Ο Damon Albarn κάνει μία αναδρομή σε αυτούς που έφυγαν μέσα από το νέο άλμπουμ «The Mountain» των Gorillaz
Ο Damon Albarn επιλέγει να κοιτάξει κατάματα τη φθορά του χρόνου και την κληρονομιά των ανθρώπων που συνάντησε στη διαδρομή του. Στο νέο άλμπουμ των Gorillaz με τίτλο «The Mountain», η απουσία γίνεται η κυρίαρχη παρουσία. Το εγχείρημα συγκεντρώνει αποσπάσματα από συνεργάτες που δεν βρίσκονται πλέον στη ζωή, όπως ο Mark E. Smith και ο ράπερ Proof, επιχειρώντας να τους επαναφέρει σε έναν σύγχρονο ακουστικό χώρο.
Ωστόσο, η διαδικασία αυτή δεν υπήρξε μία απλή αναδρομή, αλλά μία άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στην καλλιτεχνική πρόθεση και τους περιορισμούς που θέτουν τα δικαιώματα διαχείρισης των έργων των εκλιπόντων.
Η ιδέα για αυτή τη συνεργασία με το επέκεινα γεννήθηκε υπό ασυνήθιστες συνθήκες, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του Albarn στην ιερή πόλη Βαρανάσι της Ινδίας. Εκεί, παρατηρώντας τις καθημερινές τελετές αποχαιρετισμού που επαναλαμβάνονται εδώ και χιλιάδες χρόνια, συνειδητοποίησε τη φυσικότητα της συνύπαρξης με τους νεκρούς.
Όπως εξήγησε ο ίδιος κατά τη διάρκεια εμφάνισής του στην εκπομπή «The Needle Drop»: «Ειδικά στο Βαρανάσι, όπου η δημόσια αποτέφρωση συμβαίνει εδώ και 5.000 χρόνια κάθε μέρα, κάθε νύχτα, είσαι πραγματικά ανάμεσα στους νεκρούς. Είναι κυριολεκτικά η πόλη των νεκρών. Εκεί σκέφτηκα ότι ήθελα να φέρω αυτούς τους εκπληκτικούς νεκρούς μουσικούς κάπως πίσω στη ζωή σε αυτό το πλαίσιο. Αλλά δεν το σκέφτηκα μέχρι εκείνη τη στιγμή».
Η υλοποίηση της ιδέας απαιτούσε αρχαιολογική εργασία στα ψηφιακά αρχεία της μπάντας. Ο Damon Albarn έδωσε εντολή στην ομάδα παραγωγής του στο Λονδίνο να σαρώσει κάθε ηχογράφηση που είχε περισσέψει από το παρελθόν.
Η αναζήτηση περιλάμβανε υλικό από τον Proof, αλλά και από τον Terry Hall, αν και η περίπτωση του δεύτερου στάθηκε αδύνατη. Ορισμένοι μηχανικοί ήχου με τους οποίους είχε συνεργαστεί στο παρελθόν ήταν υπερβολικά επιμελείς, καθαρίζοντας τα αρχεία τους και διαγράφοντας οτιδήποτε δεν χρησιμοποιήθηκε άμεσα. Αντίθετα, οι λιγότερο τακτικοί συνεργάτες του άφησαν πίσω τους έναν θησαυρό από ακατέργαστα στιγμιότυπα.
Ο Albarn παραδέχεται ότι αναζητούσε το αχρησιμοποίητο, το υλικό που δεν είχε ξαναβγεί στο φως, αποφεύγοντας την ανακύκλωση παλαιότερων ιδεών.
Ένα από τα πιο ακανθώδη σημεία αυτής της διαδρομής αφορούσε τον Lou Reed. Στο τραγούδι «The Plastic Guru», ο Damon Albarn επιθυμούσε διακαώς να ενσωματώσει μία γνήσια ηχογράφηση του frontman των The Velvet Underground, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 2013. Όταν όμως οι διαχειριστές της κληρονομιάς του καλλιτέχνη απαγόρευσε τη χρήση του αυθεντικού αποσπάσματος, ο Albarn δεν υποχώρησε από την ιδέα του.
Αντί να αφαιρέσει το στοιχείο που θεωρούσε κομβικό για την αφήγηση του τραγουδιού, προχώρησε σε μία λύση ανάγκης: δημιούργησε ένα πιστό αντίγραφο της φωνής του. «Στο “The Plastic Guru”, η φωνή στην αρχή είναι στην πραγματικότητα ένα αντίγραφο της φωνής του Lou Reed. Ήταν ο Lou Reed, και μετά μου είπαν να το βγάλω. Οπότε, δεν ήθελα να βγάλω αυτό που μου είχε πει… Επειδή σκέφτηκα ότι ήταν πραγματικά ενδιαφέρον», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η διαχείριση του υλικού από τον Mark E. Smith κινήθηκε σε διαφορετικό μήκος κύματος. Καθώς υπήρχε αφθονία από τις παλαιότερες ηχογραφήσεις για το «Glitter Freeze», ο Damon Albarn ένιωσε ελεύθερος να εντάξει τον ιδιαίτερο λόγο του εκλιπόντα.
Για τον Albarn, οι στίχοι του Smith παραμένουν απροσδόκητα σύγχρονοι, διατηρώντας μία στρυφνή και ιδιαίτερη ποιότητα που επιβάλλεται να ακουστεί. «Ήταν ένας εξαιρετικός στιχουργός, οπότε γιατί να σπαταλήσω έστω και μία λέξη του Mark E. Smith;», αναρωτήθηκε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η προσέγγισή του σε όλο το άλμπουμ ήταν διαισθητική.
Στο τέλος της ημέρας, το «The Mountain» δεν είναι απλώς ένας δίσκος που βασίζεται στη νοσταλγία, αλλά μία πράξη βαθιάς καλλιτεχνικής αντίστασης απέναντι στη λήθη. Ο Damon Albarn, μέσα από την ψηφιακή αναζωογόνηση φωνών όπως του Mark E. Smith ή του Lou Reed, δεν επιδιώκει να αναστήσει το παρελθόν με όρους εμπορικούς, αλλά να επιβεβαιώσει πως η τέχνη διαθέτει τη μοναδική ιδιότητα να καταργεί τα σύνορα μεταξύ ζωής και θανάτου.
Σε έναν κόσμο που συχνά βιάζεται να προσπεράσει το παλιό για το επόμενο «viral» φαινόμενο, οι Gorillaz μας καλούν να σταματήσουμε και να αφουγκραστούμε τους ψιθύρους από το «The Mountain». Εκεί, ανάμεσα στα συνθεσάιζερ και τις ακατέργαστες ηχογραφήσεις, η απουσία μετατρέπεται σε μία παρηγορητική, σχεδόν ιερή συντροφιά. Είναι μία υπενθύμιση πως οι άνθρωποι που μας διαμόρφωσαν δεν φεύγουν ποτέ οριστικά, όσο οι λέξεις και οι συχνότητές τους βρίσκουν χώρο να αντηχήσουν σε νέα τοπία.
Ίσως αυτό να είναι και το μεγαλύτερο κατόρθωμα του Albarn: το γεγονός ότι κατάφερε να μετατρέψει ένα πένθιμο ταξίδι σε μία γιορτή δημιουργίας, αποδεικνύοντας πως, στην πραγματικότητα, «τίποτα δεν χάνεται όσο υπάρχει κάποιος να το τραγουδήσει».
