, με την πενιχρή παρουσία τοπικών καλλιτεχνών τόσο στα ετήσια charts της ARIA όσο και στο triple j Hottest 100.
Μόλις τον περασμένο μήνα, μία έκθεση του Australia Institute, με συγγραφέα τον πρώην επικεφαλής οικονομολόγο του Spotify, Will Page, αποκάλυψε μία απότομη πτώση τόσο στον αριθμό των Αυστραλών καλλιτεχνών που ακούγονται στη χώρα τους (μείωση 20% από το 2021-2024) όσο και στον αριθμό των streams τους (μείωση 30%).
Στο εξής, οι πλατφόρμες που δεν λαμβάνουν «εύλογα μέτρα» για να εμποδίσουν τους κάτω των 16 να δημιουργήσουν λογαριασμό, θα αντιμετωπίζουν πρόστιμα έως και 50 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός Albanese, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, προέτρεψε τους νέους: «Ξεκινήστε ένα νέο άθλημα, μάθετε ένα νέο μουσικό όργανο ή διαβάστε εκείνο το βιβλίο που κάθεται στο ράφι σας. Και το πιο σημαντικό, περάστε ποιοτικό χρόνο με τους φίλους και την οικογένειά σας, πρόσωπο με πρόσωπο».
Πάντως, δεν λείπουν και οι αισιόδοξες φωνές. Η Maggie Collins, εκτελεστική διευθύντρια της Ένωσης Μάνατζερ Καλλιτεχνών (AAM), πιστεύει ότι οι νέοι και οι καλλιτέχνες θα βρίσκουν πάντα τρόπους να συνδεθούν.
«Το γεγονός ότι οι νέοι της Αυστραλίας αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα social media μπορεί στην πραγματικότητα να τους ωθήσει να αναζητήσουν μουσική με πιο χειροκίνητους / αναλογικούς τρόπους», λέει. «Είναι σχεδόν σαν να γυρίζουν πίσω στον χρόνο, όπου πρέπει να βλέπονται από κοντά για να μοιραστούν την αγάπη τους για τη μουσική σε μορφές “αργής” κατανάλωσης».
Στο ίδιο πνεύμα, οι πλατφόρμες του ABC, triple j, double j και Unearthed, έστειλαν το δικό τους μήνυμα: «Αν είσαι νέος Αυστραλός καλλιτέχνης του οποίου οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης έχουν παγώσει, εμείς είμαστε ακόμα εδώ».
Το μεγάλο πείραμα της Αυστραλίας έχει μόλις ξεκινήσει. Οι προθέσεις είναι αδιαμφισβήτητα καλές, αλλά οι προκλήσεις για τον πολιτιστικό τομέα είναι εξίσου μεγάλες. Το αν η προστασία της ψυχικής υγείας των νέων μπορεί να συνυπάρξει με τη διατήρηση μιας ζωντανής και δημιουργικής μουσικής σκηνής είναι το ερώτημα που μόνο ο χρόνος μπορεί να απαντήσει.
