Μετά την Ιρλανδία, την Ολλανδία, τη Σλοβενία και την Ισπανία, η Ισλανδία αποσύρει τη συμμετοχή της από τον διαγωνισμό της Βιέννης, αντιδρώντας στη διατήρηση του Ισραήλ στη Eurovision παρά τις διεθνείς αντιδράσεις για τη Γάζα.
Η Ισλανδία ανακοίνωσε επίσημα ότι αποχωρεί από τη Eurovision 2026, προσθέτοντας το όνομά της στη λίστα των χωρών που αποφάσισαν να μποϊκοτάρουν τη διοργάνωση εξαιτίας της συμμετοχής του Ισραήλ.
Η απόφαση της χώρας ήρθε μία εβδομάδα μετά την επικύρωση της ισραηλινής συμμετοχής από την Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU), παρά τις εκτεταμένες εκκλήσεις για αποκλεισμό λόγω των γεγονότων στη Γάζα.
Η Ισλανδία είναι πλέον η πέμπτη χώρα που αποσύρεται από τον επόμενο διαγωνισμό, ακολουθώντας το παράδειγμα της Ιρλανδίας, της Ολλανδίας, της Σλοβενίας και της Ισπανίας. Όλες ανακοίνωσαν την απόφασή τους μέσα σε λίγες ημέρες, επικαλούμενες παρόμοιες ανησυχίες για τη στάση της EBU και το μήνυμα που η συνέχιση της συμμετοχής του Ισραήλ εκπέμπει στο διεθνές κοινό.
Η απόφαση ελήφθη μετά από έκτακτη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα της χώρας, RÚV, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου, λίγο πριν λήξει η προθεσμία για την επιβεβαίωση συμμετοχών στον διαγωνισμό του 2026.
Σε ανακοίνωσή του, το RÚV δήλωσε: «Η Ισλανδική Εθνική Ραδιοτηλεοπτική Υπηρεσία αποφάσισε να μην συμμετάσχει στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision που θα διεξαχθεί στη Βιέννη της Αυστρίας, τον επόμενο χρόνο».
Στην ίδια ανακοίνωση, ο οργανισμός τονίζει ότι «η συμμετοχή του ισραηλινού δημόσιου φορέα, KAN, προκάλεσε διχασμό ανάμεσα στα μέλη της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης αλλά και στο ευρύτερο κοινό».
Προστίθεται ακόμη ότι η συμμετοχή στην τρέχουσα συγκυρία «δεν θα αποτελούσε πηγή χαράς ούτε ειρήνης» – αναφορά που αντικατοπτρίζει την έντονη κοινωνική πίεση που υπήρξε στη χώρα υπέρ του μποϊκοτάζ.
Το RÚV επισημαίνει πως είχε εκφράσει επανειλημμένα τις ανησυχίες του προς την EBU, μεταφέροντας τη δυσαρέσκεια τόσο των Ισλανδών καλλιτεχνών όσο και της κοινής γνώμης.
«Ζητήσαμε από την EBU να αποκλείσει τον KAN από τον διαγωνισμό, σύμφωνα με προηγούμενα παραδείγματα», σημειώνει. Και συμπληρώνει: «Το ζήτημα είναι περίπλοκο και ήδη έχει βλάψει τη φήμη του διαγωνισμού και της ίδιας της EBU, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μία λύση που θα ικανοποιεί όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές».
Η απόφαση της EBU να επιτρέψει τη συμμετοχή του Ισραήλ ελήφθη χωρίς επίσημη ψηφοφορία, παρά τις έντονες πιέσεις που δέχθηκε από κράτη – μέλη και οργανώσεις.
Στην ανακοίνωσή της, η Ένωση ανέφερε ότι «η μεγάλη πλειοψηφία των μελών συμφώνησε πως δεν χρειάζεται περαιτέρω ψηφοφορία και ότι ο διαγωνισμός της Eurovision 2026 θα πρέπει να προχωρήσει όπως προγραμματίστηκε, με πρόσθετες δικλείδες ασφαλείας».
Εντός αυτών των «προσαρμογών», που σχετίζονται κυρίως με τη διαδικασία ψηφοφορίας, περιλαμβάνονται αυξήσεις στη συμμετοχή των επιτροπών στους ημιτελικούς (από πέντε σε επτά μέλη) και αλλαγές στον τρόπο που μετρούνται οι ψήφοι των θεατών, σε μία προσπάθεια να διασφαλιστεί μεγαλύτερη διαφάνεια.
Η ένταση που έχει προκαλέσει η υπόθεση δεν είναι μόνο θεσμική, αλλά έχει λάβει και καλλιτεχνική διάσταση. Πάνω από 70 πρώην συμμετέχοντες της Eurovision υπέγραψαν ανοικτή επιστολή ζητώντας τον αποκλεισμό του Ισραήλ και του KAN από τη διοργάνωση του 2025.
Στο πλευρό τους έχει ταχθεί και ο JJ, ο νικητής του φετινού διαγωνισμού, ο οποίος δήλωσε δημόσια ότι θεωρεί επιβεβλημένο να αποκλειστεί το Ισραήλ και το 2026.
Οι εκκλήσεις αυτές εντάθηκαν ύστερα από την ανακοίνωση ανεξάρτητης έρευνας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ισραηλινές ενέργειες στη Γάζα συνιστούν πράξη γενοκτονίας – πόρισμα που το Ισραήλ αρνείται κατηγορηματικά.
Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός πρόεδρος, Isaac Herzog, απάντησε λέγοντας ότι «το Ισραήλ αξίζει να εκπροσωπείται σε κάθε σκηνή ανά τον κόσμο» και εξέφρασε την ελπίδα ότι «ο διαγωνισμός θα παραμείνει ένα γεγονός αφιερωμένο στον πολιτισμό, στη μουσική, στη φιλία μεταξύ των λαών και στην διαπολιτισμική κατανόηση».
Το Ισραήλ εξασφάλισε τη δεύτερη θέση στον διαγωνισμό του 2024, με εκπρόσωπο τη Yuval Raphael — επιζήσασα της επίθεσης στο φεστιβάλ μουσικής Nova στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Η Eurovision 2026 θα είναι η 70ή διοργάνωση του διαγωνισμού και πρόκειται να πραγματοποιηθεί στις 12, 14 και 16 Μαΐου στη Βιέννη. Όμως, πριν καν αρχίσει, φαίνεται πως φέρει ήδη το βάρος μιας βαθιά πολιτικής κρίσης που αμφισβητεί τον ίδιο τον πυρήνα του θεσμού: την ιδέα ότι η μουσική μπορεί να λειτουργήσει ως ουδέτερη γέφυρα ανάμεσα σε χώρες και πολιτισμούς, ανεξάρτητα από τα γεγονότα που τις διχάζουν.
Η αποχώρηση της Ισλανδίας από τη Eurovision δεν είναι μία απλή πράξη διαμαρτυρίας, αλλά μία τοποθέτηση απέναντι στην πολιτισμική ευθύνη των διεθνών θεσμών.
Καθώς όλο και περισσότερες χώρες εκφράζουν δυσαρέσκεια για τον χειρισμό της κρίσης από την EBU, γίνεται σαφές ότι η επόμενη Eurovision δεν θα είναι μόνο μία γιορτή της μουσικής, αλλά και ένας καθρέφτης των πολιτικών εντάσεων της εποχής μας.
Στη σκιά ενός πολέμου και εν μέσω δημόσιων διχασμών, η ερώτηση που μένει να απαντηθεί είναι αν η Eurovision μπορεί να παραμείνει πράγματι αυτό που πάντα ισχυριζόταν ότι είναι: ένας χώρος ενότητας μέσα από τη μουσική.
