Στο πέμπτο άλμπουμ του, το Sam Smith επιστρέφει σε γνώριμες μουσικές υφές για να μιλήσει πιο ανοιχτά από ποτέ για την αγάπη, την οικειότητα, την ταυτότητα και την ανάγκη να ζήσει χωρίς να απολογείται.
Με το «Hazel Eyes», το Sam Smith μοιάζει να έχει φτάσει σε ένα σημείο όπου δεν χρειάζεται πια να ψάξει τόσο επίμονα για το ποιο βρίσκεται πίσω από εκείνη τη χαρακτηριστική, εκφραστική φωνή. Ο πέμπτος δίσκος του δεν επιχειρεί να εντυπωσιάσει με μεγάλες αλλαγές κατεύθυνσης. Αντιθέτως, προτιμά να κοιτάξει προς τα μέσα και να δώσει χώρο σε μία πιο σίγουρη, ήρεμη εκδοχή του εαυτού του.
Από τα πρώτα χρόνια της καριέρας του, το Sam Smith είχε ένα παράξενο χάρισμα: μπορούσε να γράφει για τον ερωτικό πόνο ακόμη και όταν δεν είχε ζήσει ολόκληρη την εμπειρία που περιέγραφε. Το «In the Lonely Hour» του 2014 γεννήθηκε πριν από έναν πραγματικό χωρισμό, όμως οι δίσκοι που ακολούθησαν έφεραν σταδιακά στο προσκήνιο την επιθυμία, την προσωπική ταυτότητα, το σεξ και την ανάγκη για ουσιαστική σύνδεση.
Στην πορεία ήρθαν δισεκατομμύρια streams και πέντε βραβεία Grammy. Το 2023, το «Unholy» με την Kim Petras έφτασε στο No. 1 του Billboard Hot 100 και έκανε το Sam Smith το πρώτο ανοιχτά non-binary άτομο που κατέκτησε την κορυφή του συγκεκριμένου chart.
Το «Hazel Eyes» δεν μοιάζει να ενδιαφέρεται τόσο για την επιβεβαίωση αυτής της πορείας όσο για την αποτύπωση της ζωής που βρίσκεται πίσω από αυτήν. Ο τίτλος παραπέμπει στον σύντροφό του, τον σχεδιαστή μόδας Christian Cowan, και στον πρόσφατο αρραβώνα τους, ενώ η Νέα Υόρκη, όπου πλέον ζει, βρίσκεται επίσης κάπου μέσα στον συναισθηματικό χάρτη του δίσκου.
Το ενδιαφέρον είναι ότι το Sam Smith αποφεύγει τις κυριολεκτικές περιγραφές. Αντί να αφηγείται απλώς γεγονότα, μετατρέπει τους ανθρώπους και τους τόπους γύρω του σε εικόνες μιας ευρύτερης ρομαντικής ιστορίας.
Το «Everlasting Love» ανοίγει αυτή την ιστορία με την αίσθηση ενός έρωτα που μόλις αρχίζει να αποκτά βάθος. Από τον δισταγμό των πρώτων στιγμών μέχρι την αίσθηση μιας βαθύτερης οικειότητας, το τραγούδι θυμίζει την πιο άμεση και αθώα πλευρά των πρώτων δίσκων του Smith.
Η ενορχήστρωση ανοίγει σταδιακά, ακολουθώντας την πορεία δύο ανθρώπων που αισθάνονται όλο και πιο σίγουροι για αυτό που χτίζουν. Στο τελευταίο ρεφρέν, η φωνή του Smith έχει μία αίσθηση αφοσίωσης, πριν ένα όμορφο σόλο σαξόφωνου αφήσει το τραγούδι να αιωρηθεί.
Στο «Hazel Eyes», το Sam Smith γίνεται πιο εσωτερικό. Το πιάνο και τα έγχορδα ανοίγουν απαλά τον δρόμο, ενώ η κοντινή ηχογράφηση κάνει τη φωνή να ακούγεται σχεδόν σαν εξομολόγηση.
Στιχουργικά, πρόκειται για ένα τραγούδι ανακούφισης. Η δυνατότητα να πεις αυτό που πραγματικά χρειάζεσαι μπορεί να γίνει ο δρόμος για να ξαναβρείς μία ευτυχία που κάποτε πίστεψες ότι είχε χαθεί.
Το «Moondance», με τη συμμετοχή της Feist, πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα. Το τραγούδι μιλά για έναν σύντροφο που φαίνεται να έχει διδάξει στο Sam Smith την υπομονή και την καλοσύνη, χωρίς να μετατρέπει αυτή την ανακάλυψη σε υπερβολικό μελόδραμα.
Η παρουσία της Feist προσθέτει μία επιπλέον αίσθηση οικειότητας, ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η αφήγηση. Το Sam Smith αφήνει εδώ τα μεγάλα συναισθήματα να λειτουργήσουν μέσα από μία απλή στιγμή, όπου ακόμη και μία αγκαλιά μοιάζει αρκετή.
Το «My Guy» είναι η πιο ξεκάθαρη δήλωση αφοσίωσης του δίσκου. Στο βασικό τραγούδι που προηγήθηκε της κυκλοφορίας του άλμπουμ, το Sam Smith δεν ζητά απλώς αγάπη, αλλά θέλει ολόκληρη την εμπειρία της κοινής ζωής, με την ασφάλεια, την κατανόηση και τις μικρές καθημερινές συνήθειες που κάνουν μία σχέση πραγματική.
Οι εικόνες είναι απλές και συγκεκριμένες: ένα τριαντάφυλλο πάνω σε ένα κλήμα, αργά πρωινά με μουσική, καφές που μοιράζεται ανάμεσα σε δύο ανθρώπους. Πάνω από τις επίμονες πενιές της κιθάρας, αυτές οι λεπτομέρειες δίνουν στο τραγούδι μία απαλή αλλά έντονα λαχταριστή αίσθηση.
Στο «When He’s Gone», η ατμόσφαιρα σκοτεινιάζει. Οι διαφορετικές υφές της κιθάρας μπλέκονται μεταξύ τους, ξεκινώντας από έναν χαλαρό κάντρι ρυθμό και φτάνοντας σε πιο σύνθετα ακουστικά ακορντέα και μία διακριτική πινελιά wah-wah στη γέφυρα.
Το Sam Smith αφηγείται μία θραυσματική, σχεδόν ονειρική ιστορία για έναν εραστή που απομακρύνεται. «Αν με κόψεις ακριβώς στη μέση, το όνομά του θα αιμορραγήσω», τραγουδά, δίνοντας στο τραγούδι μία δραματική κορύφωση που μοιάζει να έρχεται από μία πιο ήσυχη, ποπ εκδοχή της Margo Price.
Το «Thief» βυθίζεται ακόμη περισσότερο στη νύχτα. Είναι ένα τραγούδι για την αϋπνία, τη δυσπιστία και εκείνες τις ώρες μετά τα μεσάνυχτα όπου οι αναμνήσεις μιας παλιάς σχέσης μπορούν να αποκτήσουν υπερβολικά μεγάλη δύναμη.
Το Sam Smith παρουσιάζεται πληγωμένο και καχύποπτο, ξύπνιο μετά τα μεσάνυχτα, ζαλισμένο από το κρασί και στοιχειωμένο από όσα δεν μπορεί να αφήσει πίσω του. Μια ελικοειδής ακουστική κιθάρα τραβά σταδιακά τη φωνή του βαθύτερα σε αυτή τη νυχτερινή ατμόσφαιρα, ενώ η ερμηνεία του γίνεται όλο και πιο κουρασμένη.
Το «Love Is a Stillness» διαρκεί μόλις δύο λεπτά, όμως η μικρή του διάρκεια λειτουργεί υπέρ του. Το τραγούδι μιλά για την αγάπη ως κάτι που σε γειώνει, μία σταθερή δύναμη μέσα στις αβεβαιότητες της ζωής.
Ένα απλό πιάνο αφήνει αρκετό χώρο στη φωνή να αναπνεύσει, ενώ ένα σφύριγμα στο ρεφρέν προσθέτει μία απρόσμενη, τρυφερή λεπτομέρεια. Η φωνή του Smith ανεβοκατεβαίνει σαν κόμπος στον λαιμό, κάνοντας την ευαλωτότητα του τραγουδιού να μοιάζει απολύτως φυσική.
Το «Sugar Rush» είναι η πιο παιχνιδιάρικη παρέκκλιση του δίσκου. Η φωτεινή παραγωγή και τα ανεβαστικά hooks φέρνουν μία ρετρό διάθεση, σχεδόν σαν τραγούδι από μουσικό θέατρο.
Παρότι έχει τη δική του γοητεία, δύσκολα ενσωματώνεται απόλυτα στον υπόλοιπο δίσκο. Όταν μπαίνουν τα χορωδιακά φωνητικά, η αίσθηση γίνεται ακόμη πιο έντονη: μοιάζει σαν ένα τραγούδι που ξέφυγε από έναν διαφορετικό δίσκο και βρέθηκε εδώ.
Το «Oh Mother», με τη συμμετοχή της The TwoCity Chorus, επαναφέρει αμέσως την ένταση. Στα 47 δευτερόλεπτα ακούγεται ένα «πάμε, σκύλα», σαν κάλεσμα που ανοίγει απότομα την πόρτα σε ένα πολύ πιο ηλεκτρισμένο τραγούδι.
Εδώ, η ενέργεια λειτουργεί καλύτερα από ό,τι στο «Sugar Rush», επειδή υπηρετεί ξεκάθαρα το συναίσθημα. Το τραγούδι μιλά για την ανάγκη μητρικής φροντίδας μετά την εξαπάτηση, ενώ οι ηλεκτρικές κιθάρες και η παθιασμένη ερμηνεία του Smith μετατρέπουν την πληγή σε δύναμη.
Το «Constant Companion» είναι ίσως η πιο ζεστή στιγμή του δίσκου. Η φωνή του Smith κινείται ανάμεσα στα απαλά κρουστά και τα ανοδικά πλήκτρα, ενώ το φαλσέτο δημιουργεί μία αίσθηση ασφάλειας.
«Όλα όσα είσαι είναι όλα όσα χρειάζομαι», επαναλαμβάνει το Smith, μετατρέποντας τη φράση σε μάντρα. Δεν προσπαθεί να λύσει τις αντιφάσεις της αγάπης ούτε να εξηγήσει γιατί η σχέση λειτουργεί. Απλώς αφήνεται στη δύναμή της.
Το «Hold On» φέρνει ξανά την αμφιβολία στο προσκήνιο. Ο τίτλος περιγράφει ακριβώς την εσωτερική σύγκρουση του τραγουδιού: την επιθυμία να αφεθείς και, την ίδια στιγμή, το ένστικτο να κρατηθείς από κάτι που εξακολουθεί να έχει αξία.
Η ενορχήστρωση γίνεται σταδιακά πιο γεμάτη και καθηλωτική, ενώ τα βαριά ντραμς συνεχίζουν να κινούνται κάτω από την επιφάνεια μέχρι το τέλος. Όταν το Sam Smith φτάνει στις υψηλότερες νότες του, η ερμηνεία παίρνει τη μορφή μιας κραυγής αγωνίας που διαπερνά ολόκληρο το τραγούδι.
Και ύστερα έρχεται το «To Be Free», το τραγούδι που κλείνει τον δίσκο και, τελικά, εξηγεί καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο τι βρίσκεται στον πυρήνα του «Hazel Eyes».
Είναι ένα τραγούδι για την απελευθέρωση από την ανάγκη να προστατεύεις διαρκώς τον εαυτό σου. Η μελωδία κινείται με αξιοσημείωτη ελαφρότητα, παρότι το θέμα της είναι βαρύ: η αποδοχή μιας ταυτότητας που συνεχίζει να εξελίσσεται χωρίς την ανάγκη απολογίας.
Προς το τέλος, το Smith τραγουδά: «Αποτίναξε όλα σου τα βάρη / Η ντροπή δεν είναι φίλη μου», και η φράση λειτουργεί σαν η τελική απάντηση σε μία διαδρομή που ξεκίνησε με την ερωτική απογοήτευση και έφτασε στην αυτογνωσία.
Το «Hazel Eyes» δεν είναι ένας δίσκος που προσπαθεί να ξανασυστήσει το Sam Smith. Είναι περισσότερο ένας δίσκος που δείχνει πόσο λιγότερο χρειάζεται πλέον να εξηγεί τον εαυτό του.
Μετά από χρόνια μεγάλων ποπ παραγωγών, επιτυχιών και δημόσιας έκθεσης, το Sam Smith επιστρέφει σε πιο γνώριμες υφές, αλλά τις ακούει πλέον διαφορετικά. Το πιάνο, οι κιθάρες, τα έγχορδα, τα ντραμς και η φωνή παραμένουν τα βασικά εργαλεία, μόνο που αυτή τη φορά δεν χρησιμοποιούνται για να κρύψουν την ευαλωτότητα.
Την αφήνουν να υπάρχει. Και κάπου εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη δύναμη του «Hazel Eyes»: στο ότι το Sam Smith δεν μοιάζει πια να ψάχνει ποιο είναι. Μοιάζει να έχει καταλάβει ότι μπορεί να είναι πολλές διαφορετικές εκδοχές του εαυτού του και να τις αφήνει όλες να συνυπάρχουν.
