Δύο γυναίκες αναγκάστηκαν να αφαιρέσουν τις φανέλες τους που έγραφαν «Παλαιστίνη» υπό την απειλή της αποβολής, σε ένα περιστατικό που αναδεικνύει την ασάφεια των πολιτικών και την ευαισθησία γύρω από την ελευθερία της έκφρασης.
Το O2 Arena του Λονδίνου, ένας από τους εμβληματικότερους συναυλιακούς χώρους της Ευρώπης, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης κριτικής και αναγκάστηκε να εκδώσει επίσημη απολογία, μετά την απόφαση του προσωπικού ασφαλείας να κατασχέσει μπλούζες υπέρ της Παλαιστίνης από δύο γυναίκες που παρευρίσκονταν σε συναυλία της Lorde το περασμένο Σαββατοκύριακο.
Το περιστατικό, το οποίο οι ίδιες οι γυναίκες χαρακτήρισαν «σοκαριστικό», πυροδότησε μια ευρύτερη συζήτηση για τις πολιτικές των χώρων εκδηλώσεων και την υποκειμενικότητα στην εφαρμογή τους.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας The Guardian, η Francesca Humi και η Chloe Grace Laws, και οι δύο 30 ετών, πήγαν ξεχωριστά στη συναυλία της Νεοζηλανδής καλλιτέχνιδας την Κυριακή 16 Νοεμβρίου. Και οι δύο, όμως, αντιμετώπισαν το ίδιο πρόβλημα.
Το προσωπικό ασφαλείας του χώρου τις σταμάτησε και τους ανακοίνωσε ότι έπρεπε είτε να βγάλουν τις ποδοσφαιρικές φανέλες της FC Palestina που φορούσαν, οι οποίες έφεραν εμφανώς τη λέξη «Palestine», είτε να αποβληθούν από τη συναυλία.
Το επιχείρημα του προσωπικού ήταν ότι η πολιτική του χώρου απαγορεύει ενδύματα που φέρουν ονόματα, σημαίες ή εμβλήματα μεμονωμένων χωρών, καθώς θα μπορούσαν να προσβάλουν άλλους θεατές.
Η Francesca Humi, περιγράφοντας την εμπειρία της στο Instagram, ανέφερε ότι η ασφάλεια της είπε πως η μπλούζα της ήταν «επιβλαβής και προσβλητική».
«Δύο υπάλληλοι ασφαλείας μας εξήγησαν ότι το O2 δεν επιτρέπει να φοριούνται μέσα στον χώρο ρούχα που σχετίζονται με χώρες ή ποδοσφαιρικές ομάδες», δήλωσε.
«Αντιδράσαμε σε αυτό και ρώτησα αν θα ζητούσαν από κάποιον να βγάλει μία μπλούζα με τη βρετανική σημαία, και είπαν ότι θα το έκαναν. Εν τω μεταξύ, είδαμε πολλές μπλούζες με θέμα εθνικές ομάδες ή ποδόσφαιρο μέσα στο πλήθος», συνέχισε.
Η Humi ανέφερε επίσης ότι είδε έναν άνδρα να φοράει μια φανέλα ιρλανδικού γαελικού ποδοσφαίρου, η οποία δεν κατασχέθηκε.
Όταν αρνήθηκε να βγάλει την μπλούζα, κλήθηκε ένας διευθυντής ασφαλείας, ο οποίος την ενημέρωσε ότι έπρεπε να συμμορφωθεί, αλλιώς θα την «απέβαλλαν». Τελικά, την συνόδευσαν σε έναν χώρο όπου κατάσχονται «επικίνδυνα» αντικείμενα για να παραδώσει τη φανέλα της.
«Ο διευθυντής ασφαλείας μας είπε ότι ήταν Παλαιστίνιος. Το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού ασφαλείας στο O2 ήταν μαύροι και καφέ», πρόσθεσε, εκφράζοντας την αποστροφή της για το γεγονός ότι «άνθρωποι από κοινότητες που υπόκεινται δυσανάλογα σε επιτήρηση, ρατσισμό και ποινικοποίηση είναι αυτοί που πρέπει να επιβάλλουν μία τόσο ηλίθια και άδικη πολιτική».
Η Chloe Grace Laws, από την πλευρά της, οδηγήθηκε στην γκαρνταρόμπα, όπου της ζητήθηκε να αφήσει την μπλούζα της με κόστος £5, από έναν νεαρό φύλακα που έδειξε κατανόηση. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της, ο φύλακας της είπε ότι σε μία συναυλία του αμερικανικού συγκροτήματος HAIM —τα μέλη του οποίου είναι Εβραίες— στις 28 Οκτωβρίου, είχαν απαγορευτεί οι ισραηλινές σημαίες.
Η απολογία του O2 και τα ερωτήματα που παραμένουν
Εκπρόσωπος του O2 Arena δήλωσε ότι ο χώρος δεν έχει πολιτική που να απαγορεύει «συγκεκριμένα είδη ένδυσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προβάλλουν κοινωνικούς σκοπούς, θρησκεία, πολιτική ή εθνικότητα», με περιστασιακές εξαιρέξεις για ρούχα αθλητικών ομάδων ως μέτρο ελέγχου κινδύνου.
Αν και οι διοργανωτές εκδηλώσεων μπορούν να επιβάλουν επιπλέον περιορισμούς, οι συναυλίες της Lorde δεν υπόκειντο σε τέτοια μέτρα.
«Δεν παίρνουμε κάθε απόφαση σωστά, όλη την ώρα, και δυστυχώς σε αυτή την περίπτωση, έγινε λάθος κρίση σε σχέση με δύο άτομα. Αυτό ήταν αποτέλεσμα παρερμηνείας των πολιτικών που έχουμε σε ισχύ και οι διαδικασίες κλιμάκωσης δεν ακολουθήθηκαν σωστά», ανέφερε ο εκπρόσωπος. «Γι’ αυτό, ζητούμε ειλικρινά συγγνώμη».
Το O2 Arena διαβεβαίωσε ότι θα επανεξετάσει τις διαδικασίες και την εκπαίδευση του προσωπικού για να αποτρέψει παρόμοια περιστατικά στο μέλλον.
Ωστόσο, αναφέρεται ότι αυτή η δήλωση είναι σχεδόν πανομοιότυπη με εκείνη που εκδόθηκε το καλοκαίρι, όταν ένας θεατής σε παράσταση του κωμικού Peter Kay δεν του επετράπη η είσοδος επειδή φορούσε μπλούζα με το σύνθημα «Free Gaza» (Ελευθερία στη Γάζα).
Ο Steve Sayer, ανώτερος αντιπρόεδρος και γενικός διευθυντής του O2, ζήτησε προσωπικά συγγνώμη από τις δύο γυναίκες, προσφέροντας την επιστροφή των χρημάτων για τα εισιτήρια και τα έξοδά τους, καθώς και μία πρόσκληση για μία άλλη εκδήλωση δωρεάν. Η Humi δήλωσε ότι θα δωρίσει οποιαδήποτε αποζημίωση σε μία οργάνωση που υποστηρίζει την Παλαιστίνη.
Η στάση της Lorde και η φωνή των θαυμαστών
Η επιλογή των γυναικών να φορέσουν αυτές τις μπλούζες δεν ήταν τυχαία, καθώς η ίδια η Lorde έχει εκφράσει επανειλημμένα την υποστήριξή της στην Παλαιστίνη.
Σε προηγούμενες συναυλίες της έχει φωνάξει «Ελευθερώστε την Παλαιστίνη», ενώ κατά τη διάρκεια της τρέχουσας περιοδείας της, τα φώτα της σκηνής αναβοσβήνουν στα χρώματα της παλαιστινιακής σημαίας. Έχει επίσης μιλήσει για τη συγκίνησή της βλέποντας το τραγούδι της «Team» από το 2013 να διασκευάζεται από την Παλαιστίνιο-Καναδή τραγουδίστρια Nemah Hasan, και επιπλέον, έχει ενταχθεί στην καμπάνια «No Music For Genocide», μπλοκάροντας τη μουσική της από τις πλατφόρμες streaming στο Ισραήλ.
Για την Francesca Humi, το ζήτημα έχει και βαθιά προσωπικές ρίζες. «Ο παππούς μου ήταν Εβραίος πρόσφυγας από την Αυστρία, και κατέφυγε μετά το Anschluss στη βρετανοκρατούμενη Παλαιστίνη», εξήγησε.
«Κατατάχθηκε στον βρετανικό στρατό εκεί και έτσι επέζησε από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό με συγκινεί τόσο πολύ, το ότι ο Εβραίος παππούς μου μπόρεσε να βρει ασφάλεια στην Παλαιστίνη, παρόλο που ήταν υπό κατοχή. Μισώ τον τρόπο με τον οποίο η συζήτηση για τον αντι-Σιωνισμό εργαλειοποιείται ως αντισημιτισμός», τόνισε.
Η κατάσταση «χάλασε τη βραδιά μου», δήλωσε η Laws. «Δεν μπορούσα πραγματικά να απολαύσω τον εαυτό μου για το υπόλοιπο της νύχτας. Η αρχική αλληλεπίδραση ήταν αρκετά εχθρική. Είναι σαφές ότι δεν έχουν μια συνεκτική πολιτική, και αν εναπόκειται σε μεμονωμένους υπαλλήλους να εφαρμόζουν ασαφείς πολιτικές με πολιτικούς όρους, αυτό θα οδηγεί απλώς σε καταστάσεις όπως αυτή, όπου αυτό που κάποιος ορίζει ως πολιτικό είναι πολύ υποκειμενικό», είπε.
Η Humi τόνισε ότι δεν θεωρεί το να φοράει την μπλούζα ως πολιτική δήλωση. «Καταλαβαίνω ότι έχει γίνει πολιτικό ζήτημα, αλλά δεν νομίζω ότι θα έπρεπε, επειδή το να υποστηρίζεις την Παλαιστίνη είναι απλώς να υπερασπίζεσαι τα ανθρώπινα δικαιώματα», σχολίασε, προσθέτοντας ότι παρόλο που η κατάσχεση της μπλούζας της φαντάζει ασήμαντη σε σύγκριση με τις συνέπειες που αντιμετωπίζουν άλλοι, «είναι όλα μέρος του ίδιου περιορισμού στην ελευθερία του λόγου και της πολιτικής έκφρασης, και της περιθωριοποίησης της υποστήριξης προς την Παλαιστίνη για να φανεί ότι είναι ένα περιθωριακό ζήτημα».
Η Lorde βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο βρετανικό και ιρλανδικό σκέλος της παγκόσμιας περιοδείας της «Ultrasound» για την προώθηση του τέταρτου άλμπουμ της, «Virgin».
Το περιστατικό στο O2 Arena, αν και αντιμετωπίστηκε με μια δημόσια συγγνώμη, αφήνει πίσω του ένα κληροδότημα ερωτημάτων. Πώς μπορούν οι χώροι συναυλιών να διαχειριστούν την ελευθερία της έκφρασης σε ένα διαρκώς πολωμένο πολιτικό κλίμα; Και πώς διασφαλίζεται η συνέπεια στην εφαρμογή πολιτικών, όταν η ερμηνεία τους μπορεί να ποικίλλει τόσο δραματικά;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα παραμένουν ζητούμενες, καθώς η προσπάθεια για αρμονική συνύπαρξη διαφορετικών απόψεων, ακόμη και σε ένα περιβάλλον ψυχαγωγίας, συνεχίζει να αποτελεί μια διαρκή πρόκληση.
