Μια μουσική λιτανεία για τον Μάνο Χατζιδάκι – «Ο Μεγάλος Ερωτικός» και οι «Δεκαπέντε Εσπερινοί» ζωντανεύουν στο Ηρώδειο
Την Τρίτη 2 Σεπτεμβρίου το Ωδείο Ηρώδου Αττικού θα μεταμορφωθεί σε ναό συγκίνησης. Με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό ετών από τη γέννηση του Μάνου Χατζιδάκι, δύο κορυφαίες στιγμές του έργου του – «Ο Μεγάλος Ερωτικός» και οι «Δεκαπέντε Εσπερινοί» – επιστρέφουν εκεί όπου ο μύθος συναντά το μάρμαρο.
Στην πρώτη γραμμή του ονείρου στέκονται ως ερμηνευτές ο Αλκίνοος Ιωαννίδης και η Μαρία Κωστράκη, υπό την απαράμιλλη μπαγκέτα του μαέστρου Λουκά Καρυτινού και με τη ζεστή αγκαλιά της Χορωδίας του Δήμου Αθηναίων.
Ο Μάνος Χατζιδάκις έγραφε πως «ο “Μεγάλος Ερωτικός” είναι ένας λαϊκός Θεός που ζει στη φαντασία μας… όμορφος, εφηβικός και αδιάκοπα ζωντανός».
Σ’ αυτή την πανηγυρική βραδιά, το ακροατήριο καλείται να ακολουθήσει τα ίχνη του θεού μέσα σε μια «λιτανεία περίεργη όμως και τόσο φυσική», εκεί όπου οι στίχοι των Ελλήνων ποιητών ενώνονται σε έναν κύκλο τραγουδιών, σαν ψηφιδωτό πολύχρωμο που πάλλεται από μνήμες, έρωτα και παρθενική αγωνία.
Η εναλλαγή των φωνών του Αλκίνοου Ιωαννίδη και της Μαρίας Κωστράκη μοιάζει με διάλογο δύο άστρων που διαγράφουν τροχιές γύρω από έναν κοινό ουρανό. Τα ποιήματα, άλλοτε γυμνά σαν πρωινό φως, άλλοτε υγρά σαν απόγευμα Σεπτέμβρη, ανασαίνουν μέσα στις παρτιτούρες, ξυπνούν μυστικές πόρτες στην ψυχή. ‘
Ο Λουκάς Καρυτινός, με μαεστρία χαράκτη, σμιλεύει κάθε σιωπή και κάθε κορύφωση, ενώ τα χείλη της χορωδίας στάζουν μέλι και λιβάνι, θυμίζοντας ότι η μουσική μπορεί ακόμη να γίνει προσευχή χωρίς θρησκευτικά τείχη.
Και μετά η ώρα του σούρουπου: οι «Δεκαπέντε Εσπερινοί». Στοχασμός πάνω στην «ευλάβεια Ήλιου», όπως ο ίδιος ο συνθέτης εξομολογήθηκε. Κάθε Εσπερινός ανασύρει αρώματα από κήπους παιδικούς, όπου ο χρόνος ακινητεί και «ηχώ φωτός» φωλιάζει στα βλέφαρα.
Ο Χατζιδάκις αφιέρωσε το έργο στον γιο του· στη σκηνή, όμως, θα είναι σαν να το παραδίδει ξανά σε όλους μας, με την αγάπη του πατέρα που κρατάει στοργικά το χέρι του κόσμου πριν πέσει το σκοτάδι.
Η παράσταση συμπίπτει με την πιο εύγλωττη αυγουστιάτικη ουρά: εκείνη που φέρνει τους πρώτους ψιθύρους του φθινοπώρου μέσα στο λεκανοπέδιο. Κάτω από το κοκκινωπό φως των προβολέων, τα αρχαία τείχη θα αντηχήσουν γέλια, δάκρυα, φτερουγίσματα καρδιών. Θα είναι μια βραδιά που δεν καταναλώνεται, μια βραδιά που υφαίνει δικό της μεταξωτό κουκούλι μέσα στη μνήμη.
Όσοι σταθούν στις πέτρες του Ηρωδείου θα γίνουν μάρτυρες του τρόπου με τον οποίο ο Μάνος Χατζιδάκις — αυτός ο αθεράπευτα ρομαντικός πλάνητας — σμίλεψε τον ερωτισμό, την τρυφερότητα και τον ελληνικό λόγο σε μια ενιαία αναπνοή.
Αυτό το βράδυ, η Αθήνα δεν θα κρατήσει απλώς ενός λεπτού σιγή για τον συνθέτη της, θα γεμίσει το κενό μ’ ένα ολόκληρο σύμπαν ήχων, ποιητικών ονείρων και σιωπηλών όρκων.
Και όταν το τελευταίο ακόρντο σβήσει, ο ουρανός θα έχει ήδη χαμηλώσει αρκετά ώστε να ακούσει την ψιθυριστή μας υπόσχεση: πως ο «Μεγάλος Ερωτικός» θα συνεχίσει να βαδίζει πλάι μας, νέος για πάντα, σε κάθε καρδιά που επιτρέπει στο φως να την κατοικεί.
Ο Μάνος Χατζιδάκις για τα δύο αυτά έργα
Για τον «Μεγάλο Ερωτικό»
«Ο “Μεγάλος Ερωτικός” είναι ένας λαϊκός Θεός που ζει στην φαντασία μας απ’ τη στιγμή που γεννιώμαστε ίσαμε να πεθάνουμε, όμορφος, εφηβικός και αδιάκοπα ζωντανός. Ο “Μεγάλος Ερωτικός” δεν φοράει γραφικά τοπικά ρούχα. Φοράει δικά του που συνθέτουν δύσκολους συνδυασμούς ήχων, ανάλαφρων χρωμάτων και ποιητικών ονείρων. Δεν περιέχει μηνύματα που εύκολα τα σβύνουν οι βροχές. Δεν αντιστέκεται.
Από άσματος άρχεσθαι
και επί των μελισμάτων αυτού
συγκλίνατε τας κεφαλάς ομού
και άδετε μετ’ εμού.
Η σειρά που ακολουθούν τα ποιήματα αυτά των Ελλήνων ποιητών, σχηματίζει έναν αδιάσπαστο κύκλο τραγουδιών, μια λειτουργία για τον “Μεγάλο Ερωτικό” – κάτι σαν τους εσπερινούς Αγίων σ’ ερημοκκλήσια μακρινά, με την συμμετοχή φανταστικών αγγέλων, εραστών, παρθένων και εφήβων. Είναι μια λιτανεία περίεργη όμως και τόσο φυσική, στην εσωτερική κι απόκρυφη ζωή μας.
Ο “Μεγάλος Ερωτικός” είναι μια σειρά από λαϊκά τραγούδια, που γράφτηκαν πρώτ’ απ’ όλα για να επικοινωνήσω εγώ ο ίδιος με όλα τα ελληνικά πρόσωπα που αγαπώ βαθειά, αυτά που γνώρισα, αυτά που θα γνωρίσω κι αυτά που δεν θα μπορέσω ποτές μου να γνωρίσω. Κι ακόμη, μές’ απ’ αυτά, να ενωθώ με την ψυχή του τόπου μου σε μια λειτουργία αθάνατη, ερωτική κι ελληνική».
Για τους «Δεκαπέντε Εσπερινούς»
«Εσπερινός, σημαίνει ευλάβεια Ήλιου, καθώς γυρίζει ευαίσθητος μέσα στην πόλη, γεμάτος από τις αναμνήσεις των ετών, που τέλος γέρνει στο πλάι ν’ αποκοιμηθεί, αφήνοντας τριγύρω του ηχώ φωτός, αποκαλυπτικές διαθέσεις και μια λεπτότατη ευωδιά αγάπης.
Με “Δεκαπέντε Εσπερινούς” συλλέγω την σκορπισμένη ευαισθησία μου και σας την παραδίδω έτσι όπως γεννήθηκε, στ’ αληθινό της βάθρο, εκεί που οι έμποροι δε θα μπορούν να της χαλάν την όψη. Όλοι οι “Εσπερινοί” χαρίζονται στον γυιό μου, που αρχίζει τώρα να μετράει τον κόσμο».
Συμμετέχουν οι μουσικοί:
Στον «Μεγάλο Ερωτικό»
Σοφία Ταμβακοπούλου, Φρίξος Μόρτζος – πιάνο
Γιώργος Τοσικιάν – κιθάρα
Αριστείδης Χατζησταύρου – κιθάρα, λαούτο
Τάκης Καπογιάννης – κοντραμπάσο
Γωγώ Ξαγαρά – άρπα
Διονύσης Βερβιτσιώτης – βιολί
Αλέξανδρος Μποτίνης – τσέλο
Βιβή Γκέκα – μαντολίνο
Στους «Δεκαπέντε Εσπερινούς»
Λευτέρης Μιχαλόπουλος – πιάνο
Γιώργος Τοσικιάν, Αριστείδης Χατζησταύρου – κιθάρα
Τάκης Καπογιάννης – κοντραμπάσο
Γωγώ Ξαγαρά – άρπα
Ηχοληψία: Ζαχαρίας Σταμούλος, Βαγγέλης Λάππας, Βασίλης Δρούγκας
Μουσική επιμέλεια: Λευτέρης Μιχαλόπουλος
Καλλιτεχνική διεύθυνση: Γιώργος Χατζιδάκις
Η πώληση εισιτηρίων πραγματοποιείται μέσα από το δίκτυο του more.com.
