Ο επιδραστικός Juan Atkins από το Ντιτρόιτ, συνιδρυτής των Cybotron και μέλος των Belleville Three, άφησε την τελευταία του πνοή στην Πόλη του Μεξικού, έχοντας δώσει όνομα και υπόσταση στην παγκόσμια σκηνή της ηλεκτρονικής μουσικής.
Ο Juan Atkins, ο άνθρωπος που θεωρείται ο θεμελιωτής της techno μουσικής και ιδρυτικό μέλος του πρωτοποριακού ηλεκτρονικού συγκροτήματος Cybotron, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 64 ετών. Την είδηση του θανάτου του DJ και παραγωγού επιβεβαίωσε η εταιρεία εκπροσώπησής του, Greensmith Artists, μέσα από ανακοίνωσή της στα κοινωνικά δίκτυα.
Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το Resident Advisor, ο παραγωγός βρέθηκε χωρίς τις αισθήσεις του στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του, λίγο πριν από την προγραμματισμένη εμφάνισή του για το Halloween στο Yu Yu Club στην Πόλη του Μεξικού, και διαπιστώθηκε ο θάνατός του λίγο αργότερα στο νοσοκομείο, ενώ τα ακριβή αίτια δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστά.
Γεννημένος στο Ντιτρόιτ και μεγαλωμένος στο γειτονικό Μπέλβιλ του Μίσιγκαν, ο Atkins συνέδεσε άρρηκτα το όνομά του με τη γέννηση της techno μαζί με τους συμμαθητές του Kevin Saunderson και Derrick May. Οι τρεις τους έμειναν στην ιστορία ως οι «Belleville Three», οι αρχιτέκτονες του ήχου του Ντιτρόιτ, ο οποίος ένωσε τη house μουσική που παιζόταν τότε στο Σικάγο με τους φουτουριστικούς ευρωπαϊκούς ηλεκτρονικούς ήχους συγκροτημάτων όπως οι Kraftwerk και οι Yellow Magic Orchestra.
Ξεκινώντας αρχικά ως DJ, ο Atkins ίδρυσε το 1980 το ηλεκτρονικό συγκρότημα Cybotron μαζί με τον συμφοιτητή του Rik Davis. Το συγκρότημα κυκλοφόρησε ένα και μοναδικό άλμπουμ, το ιστορικό LP «Enter» το 1983, προτού διαλυθεί οριστικά το 1985.
Αμέσως μετά, ο Atkins προχώρησε στη δημιουργία της δικής του δισκογραφικής εταιρείας, της Metroplex, και άρχισε να ηχογραφεί χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο Model 500. Υπό αυτό το όνομα κυκλοφόρησε το 1985 το single «No UFO’s», ένα τραγούδι που πιστώνεται τη μεταφορά της techno του Ντιτρόιτ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, εμπνέοντας τη βρετανική συλλογή «Techno! The New Dance Sound of Detroit».
«Ο Juan Atkins επινόησε την techno, τελεία και παύλα — τη συνέλαβε και της έδωσε όνομα — και μία από τις πολλές πτυχές στις οποίες υπήρξε πρωτοπόρος ήταν η χρήση πολλαπλών ψευδωνύμων για διαφορετικά είδη δουλειάς», έγραψε το Rolling Stone το 2025, όταν το «No UFO’s» συμπεριλήφθηκε στη λίστα με τα 200 Σπουδαιότερα Dance Τραγούδια Όλων των Εποχών.
Σε συνέντευξή του το 1997, ο ίδιος είχε αναφερθεί στη σύνδεση της τεχνολογίας με το ανθρώπινο στοιχείο: «Κατασκευάζουν αυτά τα συνθεσάιζερ και τα πλήκτρα με λειτουργίες που σου επιτρέπουν να πλησιάσεις όσο το δυνατόν περισσότερο μια ανθρώπινη αίσθηση. Νομίζω ότι αυτή είναι η ομορφιά του Ντιτρόιτ, καταφέραμε να βάλουμε αυτό το συναίσθημα στη μουσική μας».
Ο ίδιος ο Atkins είχε περιγράψει με σαφήνεια πώς η έννοια της techno εξαπλώθηκε και διαφοροποιήθηκε εκτός των αμερικανικών συνόρων.
«Ο όρος “techno” έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης. Εννοώ, ακόμη και τώρα, η techno στη Γερμανία είναι διαφορετική από την techno στην Ισπανία. Εδώ στο Ντιτρόιτ όλοι αγαπούσαν τη μουσική», δήλωσε ο Atkins στο Rolling Stone το 2024.
«Κανείς δεν ήξερε ότι ήταν techno μουσική. Ειδικά τα μαύρα παιδιά στο Ντιτρόιτ. Το μόνο που ήξεραν ήταν ότι επρόκειτο για έναν νέο ήχο. Και ό,τι κι αν ήταν, όποια κι αν ήταν η σύνθεση των συχνοτήτων, απλώς πίεζε ένα κουμπί κάπου μέσα τους. Όταν έφτασε στην Ευρώπη, η Ευρώπη έπρεπε να του δώσει κάποιον τίτλο».
Καθοριστική επίδραση στη διαμόρφωση της αισθητικής του είχε ο τοπικός ραδιοφωνικός παραγωγός του Ντιτρόιτ, The Electrifyin’ Mojo.
«Ο Mojo είχε πραγματικά τεράστιο αντίκτυπο στη μουσική στο Ντιτρόιτ. Συνήθιζε να παίζει πολλές εισαγωγές από τη Γερμανία και τη Βρετανία», θυμόταν ο Juan Atkins σε συνέντευξή του στο περιοδικό Music Technology το 1988. «Το πρώτο μέρος όπου άκουσα τους Kraftwerk ήταν στην εκπομπή του, το ’78 ή το ’79. Έπαιζε τα πάντα, από τους B-52s μέχρι τον Jimi Hendrix, τους Kraftwerk, τον Peter Frampton… κάθε είδους πράγματα».
Εκτός από τους Kraftwerk και τη δουλειά του Giorgio Moroder με την Donna Summer, ο Atkins άντλησε έμπνευση από το funk που μετέδιδε ο Mojo, συνδυάζοντας αυτά τα στοιχεία για να διαμορφώσει τον ήχο της πόλης του: «Έπαιζε όλο το υλικό των Parliament και Funkadelic που θα μπορούσε ποτέ να θελήσει να ακούσει κανείς. Αυτά τα δύο συγκροτήματα ήταν πραγματικά τεράστια στο Ντιτρόιτ εκείνη την εποχή», είχε προσθέσει ο παραγωγός.
«Στην πραγματικότητα, ήταν ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η disco δεν κατάφερε να ριζώσει πραγματικά στο Ντιτρόιτ το ’79. Ο Mojo συνήθιζε να παίζει πολύ funk απλώς για να διαφέρει από όλους τους άλλους σταθμούς που είχαν στραφεί στη disco. Όταν βγήκε το “Knee Deep”, αυτό έβαλε απλώς το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της disco μουσικής».
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, ο Atkins συνέχισε να κυκλοφορεί δίσκους ως Model 500, αλλά και με άλλα ψευδώνυμα όπως Infiniti —υπό το οποίο παρουσίασε μινιμαλιστικές προσεγγίσεις, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το άλμπουμ «Skynet» του 1998— Audio Tech, καθώς και με το πραγματικό του όνομα. Παράλληλα, ένωσε τις δυνάμεις του με τον Γερμανό παραγωγό Moritz von Oswald στο συγκρότημα Borderland, ενώ τη δεκαετία του 2010 πραγματοποίησε περιοδείες σε όλο τον κόσμο επανενώνοντας τους The Belleville Three με τους May και Saunderson.
Η είδηση της απώλειάς του προκάλεσε βαθιά συγκίνηση στους συνοδοιπόρους του. «Σπαρακτικά νέα σήμερα. Ο αδελφός μου Juan Atkins έφυγε από τη ζωή», έγραψε ο Kevin Saunderson στα κοινωνικά δίκτυα.
«Ο Juan ήταν ο εμπνευστής της Techno, ένας αληθινός οραματιστής που άνοιξε την πόρτα για τόσους πολλούς από εμάς, συμπεριλαμβανομένου και εμού. Δεν θα ξεχάσω ποτέ πώς μου έδειξε πώς να ολοκληρώσω τον πρώτο μου δίσκο, το “Triangle of Love”. Αυτό σήμαινε πολλά για μένα τότε, και εξακολουθεί να σημαίνει πολλά σήμερα. Μοιραστήκαμε ένα ταξίδι που άλλαξε τη μουσική για πάντα, και θα είμαι πάντα ευγνώμων για τη φιλία του, την καθοδήγησή του και όλα όσα έδωσε στη σκηνή μας».
Ο Atkins αντιμετώπιζε την τέχνη του με αυστηρή προσήλωση στην εξέλιξη, αποφεύγοντας τον εφησυχασμό. «Ένας σπουδαίος DJ είναι ηγέτης. Ένας μέτριος DJ είναι ακόλουθος», είχε δηλώσει στο Rolling Stone.
«Αυτό προσπαθώ να κάνω στο DJing, όταν φτιάχνω μουσική και όταν παρουσιάζω μουσική. Το εύρος προσοχής του κοινού είναι αρκετά μικρό και οι άνθρωποι ενδιαφέρονται πάντα για το τι ακολουθεί. Όχι τόσο για το τι συνέβη χθες. Όχι τόσο για το τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Αλλά για το τι έρχεται μετά».
Παράλληλα, έδινε ιδιαίτερο βάρος και στο στιχουργικό περιεχόμενο των τραγουδιών του, τονίζοντας το 2024 στην εφημερίδα The Guardian: «Κάνω κοινωνικές δηλώσεις. Οι στίχοι μου υποτίθεται ότι σε κάνουν να σκέφτεσαι κάτι άλλο εκτός από το να κουνάς το σώμα σου στην πίστα και να ερωτεύεσαι. Νιώθω ότι οι καλλιτέχνες έχουν την υποχρέωση να πουν κάτι ουσιαστικό».
Με τον θάνατο του Juan Atkins, η παγκόσμια ηλεκτρονική σκηνή αποχαιρετά τον άνθρωπο που δεν έδωσε απλώς όνομα σε ένα μουσικό ρεύμα, αλλά έθεσε τις βάσεις για έναν ήχο που συνεχίζει να εξελίσσεται και να γεμίζει τις πίστες και τα φεστιβάλ σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
