Έξι χρόνια μετά τον προηγούμενο δικαστικό συμβιβασμό, ο Neil Young οδηγεί εκ νέου τον Donald Trump στα δικαστήρια για την παράνομη χρήση του εμβληματικού του τραγουδιού.
Στις 12 Οκτωβρίου, στο Γιανγκστάουν του Οχάιο, οι γνώριμες ηλεκτρικές συγχορδίες του «Rockin’ In The Free World» ακούστηκαν από τα τεράστια ηχεία καθώς ο Donald J. Trump ανέβαινε στο βήμα για τις ενδιάμεσες εκλογές. Για όσους παρακολουθούν τη σχέση του Αμερικανού προέδρου με τον Neil Young, η σκηνή προκάλεσε μια αναπόφευκτη αίσθηση déjà vu. Ήταν η πολλοστή φορά που το κλασικό τραγούδι του 1989 συνόδευσε προεκλογική συγκέντρωση των Ρεπουμπλικανών χωρίς καμία απολύτως άδεια.
Η αντίδραση του 80χρονου καλλιτέχνη δεν άργησε να έρθει, παίρνοντας τη μορφή μιας αγωγής ύψους 10 εκατομμυρίων δολαρίων.
Η αγωγή κατατέθηκε στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της ανατολικής περιφέρειας της Βιρτζίνια εναντίον της επιτροπής Trump 47 Committee Inc., την οποία έχει συγκροτήσει ο πρόεδρος σε συνεργασία με την Εθνική Επιτροπή των Ρεπουμπλικανών. Ο Young ζητά αποζημίωση για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων, αλλά και ασφαλιστικά μέτρα ώστε να απαγορευτεί οριστικά η δημόσια αναπαραγωγή του κομματιού για πολιτικούς σκοπούς.
Στο επίκεντρο του κατηγορητηρίου βρίσκεται η θέση ότι η πλευρά του προέδρου γνώριζε άριστα πως ενεργούσε παράνομα. Οι δικηγόροι του καλλιτέχνη, Robert Besser και Scott Simmons, επισημαίνουν ότι απαιτείται ειδική άδεια την οποία ο Young δεν είχε παραχωρήσει ούτε επρόκειτο ποτέ να εγκρίνει.
Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι η χρήση του κομματιού σε διάφορες συγκεντρώσεις δημιουργεί την ψευδή εντύπωση ότι ο ίδιος υποστηρίζει τον Donald J. Trump, προκαλώντας σοβαρή ζημιά στο όνομα και στη φήμη του.
Στο κείμενο της αγωγής, η νομική ομάδα αναλύει το πραγματικό κοινωνικό περιεχόμενο του τραγουδιού, το οποίο ανακηρύχθηκε από το περιοδικό Rolling Stone ως το καλύτερο vintage rock τραγούδι του 2026.
«Το τραγούδι αποτελεί έναν καταιγιστικό ύμνο που αντιπαραβάλλει τις κούφιες υποσχέσεις της αμερικανικής πολιτικής ρητορικής με τις σκληρές πραγματικότητες που αντιμετωπίζουν οι φτωχοί, οι άστεγοι και οι ξεχασμένοι», υποστηρίζουν οι δικηγόροι.
«Οι στίχοι σκιαγραφούν ωμές εικόνες από τον δρόμο — μια μητέρα που παρατάει το μωρό της, τοξικοεξαρτημένους χαμένους στην απόγνωση, σκουπίδια που συσσωρεύονται στις σκιές της ευημερίας», συμπληρώνουν στο επίσημο έγγραφο. Και καταλήγουν με σαφήνεια: «Με λίγα λόγια, το κομμάτι είναι το ακριβώς αντίθετο από όλα όσα πρεσβεύει ο Donald J. Trump».
Η δικαστική αυτή σύγκρουση αποτελεί τη συνέχεια μιας διαμάχης που ξεκίνησε πριν από περισσότερο από μία δεκαετία. Το 2015, όταν ο επιχειρηματίας ανακοίνωσε για πρώτη φορά την υποψηφιότητά του για την προεδρία κατεβαίνοντας τις κυλιόμενες σκάλες του Trump Tower, το ίδιο ακριβώς κομμάτι ακουγόταν στον χώρο.
Ο εκπρόσωπος του καλλιτέχνη ξεκαθάρισε αμέσως τότε ότι δεν είχε δοθεί καμία έγκριση, σημειώνοντας ότι ο Neil Young είναι Καναδός πολίτης και υποστηρίζει την υποψηφιότητα του Bernie Sanders.
Το 2018 η κατάσταση οξύνθηκε εκ νέου όταν η προεκλογική εκστρατεία επέμεινε να παίζει το τραγούδι, αναγκάζοντας τον κιθαρίστα να δημοσιεύσει μια δημόσια επιστολή διαμαρτυρίας. «Του ζήτησα τότε να σταματήσει άμεσα», έγραψε χαρακτηριστικά ο καλλιτέχνης στην προσωπική του ιστοσελίδα.
«Εκείνος όμως επέλεξε να μην ακούσει το αίτημά μου, όπως ακριβώς αγνοεί τις φωνές τόσων Αμερικανών που του ζητούν να σταματήσει τα συνεχή ψέματα, τους προσβλητικούς χαρακτηρισμούς και τη ρητορική μίσους», συνέχισε στην ίδια επιστολή.
Η τριβή αυτή οδήγησε το 2020 στην πρώτη επίσημη αγωγή για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων εναντίον της τότε εταιρείας Donald J. Trump for President Inc., για το ίδιο κομμάτι αλλά και για ένα ακόμη τραγούδι του.
Σε εκείνη την πρώτη υπόθεση, η πλευρά του προέδρου δεν προέβαλε καμία υπερασπιστική γραμμή και προχώρησε άμεσα σε εξωδικαστικό συμβιβασμό μόλις παρέλαβε τα σχετικά έγγραφα. Η συμφωνία προέβλεπε ρητά ότι η εκστρατεία δεν θα χρησιμοποιούσε ποτέ ξανά το «Rockin’ In The Free World» χωρίς γραπτή άδεια από τον ίδιο.
Η νέα αγωγή δεν αποκαλύπτει τους οικονομικούς όρους εκείνου του συμβιβασμού, αποδεικνύει όμως ότι οι δεσμεύσεις καταπατήθηκαν.
Η αντιπαράθεση του Neil Young με τον πρόεδρο εκτυλίσσεται πέρα από τις δικαστικές αίθουσες και στην επίσημη πλατφόρμα Neil Young Archives. Εκεί φιλοξενούνται συχνά άρθρα πολιτικής κριτικής, όπως το πρόσφατο κείμενο του συγγραφέα Robert Reich με τίτλο «The Tragic Death of the Republican Party».
Σε ένα ανυπόγραφο άρθρο γνώμης που αναρτήθηκε στην κεντρική σελίδα της ιστοσελίδας την 1η Οκτωβρίου, ο τόνος γίνεται ακόμα πιο οξύς.
«Με οποιοδήποτε κριτήριο, ο Trump υπήρξε ο πιο διεφθαρμένος πρόεδρος στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών», ανέφερε το κείμενο, προσθέτοντας ότι αυτή ακριβώς η διαφθορά στρέφει πλέον τους ίδιους τους υποστηρικτές του εναντίον του.
Ο Young δεν είναι ο μόνος που έχει βρεθεί σε σύγκρουση με την πλευρά του Donald J. Trump για τη χρήση τραγουδιών σε εκδηλώσεις. Το 2024, οι White Stripes κατέθεσαν αγωγή για το «Seven Nation Army» την οποία απέσυραν λίγο αργότερα, ενώ οι κληρονόμοι του Isaac Hayes κινήθηκαν νομικά για το «Hold On, I’m Coming», καταλήγοντας φέτος σε συμβιβασμό.
Πολλοί άλλοι κορυφαίοι καλλιτέχνες έχουν διαμαρτυρηθεί έντονα όλα αυτά τα χρόνια για παρόμοιες πρακτικές. Ονόματα όπως η Rihanna, ο Axl Rose, ο Pharrell Williams, το συγκρότημα Linkin Park, αλλά και οι διαχειριστές της κληρονομιάς του Tom Petty και της Sinéad O’Connor έχουν καταδικάσει δημόσια την αυθαίρετη οικειοποίηση του ρεπερτορίου τους.
Κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του προέδρου, η ένταση έχει μεταφερθεί και στα κοινωνικά δίκτυα, αγγίζοντας νεότερους καλλιτέχνες όπως η Sabrina Carpenter, η Olivia Rodrigo και η Ariana Grande. Αφορμή στάθηκαν βίντεο στο TikTok και στο Instagram που προωθούν τις επιχειρήσεις απελάσεων της υπηρεσίας μετανάστευσης ICE ή τις πολεμικές εξελίξεις στο Ιράν, χρησιμοποιώντας δικά τους τραγούδια.
Ούτε ο Λευκός Οίκος ούτε η επιτροπή Trump 47 Committee ή η Εθνική Επιτροπή των Ρεπουμπλικανών απάντησαν στα αιτήματα για σχολιασμό της νέας δικαστικής κίνησης.
Κρατώντας σταθερά τη στάση αρχής που διατηρεί εδώ και δεκαετίες, ο Neil Young επιστρέφει στη δικαστική μάχη για να υπερασπιστεί τους στίχους που κάποτε έγραψε για τους περιθωριοποιημένους αυτού του κόσμου. Απέναντι σε έναν πολιτικό μηχανισμό που επιμένει να οικειοποιείται τη φωνή του, ο βετεράνος ρόκερ αρνείται να παραδώσει τον έλεγχο της ιστορίας του.
