«Όπου κι αν δεν θα έπρεπε να βρίσκομαι, εκεί βρίσκομαι»: Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη, ο Josh Homme μιλά για το χάος, τις υπόγειες κατακόμβες, την απειλή του καρκίνου και τον τρόπο με τον οποίο οι Queens Of Life And Stone Age μετεξελίσσονται διαλύοντας κάθε φόβο.
Ο Josh Homme δεν φαίνεται να έχει ιδιαίτερη διάθεση να μείνει σε ένα μόνο μέρος. Μέσα σε λίγες ημέρες, ο frontman των Queens Of The Stone Age βρέθηκε να μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα σε μεγάλες συναυλίες, απρόσμενες μουσικές συνεργασίες, τηλεοπτικές εμφανίσεις και μια σειρά από συναντήσεις με δημοσιογράφους για την παρουσίαση του νέου άλμπουμ του συγκροτήματος, «Perfecth». Η περίοδος είναι γεμάτη αντιθέσεις, με τον Homme να περνά από τον κόσμο του σκληρού rock σε εντελώς διαφορετικά περιβάλλοντα, χωρίς να μοιάζει να χρειάζεται ιδιαίτερη προετοιμασία για καμία από αυτές τις αλλαγές.
Οι Queens Of The Stone Age βρίσκονται στο Λονδίνο, έχοντας προηγουμένως μοιραστεί τη σκηνή με τους System Of A Down στο στάδιο της Τότεναμ, ενώ παράλληλα έχουν παρουσιάσει απρόσμενες συνεργασίες με τους Mastodon και τη Shania Twain. Το πρώτο δείγμα από το «Perfecth», το «Easy Street», έχει ήδη δώσει μια ιδέα για την απρόβλεπτη κατεύθυνση του δίσκου. Στο μεταξύ, ο Homme βρήκε χρόνο να εμφανιστεί στην τηλεοπτική εκπομπή «Celebrity Gogglebox» μαζί με τον φίλο του Jake Shears των Scissor Sisters.
«Να πίνεις και να βλέπεις τηλεόραση με έναν φίλο σου; Είναι πανεύκολο», λέει χαλαρά ο Homme. Η αγάπη του ίδιου και του Michael Shuman για το βρετανικό χιούμορ, από τους Monty Python μέχρι το «The Mighty Boosh» και τις ιδιαίτερες τηλεοπτικές εμφανίσεις του Matt Berry, εξηγεί εν μέρει την ευκολία με την οποία ο τραγουδιστής μετακινείται ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους. «Έχω μια αδυναμία στο να αλλάζω κόσμους. Αυτό με κάνει χαρούμενο: όπου κι αν δεν θα έπρεπε να βρίσκομαι, εκεί βρίσκομαι».
Για τους Queens Of The Stone Age, ωστόσο, η πραγματική αλλαγή των τελευταίων ετών δεν έχει να κάνει με τηλεοπτικές εμφανίσεις ή απρόσμενες συνεργασίες. Η εμπειρία του «Alive In The Catacombs», που οδήγησε το συγκρότημα στα υπόγεια των κατακομβών του Παρισιού, ανάμεσα στα οστά περίπου έξι εκατομμυρίων ανθρώπων, αποτέλεσε μια από τις πιο ασυνήθιστες στιγμές της καριέρας του. Η ιδιαίτερη συναυλία συνοδεύτηκε από το ντοκιμαντέρ «Alive In Paris And Before», στο οποίο ο Homme μίλησε για τη μάχη του με τον καρκίνο και την ιατρική περιπέτεια που είχε προηγουμένως οδηγήσει στην ακύρωση της περιοδείας του συγκροτήματος.
Η επαφή με τη θνητότητα, η εύθραυστη ισορροπία της ζωής και η ανάγκη να συνεχίσεις ακόμη κι όταν τίποτα δεν είναι δεδομένο έδωσαν διαφορετικό βάρος στη μουσική τους. Ακολούθησε μια πιο λιτή και θεατρική περιοδεία, με τους Queens Of The Stone Age να απομακρύνονται από τη γνώριμη συναυλιακή τους ένταση και να εξετάζουν ξανά τις δυνατότητές τους. Η εμπειρία αυτή δεν έμεινε πίσω όταν ολοκληρώθηκαν οι εμφανίσεις στις κατακόμβες. Αντίθετα, έγινε η αφετηρία για όσα ακολούθησαν.
«Στην προσωπική σου ζωή αναζητάς σταθερότητα και μια αίσθηση γαλήνης στο σπίτι σου και σε πράγματα αυτού του είδους. Όταν όμως παίζω μουσική, δεν αναζητώ καθόλου κάτι τέτοιο», εξηγεί ο Homme. «Θέλω χάος και αβεβαιότητα. Αυτές είναι οι στιγμές που μπορείς να πειραματιστείς και σχεδόν να νιώσεις σαν να βρίσκεσαι κάτω από το νερό, μέσα σε αυτά τα συναισθήματα. Εκεί είναι το σωστό μέρος για να το κάνεις. Οι συναυλίες στις κατακόμβες ήταν τρομακτικές, γιατί δεν υπήρχε πουθενά να κρυφτείς. Ακριβώς αυτό αναζητούμε».
Αυτή η διάθεση για εξερεύνηση διαπερνά το «Perfecth», το ένατο άλμπουμ των Queens Of The Stone Age. Ο δίσκος απομακρύνεται από τις κοφτερές κιθάρες και την επιθετική ενέργεια που συνόδευσαν μερικές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες τους, αναζητώντας έναν πιο ατμοσφαιρικό, συναισθηματικό και πολυδιάστατο ήχο. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι διαφορετικές εκφάνσεις της αγάπης, από την οικογένεια και τη φιλία μέχρι τον έρωτα, την απογοήτευση και τον οδυνηρό αποχωρισμό.
Ο τίτλος του άλμπουμ συνδέεται με μια σκέψη που διατρέχει ολόκληρο το περιεχόμενό του: η τελειότητα μπορεί να αποτελεί έναν στόχο προς τον οποίο προσπαθείς να κινηθείς, αλλά δεν είναι κάτι που μπορείς να απαιτείς από τη ζωή. «Δεν υπάρχει τελειότητα, και αυτό είναι εντάξει», λέει ο Homme. «Ίσως είναι ένα ιδανικό για το οποίο προσπαθείς, αλλά δεν είναι κάτι που πρέπει να περιμένεις».
Η αγάπη η δυσκολότερη συζήτηση
Η στενή σχέση ανάμεσα στα μέλη των Queens Of The Stone Age αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο νέο άλμπουμ. Ο Homme περιγράφει το συγκρότημα ως μια ομάδα ανθρώπων που έχει μάθει να επικοινωνεί μέσα από τη μουσική, ακόμη και όταν οι συζητήσεις για όσα τους απασχολούν αποδεικνύονται δύσκολες. Η κοινή εμπειρία, αλλά και οι προσωπικές δοκιμασίες που προηγήθηκαν, έχουν δημιουργήσει μια σχέση που επιτρέπει στα μέλη να παρακάμπτουν τις περιττές εξηγήσεις όταν αρχίζουν να γράφουν και να ηχογραφούν.
«Υπάρχουν όλων των ειδών τα συγκροτήματα και οι σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στα μέλη τους. Εμείς μοιάζουμε περισσότερο με συμμορία. Εκεί βρίσκεται η επιθυμία μας: να βρούμε πώς μπορούμε να επικοινωνούμε και να καταλαβαίνουμε καλύτερα ο ένας τον άλλον. Όταν αρχίζουμε να γράφουμε νέα μουσική, μπορούμε να παραλείψουμε αρκετά βήματα, επειδή υπάρχει ήδη αυτή η κατανόηση. Ο στόχος της μουσικής για εμάς είναι να μπορούμε να παίξουμε πράγματα που είναι δύσκολο να ειπωθούν. Χρειάζεται αυτός ο δεσμός για να πλησιάσεις περισσότερο στην ουσία του να παίζεις αυτό που αισθάνεσαι για κάτι, όποιο κι αν είναι το θέμα. Έχει γίνει αναγκαιότητα για εμάς ως συγκρότημα. Αν έχουμε οποιεσδήποτε διαφορές, πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να τις λύσουμε».
Ο Homme συνδέει αυτή την επικοινωνία με την ίδια τη διαδικασία της δημιουργίας. «Αν το θέμα είναι το χάος, πρέπει να ξέρουμε ότι είμαστε έτοιμοι να το αντιμετωπίσουμε. Αν προσπαθήσεις να το απλοποιήσεις πραγματικά, πρόκειται για ένα πείραμα στο οποίο επιχειρείς να κάνεις κάτι που θεωρείς ενδιαφέρον. Είναι καλύτερα όταν βρισκόμαστε όλοι στην ίδια πλευρά».
Στο προηγούμενο άλμπουμ τους, «In Times New Roman…», ο τραγουδιστής είχε περιγράψει τη σύνθεση των τραγουδιών ως μια προσπάθεια να ξεφύγει από τις προσωπικές δυσκολίες του. Αυτή τη φορά, η αφετηρία είναι διαφορετική.
«Ειλικρινά, αυτός είναι ένας δίσκος για όλες τις πλευρές της αγάπης. Δεν νομίζω ότι θα μπορούσαμε ή ότι θα μπορούσα να γράψω αποκλειστικά γι’ αυτό τα προηγούμενα χρόνια, αλλά τώρα βρισκόμαστε εδώ. Το να γράφεις για την οικογένεια, τους φίλους, τους σημαντικούς ανθρώπους στη ζωή σου, αλλά και εκείνους που δεν είναι τόσο σημαντικοί, για την τεράστια, συντριπτική αγριότητα της ερωτικής απογοήτευσης και για το πώς η αγάπη είναι ο μοναδικός δρόμος προς κάποια μορφή ελπίδας… Υπάρχουν τόσες πολλές πλευρές σε αυτό το ζήτημα ψυχικής υγείας που ονομάζεται αγάπη. Είναι ωραίο που μπορώ επιτέλους να συμμετέχω σε μια τόσο απλή συζήτηση».
Η προσέγγιση αυτή εξηγεί και την απόσταση του «Perfecth» από τις συζητήσεις γύρω από την ανανεωμένη δημοτικότητα του rock. Οι Queens Of The Stone Age βρέθηκαν πρόσφατα στον δρόμο μαζί με τους System Of A Down και τους Foo Fighters, σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετοί μιλούν για την επιστροφή του είδους στο προσκήνιο. Το συγκρότημα, ωστόσο, δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να προσαρμόσει τη μουσική του στις εκάστοτε τάσεις.
«Φαίνεται πως πάντα βρισκόμαστε στο λάθος σημείο όταν πρόκειται για όλα αυτά τα πράγματα που γίνονται μόδα. Πρέπει πραγματικά να προσέχουμε περισσότερο και να αξιοποιήσουμε το μερίδιό μας στην αγορά», σχολιάζει σκωπτικά ο Homme.
Ο Michael Shuman, από την πλευρά του, θυμάται ότι όταν άρχισαν να δουλεύουν τον δίσκο, η συζήτηση για την αναγέννηση του rock δεν αποτελούσε μέρος της διαδικασίας της δημιουργίας.
«Δυστυχώς, είχαμε ήδη φτιάξει τον δίσκο, οπότε φτάσαμε αργά στο πάρτι. Αλλά αυτό δεν είναι που προσπαθούμε να κάνουμε όταν ηχογραφούμε ένα άλμπουμ. Προσπαθούμε να προκαλέσουμε τον εαυτό μας, να ξεπεράσουμε τα όρια και να περάσουμε πέρα από τους τοίχους. Ο Josh μίλησε για το πώς πρέπει να ξεπεράσεις τον φόβο και αυτό ακριβώς κάναμε. Το συζητούσαμε καθώς προχωρούσαμε. Μας φάνηκε ο σωστός δίσκος για να κάνουμε, ειδικά επειδή ζούσαμε για έναν ολόκληρο χρόνο στον κόσμο των κατακομβών. Ήταν απλώς το πιο φυσικό πράγμα».
Ένα άλμπουμ χωρίς ενιαία ηχητική ταυτότητα
Ο Shuman συμμετέχει για πρώτη φορά με τόσο ενεργό τρόπο στην παραγωγή του άλμπουμ, έχοντας περάσει πολλές ώρες στο στούντιο μαζί με τον Homme μετά την ολοκλήρωση του «In Times New Roman…». Οι δύο μουσικοί συζήτησαν εκτενώς για την κατεύθυνση των νέων τραγουδιών, ενώ οι ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν σε διαφορετικούς χώρους. Το αποτέλεσμα ήταν ένα σύνολο συνθέσεων που δεν ακολουθούν απαραίτητα την ίδια ηχητική λογική.
«Ο Josh κι εγώ περάσαμε πολύ χρόνο μαζί στο στούντιο, από την περίοδο μετά το “In Times New Roman…” μέχρι αυτόν τον δίσκο. Περάσαμε επίσης πολύ χρόνο συζητώντας», λέει ο Shuman.
Ο Homme εξηγεί ότι η δουλειά του στην παραγωγή ήταν να ενώσει αυτές τις διαφορετικές μουσικές κατευθύνσεις.
«Ηχογραφήσαμε επίσης σε πολλά διαφορετικά μέρη, οπότε έπρεπε να βρούμε έναν τρόπο να δέσουμε τα τραγούδια μεταξύ τους. Περάσαμε πολύ χρόνο προσπαθώντας να ενώσουμε όλες αυτές τις διαφορετικές μουσικές γωνίες. Ειρωνικά, υπάρχει έλλειψη συνέπειας, οπότε λέγαμε απλώς: “Είναι κάπως σαν ένα πάπλωμα από διαφορετικά κομμάτια. Ενώνει αυτό το συνονθύλευμα διαφορετικών ηχητικών στοιχείων”. Δεν υπάρχει ένας ήχος που να διατρέχει ολόκληρο τον δίσκο. Στην πραγματικότητα, μοιάζει περισσότερο με έναν δίσκο των Beastie Boys, σαν να ακούς μια συλλογή τραγουδιών από διαφορετικές κασέτες. Αν το αποδεχτείς αυτό, όλα είναι εντάξει. Χρειαζόταν απλώς να βρούμε τον τρόπο να τα ενώσουμε».
Το «Easy Street», το πρώτο τραγούδι που παρουσίασαν από το άλμπουμ, αποκαλύπτει ένα μέρος αυτής της διάθεσης. Πίσω από το μαύρο χιούμορ του κρύβεται μια απλή επιθυμία: να καταφέρεις να βρεθείς κάποια στιγμή σε μια καλύτερη θέση και να μπορέσεις να μοιραστείς αυτή την ηρεμία με τους ανθρώπους που αγαπάς.
«Υπάρχει λίγο μαύρο χιούμορ στο τραγούδι, αλλά στην πραγματικότητα είναι απλώς μια ευχή να καταφέρεις κι εσύ να βρεθείς στην “Easy Street” και να μπορέσεις να μοιραστείς αυτό το μέρος με τους ανθρώπους που νοιάζεσαι. Κάθε κοπέλα δικαιούται να ονειρεύεται, καταλαβαίνεις τι εννοώ;», λέει ο Homme.
Η επιστροφή στον Iggy Pop και το επόμενο βήμα
Μια ακόμη ιδιαίτερη στιγμή του «Perfecth» είναι η νέα εκδοχή του «Sunday», τραγουδιού που είχε αρχικά ηχογραφηθεί για το «Post Pop Depression», το άλμπουμ που κυκλοφόρησε το 2016 ο Iggy Pop με τη συμμετοχή του Homme. Η ιστορία πίσω από τη σύνθεση αποκαλύπτει πολλά για τον τρόπο με τον οποίο ο τραγουδιστής αντιλαμβάνεται τη δημιουργία και τη συνεργασία.
«Θυμάμαι ότι έφευγα από την ηχογράφηση εκείνου του τραγουδιού ένα βράδυ, περπατώντας από το ένα κτίριο στο άλλο, όταν βρισκόμασταν στο Joshua Tree. Μου άρεσε τόσο πολύ εκείνο το τραγούδι που σκέφτηκα: “Θα το κρατήσω για τον εαυτό μου”. Μετά συνειδητοποίησα κάτι σχετικά με τις ηχογραφήσεις με τον Iggy και το επόμενο πρωί είπα: “Έγραψα αυτό το τραγούδι χθες το βράδυ και παραλίγο να το κρατήσω για τον εαυτό μου, αλλά αυτό δεν είναι το νόημα όλου αυτού. Θέλω να ξέρεις ότι έχεις ό,τι έχω να σου δώσω για το ‘Post Pop Depression’”».
Για τον Homme, η απόδειξη της ισότιμης σχέσης τους βρισκόταν ακριβώς στην απόφαση να μην αντιμετωπίσει το τραγούδι ως αποκλειστικά δική του σύνθεση. «Ο τρόπος να το αποδείξω ήταν να πω: “Δεν είναι δικό μου ή δικό σου, είναι δικό μας. Κι αν χρειαστεί ποτέ, θα το διασκευάσουμε”».
Ο τραγουδιστής αναφέρει επίσης το «China Girl», το οποίο ηχογράφησαν τόσο ο Iggy Pop όσο και ο David Bowie, ως ένα παράδειγμα που είχε ήδη δείξει τον δρόμο. «Ο δίσκος χρειαζόταν πραγματικά κάτι που να κινείται ρυθμικά και να αναβλύζει ενέργεια, σαν γαλλική ντίσκο των ’70s. Αυτό ακριβώς κάνει εκείνο το τραγούδι».
Όταν η συζήτηση φτάνει στην αντίδραση του Iggy Pop για τη νέα εκδοχή, ο Homme απαντά αρχικά με το χαρακτηριστικό του χιούμορ: «Τη μισεί… Όχι, μας έδωσε την ευλογία του».
Η εκτίμησή του για τον βετεράνο μουσικό, ωστόσο, είναι απολύτως ειλικρινής. «Σε ολόκληρη την ιστορία του rock ‘n’ roll, ο Iggy είναι κάτι πραγματικά ξεχωριστό και μοναδικό. Θεωρώ απίστευτο ότι εκείνος είναι αυτός που άντεξε περισσότερο απ’ όλους. Υπάρχει ένας δρόμος που σου δείχνει πώς να παραμένεις ο εαυτός σου και πώς, ακόμη κι όταν αυτή είναι μια πολύ μοναχική διαδρομή, πρέπει να συνεχίζεις. Είναι ο απόλυτος γαμημένος τύπος».
Η πιθανότητα μιας νέας συνεργασίας δεν αποκλείεται. «Η πόρτα μου είναι πάντα ανοιχτή για τον Iggy, αλλά αυτά τα πράγματα δεν μπορούν να γίνουν με το ζόρι. Συμβαίνουν όταν είναι να συμβούν, κι έτσι λειτουργούν τα πράγματα», σημειώνει ο Homme.
Όσο για την επόμενη περιοδεία, οι Queens Of The Stone Age δεν σκοπεύουν να επιστρέψουν απλώς σε όσα έκαναν πριν από την εμπειρία των κατακομβών. Ο Homme προαναγγέλλει μια διαφορετική σκηνική προσέγγιση, επηρεασμένη από τη θεατρικότητα, το βαριετέ και τη μαγεία.
«Υπάρχουν πολλά που πρέπει να καλύψουμε. Νομίζω ότι οι κατακόμβες μάς άλλαξαν για πάντα, επομένως δεν υπάρχει επιστροφή. Υπάρχει μόνο το επόμενο βήμα. Πιστεύω ότι θα κάνουμε κάτι πέρα από οτιδήποτε έχουμε κάνει μέχρι σήμερα. Μάθαμε κάτι για τη θεατρικότητα όλων αυτών, κάτι σχεδόν από τον κόσμο του βαριετέ και της μαγείας. Θα κάνουμε κάτι για το οποίο πραγματικά δεν θέλω να μιλήσω».
Η τρίτη πράξη των Queens Of The Stone Age
Ο Josh Homme έχει χαρακτηρίσει το «Perfecth» ως την αρχή της τρίτης πράξης στην ιστορία των Queens Of The Stone Age. Η συγκεκριμένη αντίληψη δεν αφορά μόνο μια αλλαγή στον ήχο ή στη θεματολογία των τραγουδιών. Αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τη δημιουργική πορεία ενός καλλιτέχνη, χωρίζοντάς την σε τρεις διακριτές περιόδους που χρειάζονται τον δικό τους χρόνο για να ολοκληρωθούν.
«Πάντα πίστευα ότι κάθε καλλιτέχνης περνάει από τρεις φάσεις. Είναι σημαντικό να μη βιάζεσαι να τις διανύσεις. Στην αρχή ξεκινάς και πιστεύεις ότι κάνεις πράγματα που ο κόσμος δεν έχει ξαναδεί ποτέ. Είναι μια σκέψη που μόνο κάποιος στα είκοσί του μπορεί να έχει. Στη δεύτερη φάση καταλαβαίνεις πού βρίσκεσαι, αρχίζεις να αντιλαμβάνεσαι τι είναι δυνατό και προσπαθείς να ξεπεράσεις τα όρια».
Για τον ίδιο, η δεύτερη περίοδος των Queens Of The Stone Age ήταν μια εποχή σύγκρουσης, πρόκλησης και αναζήτησης της έντασης. Η μουσική τους βασίστηκε στην επιθυμία να αναστατώνουν, να προκαλούν αντιδράσεις και να κινούνται μέσα στο χάος. Η τρίτη πράξη, αντίθετα, έχει διαφορετικό προσανατολισμό.
«Για μένα, εκείνη η δεύτερη φάση ήταν ο πόλεμος και η επίθεση, το να προκαλείς αντιδράσεις, να αναζητάς το χάος και να ευδοκιμείς μέσα σε αυτό. Η τρίτη πράξη αφορά την αναζήτηση κάποιας μορφής γαλήνης και τη συμμετοχή σε αυτήν, όχι μόνο για τον εαυτό σου αλλά και για τους άλλους. Το να επιτρέπεις σε πράγματα που παλαιότερα σε τρόμαζαν να παραμένουν τρομακτικά και απλώς να τα αποδέχεσαι. Αλλά τι ξέρω κι εγώ;».
Η τελευταία φράση αφήνει τη σκέψη του Homme ανοιχτή, χωρίς να επιχειρεί να δώσει οριστικές απαντήσεις. Ίσως αυτή να είναι και η ουσία του «Perfecth»: ένα άλμπουμ που δεν αναζητά την ασφάλεια μιας γνώριμης συνταγής, αλλά βρίσκει χώρο για την αβεβαιότητα, τις αντιφάσεις και τις ατέλειες που συνοδεύουν την ανθρώπινη εμπειρία.
Οι Queens Of The Stone Age έχουν περάσει αρκετά χρόνια αναζητώντας τον θόρυβο, την ένταση και την ανατροπή. Τώρα, ο Homme μοιάζει περισσότερο πρόθυμος να ανακαλύψει τι υπάρχει όταν όλα αυτά υποχωρούν. Και, όπως δείχνει η νέα μουσική τους, δεν έχει καμία πρόθεση να σταματήσει να ψάχνει.
