Ο Paul McCartney αποκαλύπτει το παρασκήνιο μιας αθετημένης υπόσχεσης που διήρκεσε τέσσερα χρόνια και την πικρία του για την αναθεώρηση της κληρονομιάς των Beatles.
Η ιστορία της rock μουσικής είναι γεμάτη από στιγμές θριάμβου, αλλά συχνά κρύβει πίσω της εντάσεις, προσωπικές φιλοδοξίες και αισθήματα αδικίας που παραμένουν ζωντανά ακόμα και δεκαετίες μετά. Ο Paul McCartney, σε ηλικία 83 ετών σήμερα, φέρνει στο φως μία παλιά πληγή που αφορά τη σχέση του με έναν από τους πιο ισχυρούς θεσμούς της μουσικής βιομηχανίας: το Rock & Roll Hall of Fame.
Ο θρύλος των Beatles εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι η ένταξή του ως σόλο καλλιτέχνης καθυστέρησε σημαντικά, παρά τις ρητές υποσχέσεις που είχε λάβει από τους διοργανωτές στα μέσα της δεκαετίας του ’90.
Το ζήτημα ξεκινά από το 1995, όταν ο συνιδρυτής του θεσμού, Jann Wenner, φέρεται να υποσχέθηκε στον McCartney ότι θα τιμηθεί για την προσωπική του πορεία, μετά την ομαδική ένταξη των Beatles το 1988. Ωστόσο, η υπόσχεση αυτή δεν τηρήθηκε άμεσα, οδηγώντας σε μία αναμονή τεσσάρων ετών.
Ο Paul McCartney τελικά εντάχθηκε στο Rock & Roll Hall of Fame ως σόλο καλλιτέχνης το 1999, πέντε χρόνια μετά τον John Lennon, ο οποίος είχε λάβει τη συγκεκριμένη τιμή ήδη από το 1994. Αυτή η χρονική απόσταση δεν ήταν απλώς μία γραφειοκρατική λεπτομέρεια για τον McCartney, αλλά μία κίνηση που ένιωσε ότι υποβάθμιζε τη δική του συνεισφορά στη μουσική.
Σε μία συνέντευξη του 2015, η οποία δημοσιεύθηκε πρόσφατα από το Vanity Fair, ο McCartney περιγράφει με ειλικρίνεια τον εκνευρισμό του για την αθέτηση του λόγου του Jann Wenner. Η κατάσταση έγινε ακόμα πιο άβολη για εκείνον, καθώς ο Wenner του είχε ζητήσει προσωπικά να παρουσιάσει και να προλογίσει την ένταξη του John Lennon το 1994.
Ο McCartney θυμάται χαρακτηριστικά εκείνη τη στιγμή: «Είχαμε ένα θέμα που δεν με έκανε να τον συμπαθήσω αργότερα. Με ρώτησε: “Θα ήθελες να προλογίσεις την ένταξη του John στο Rock & Roll Hall of Fame;” Και είπα: “Ναι, σίγουρα”. Μετά κατέβασα το τηλέφωνο. Σκέφτηκα: “Λοιπόν, τι γίνεται με μένα; Εγώ δεν έχω ενταχθεί. Τώρα θα μπει ο John”».
Αυτή η εσωτερική σύγκρουση δεν αφορούσε μία τυφλή ανταγωνιστικότητα, αλλά μία βαθύτερη ανάγκη για ισορροπία στην ιστορική μνήμη. Ο McCartney εξήγησε ότι η ανισορροπία στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονταν ο ίδιος και ο Lennon μετά τη δολοφονία του τελευταίου, συνέβαλε καθοριστικά στην απογοήτευσή του.
Η τραγωδία της απώλειας του Lennon το 1980 δημιούργησε μία περιρρέουσα ατμόσφαιρα «αγιοποίησης», η οποία, σύμφωνα με τον McCartney, οδήγησε σε μία μορφή ιστορικού αναθεωρητισμού που τον άφηνε στο περιθώριο.
Στην ανάλυσή του, ο McCartney δεν δίστασε να αναφέρει ονόματα: «Το θέμα με τους John Lennon και McCartney ήταν ότι ήμασταν πάντα ίσοι. Αλλά, φυσικά, από τη στιγμή που ο John δολοφονήθηκε, έγινε ο μάρτυρας – ένας χαρακτήρας σαν τον Buddy Holly ή τον James Dean – εξαιτίας της θηριωδίας. Έτσι, άρχισε να συμβαίνει ένας αναθεωρητισμός. Και η Yoko σίγουρα βοήθησε σε αυτό. Ο Jann ήταν μεγάλο μέρος αυτού… Τώρα ο John ήταν το παν. Ήταν τα πάντα στους Beatles. Ήταν η δύναμη πίσω από τους Beatles. Τα είχε κάνει όλα. Εγώ “απλώς έκλεινα τα στούντιο”. Δεν ήταν αλήθεια».
Η αίσθηση ότι η ιστορία ξαναγραφόταν με τρόπο που τον παρουσίαζε ως έναν απλό διαχειριστή ή έναν δευτερεύοντα τραγουδοποιό, ενώ ο Lennon αναγορευόταν στη μοναδική ιδιοφυΐα του συγκροτήματος, τον πλήγωσε. Όταν εξέφρασε τις επιφυλάξεις του στον Wenner, εκείνος προσπάθησε να τον καθησυχάσει με νέες υποσχέσεις.
«Τέλος πάντων, οπότε είπα: “Λοιπόν, τι γίνεται με μένα;”. Ο Wenner είπε: “Του χρόνου. Θα σε βάλουμε του χρόνου”. Είπα: Εντάξει. Και δέχτηκα τη συμφωνία. Ήρθε η επόμενη χρονιά… Άκρα του τάφου σιωπή», ανέφερε ο McCartney, περιγράφοντας την απόλυτη αδιαφορία που αντιμετώπισε.
Η αναμονή συνεχίστηκε μέχρι το 1999, όταν επιτέλους ήρθε η στιγμή της δικής του βράβευσης. Η ένταση εκείνης της περιόδου αποτυπώθηκε με τον πιο εμβληματικό τρόπο μέσω της κόρης του, Stella McCartney. Στην τελετή ένταξης, η Stella εμφανίστηκε φορώντας ένα λευκό μπλουζάκι που έγραφε με κεφαλαία γράμματα «ABOUT F** TIME!». Ήταν μία δημόσια παρέμβαση που, όπως είπε η ίδια αργότερα, «μιλούσε από μόνη της» και εξέφραζε τη συσσωρευμένη αγανάκτηση της οικογένειας για την πολυετή παράβλεψη του πατέρα της.
Παρά την τελική αναγνώριση, ο McCartney παραδέχεται ότι η καθυστέρηση άφησε μία πικρή γεύση. «Τελικά τρύπωσα εκεί μέσα και η κόρη μου η Stella φόρεσε ένα T-shirt που έγραφε “Ήταν γ**** ώρα”… Οπότε, όσον αφορά τον Jann – με ενέταξαν. Ήταν “περίπου η ώρα” και όλα αυτά. Αλλά ήταν αργότερα και δεν ήταν όταν μου το είχαν υποσχεθεί. Ένα προφορικό συμβόλαιο δεν άξιζε ούτε το χαρτί στο οποίο δεν γράφτηκε ποτέ».
Αυτή η τελευταία φράση συνοψίζει την απογοήτευση ενός ανθρώπου που έμαθε με τον σκληρό τρόπο ότι στον κόσμο της μουσικής βιομηχανίας, η φιλία και οι υποσχέσεις συχνά υποχωρούν μπροστά σε στρατηγικές και αφηγήματα που εξυπηρετούν άλλους σκοπούς.
Από την πλευρά του, το Vanity Fair σημειώνει ότι ο Jann Wenner έχει δηλώσει πως δεν θυμάται να έχει δώσει ποτέ τέτοια υπόσχεση στον Paul McCartney. Αυτή η διάσταση απόψεων είναι χαρακτηριστική των μεγάλων συγκρούσεων στον χώρο του θεάματος, όπου η μνήμη συχνά γίνεται εργαλείο προβολής ή άμυνας. Ωστόσο, για τον McCartney, η ουσία δεν ήταν μόνο το βραβείο ή η κατάταξη σε μία λίστα, αλλά η προστασία της αλήθειας για τη δημιουργική του διαδρομή.
Στην πορεία των χρόνων, ο McCartney απέδειξε ότι η αξία του ως τραγουδοποιός και μουσικός δεν εξαρτάται από το πότε ένα ίδρυμα αποφασίζει να τον τιμήσει. Η συνεισφορά του στις μελωδίες, στους πειραματισμούς με τα ντραμς, στη χρήση κάθε sample και στη στιχουργική δεινότητα των Beatles και της προσωπικής του καριέρας, παραμένει αδιαμφισβήτητη.
Η ιστορία αυτή θυμίζει σε όλους μας ότι ακόμα και τα μεγαλύτερα είδωλα του πλανήτη αναζητούν τον σεβασμό και την αναγνώριση των κόπων τους στην πραγματική τους διάσταση, μακριά από μύθους και επικοινωνιακά παιχνίδια.
Ο Paul McCartney, ακόμα και με αυτή την αργοπορημένη δικαίωση, δεν φοβάται να διεκδικήσει τη θέση του στην ιστορία, υπενθυμίζοντας ότι η ισότητα που υπήρχε κάποτε μέσα σε ένα στούντιο δεν θα έπρεπε να θυσιάζεται στον βωμό της υστεροφημίας κανενός.
