Ένας από τους σπουδαιότερους δραματουργούς της εποχής μας, ο Tom Stoppard, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών, αφήνοντας πίσω του μία κληρονομιά που συνδυάζει το πνευματικό βάθος με το αιχμηρό χιούμορ – Ο κόσμος των γραμμάτων και των τεχνών τον αποχαιρετά, με τον Mick Jagger να ηγείται των φόρων τιμής
Σε ηλικία 88 ετών, ο θρυλικός θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος Tom Stoppard άφησε την τελευταία του πνοή.
Τη δυσάρεστη είδηση επιβεβαίωσαν οι εκπρόσωποί του από την United Agents, αναφέροντας πως ο Stoppard πέθανε «ειρηνικά» στο σπίτι του στο Ντόρσετ, περιστοιχισμένος από την οικογένειά του. «Θα τον θυμόμαστε για τα έργα του, για τη λαμπρότητα και την ανθρωπιά τους, καθώς και για το πνεύμα του, την ασέβειά του, τη γενναιοδωρία του και τη βαθιά του αγάπη για την αγγλική γλώσσα», ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.
Ένας από τους πρώτους που έσπευσαν να τον αποχαιρετήσουν ήταν ο Mick Jagger των Rolling Stones, ο οποίος με μία λιτή αλλά περιεκτική ανάρτηση στο X εξέφρασε τη θλίψη του: «Ο Tom Stoppard ήταν ο αγαπημένος μου θεατρικός συγγραφέας. Μας αφήνει ένα μεγαλοπρεπές σώμα πνευματικής και διασκεδαστικής δουλειάς. Θα μου λείπει για πάντα».
Από την πλευρά του, ο Βασιλιάς Κάρολος Γ’ τον χαρακτήρισε «έναν αγαπημένο φίλο που φορούσε τη μεγαλοφυΐα του με ελαφρότητα».
Σε ένδειξη τιμής, τα θέατρα του West End στο Λονδίνο θα χαμηλώσουν τα φώτα τους για δύο λεπτά την ερχόμενη Τρίτη.
Μια ζωή σαν μυθιστόρημα
Ο Tom Stoppard γεννήθηκε με το όνομα Tomáš Sträussler στην Τσεχοσλοβακία στις 3 Ιουλίου 1937 και η ζωή του σημαδεύτηκε από τις ταραγμένες σελίδες της ιστορίας του 20ού αιώνα. Η εβραϊκή του οικογένεια αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα της για να γλιτώσει από τη φρίκη των Ναζί.
Μετά από μία περιπετειώδη διαδρομή που τον έφερε μέχρι την Ινδία, όπου φοίτησε σε οικοτροφείο, εγκαταστάθηκε τελικά στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Τα πρώτα του βήματα στον κόσμο των γραμμάτων τα έκανε ως κριτικός θεάτρου. Το πρώτο του ολοκληρωμένο θεατρικό έργο, με τίτλο «A Walk On The Water», ανέβηκε για πρώτη φορά στο Αμβούργο το 1963.
Ωστόσο, η καριέρα του εκτοξεύθηκε το 1966 με το έργο «Rosencrantz And Guildenstern Are Dead» (Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί). Αυτή η ιδιοφυής επανεγγραφή του «Άμλετ» από την οπτική γωνία δύο δευτερευόντων χαρακτήρων, απέσπασε διθυραμβικές κριτικές στο Φεστιβάλ του Εδιμβούργου και του άνοιξε τον δρόμο για τη διεθνή αναγνώριση.
Μια καριέρα γεμάτη διακρίσεις
Κατά τη διάρκεια της μακράς και παραγωγικής του πορείας, ο Tom Stoppard κατέκτησε πέντε Βραβεία Tony για τη δουλειά του στο θέατρο, με εμβληματικά έργα όπως τα «Jumpers», «Arcadia» και «The Real Thing» να επιβεβαιώνουν το ταλέντο του. Η επιρροή του ήταν τέτοια που ο όρος «Stoppardian» προστέθηκε στο αγγλικό λεξικό για να περιγράψει ένα ύφος γραφής που συνδυάζει το πνεύμα, τη γλωσσική δεινότητα και τη φιλοσοφική πολυπλοκότητα.
Η δημιουργικότητά του, όμως, δεν περιορίστηκε στη θεατρική σκηνή. Ο Stoppard άφησε το στίγμα του και στον κινηματογράφο, επιδεικνύοντας μία αξιοσημείωτη ευελιξία. Έγραψε το πρώτο προσχέδιο του σεναρίου για την ταινία «Η Αυτοκρατορία του Ήλιου» του Steven Spielberg και συνέβαλε στην τελική διαμόρφωση του σεναρίου για το «Ο Ιντιάνα Τζόουνς και η Τελευταία Σταυροφορία». Συμμετείχε ακόμη και στη συγγραφή του «Star Wars: Episode III – Revenge Of The Sith».
Η δουλειά του αναγνωρίστηκε από την Ακαδημία Κινηματογράφου, καθώς προτάθηκε για Όσκαρ για τη συν-συγγραφή της ταινίας «Brazil» του Terry Gilliam και κέρδισε το χρυσό αγαλματίδιο του Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου για το αριστουργηματικό «Ερωτευμένος Σαίξπηρ».
Η βιογράφος του, Hermione Lee, συνόψισε εύστοχα το μυστικό της επιτυχίας των έργων του, λέγοντας πως ήταν ο «συνδυασμός της γλώσσας, της γνώσης και του συναισθήματος… Αυτά τα τρία στοιχεία, σε αρμονία, είναι που τον καθιστούν τόσο αξιοσημείωτο».
Επίλογος
Ο Tom Stoppard υπήρξε ένας διανοούμενος που δεν φοβήθηκε ποτέ να παίξει με τις ιδέες, ένας μάστορας της γλώσσας που μπορούσε να μετατρέψει τον φιλοσοφικό στοχασμό σε συναρπαστικό θέαμα. Τα έργα του, γεμάτα ευφυΐα, χιούμορ και μία βαθιά αίσθηση της ανθρώπινης τραγικωμωδίας, θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν στις σκηνές όλου του κόσμου, να προκαλούν τη σκέψη και να γοητεύουν το κοινό.
Η σιωπή της πένας του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό, αλλά η φωνή του θα αντηχεί για πάντα μέσα από το λαμπρό έργο που κληροδότησε στην ανθρωπότητα.
