Στη σκιά του θριάμβου του «Sgt. Pepper» και του πένθους για τον Brian Epstein, οι Beatles συνέθεσαν τον πιο σπάνιο, υπνωτικό χριστουγεννιάτικο ύμνο της καριέρας τους.
Το 1967 δεν ήταν απλώς άλλη μία χρονιά στο ημερολόγιο, ήταν το έτος που τα χρώματα έγιναν πιο έντονα, οι ήχοι πιο πολύπλοκοι και η αθωότητα άρχισε να ξεθωριάζει ανεπιστρεπτί. Για τους Beatles, αυτές οι 365 ημέρες αποτέλεσαν μία ιλιγγιώδη διαδρομή ανάμεσα στα δυσθεώρητα ύψη της καλλιτεχνικής καταξίωσης και τα σκοτεινά βάθη της προσωπικής απώλειας.
Ενώ το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς —το θρυλικό «Summer of Love»— σημαδεύτηκε από τον ψυχεδελικό θρίαμβο του άλμπουμ «Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band», το φθινόπωρο έφερε μαζί του μία παγερή συνειδητοποίηση: τον θάνατο του μάνατζέρ τους και πνευματικού «πατέρα» του συγκροτήματος, Brian Epstein.
Όταν λοιπόν τα φώτα του Λονδίνου άναψαν για τα Χριστούγεννα, οι τέσσερις νεαροί μουσικοί βρέθηκαν σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ο θάνατος του Epstein τους είχε αφήσει «ορφανούς» και επιχειρηματικά μετέωρους, αναγκάζοντάς τους να αναζητήσουν μία νέα πυξίδα.
Η απάντησή τους σε αυτό το κλίμα υπαρξιακής αναζήτησης δεν ήταν η σιωπή, αλλά μία επιστροφή στις ρίζες της συντροφικότητάς τους, μέσα από ένα ψυχεδελικό χριστουγεννιάτικο μάντρα που θα έμενε στην ιστορία ως ένα από τα πιο ιδιαίτερα δημιουργήματά τους.
Ήταν η τελευταία προγραμματισμένη ηχογράφηση για εκείνη τη χρονιά στα θρυλικά Abbey Road Studios. Με το ρολόι να μετρά αντίστροφα για τις γιορτές και την κούραση από τα πολύωρα γυρίσματα της ταινίας «Magical Mystery Tour» να είναι πλέον εμφανής στα πρόσωπά τους, η ατμόσφαιρα στο Studio 2 θύμιζε λιγότερο επαγγελματική υποχρέωση και περισσότερο μία ιδιωτική γιορτή κεκλεισμένων των θυρών.
Εκεί, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και τις υστερικές κραυγές του πλήθους, οι τέσσερις φίλοι μπόρεσαν να ξαναβρούν, έστω για λίγες ώρες, την ακατέργαστη χημεία που τους είχε ενώσει κάποτε στα υπόγεια κλαμπ του Αμβούργου.
Από το 1963 έως το 1969, οι Beatles διατηρούσαν μία τρυφερή παράδοση: έστελναν στα αφοσιωμένα μέλη του Fan Club τους ένα αποκλειστικό δισκάκι επτά ιντσών. Συνήθως, αυτές οι ηχογραφήσεις ήταν χαοτικά σκετς, γεμάτα βρετανικό χιούμορ, πειράγματα και αυτοσχέδιες πρόζες. Ωστόσο, το δώρο των Χριστουγέννων του 1967 ήταν διαφορετικό. Ήταν, ίσως, η πιο ολοκληρωμένη μουσική πρόταση που είχαν προσφέρει ποτέ σε αυτό το πλαίσιο.
Με το soundtrack του «Magical Mystery Tour» να έχει μόλις κυκλοφορήσει στις αρχές Δεκεμβρίου, το συγκρότημα βρήκε τον χρόνο και τον χώρο να διοχετεύσει την δημιουργική του ενέργεια σε κάτι φαινομενικά απλό, μα ουσιαστικά βαθύ. Το αποτέλεσμα ήταν το κομμάτι «Christmastime (Is Here Again)».
Σε αντίθεση με τις προηγούμενες χρονιές, όπου ο χαοτικός αυθορμητισμός κυριαρχούσε, η ηχογράφηση του 1967 ακολούθησε ένα πιο δομημένο, σχεδόν θεατρικό σενάριο.
Οι Beatles, ξεδιπλώνοντας το ταλέντο τους στην πρόζα, υποδύονται μία ομάδα επίδοξων μουσικών που περνούν από οντισιόν για το ραδιόφωνο του BBC, σατιρίζοντας με φλεγματικό τρόπο την αυστηρότητα του βρετανικού κατεστημένου που οι ίδιοι είχαν ήδη κατακτήσει.
Μέσα από τα σουρεαλιστικά σκετς και τις αλλοιωμένες φωνές, διαφαίνεται η απεγνωσμένη ανάγκη τους να δραπετεύσουν από την πίεση της πραγματικότητας, βρίσκοντας καταφύγιο στο μοναδικό πράγμα που δεν είχε αλλάξει: το χιούμορ τους.
Δεν επρόκειτο για ένα τυπικό χριστουγεννιάτικο τραγούδι με καμπανάκια και εύθυμους στίχους. Αντ’ αυτού, οι Beatles δημιούργησαν ένα υπνωτικό ηχητικό τοπίο. Το πιάνο χτυπά ρυθμικά, σχεδόν εμμονικά, ενώ τα τύμπανα και τα επιβλητικά timpani προσδίδουν στο κομμάτι μία αίσθηση τελετουργίας. Οι φωνητικές αρμονίες, αιθέριες και ταυτόχρονα στιβαρές, επαναλαμβάνουν τον τίτλο σαν προσευχή ή ξόρκι, δημιουργώντας ένα παραισθησιογόνο εφέ που σε παρασύρει.
Σε αυτή τη μουσική μυσταγωγία, δεν ήταν μόνοι. Ο παραγωγός τους, George Martin, και ο Ουαλός ηθοποιός Victor Spinetti —γνωστός από τη συμμετοχή του στις ταινίες των Beatles— ένωσαν τις φωνές τους στα φωνητικά, προσθέτοντας επιπλέον διαστάσεις στην ηχητική παλέτα. Η ενορχήστρωση φλερτάρει έντονα με το ύφος των σύγχρονων επιτυχιών τους, θυμίζοντας έντονα την δομή και την ατμόσφαιρα του «Hello, Goodbye».
Αυτό που καθιστά το «Christmastime (Is Here Again)» πραγματικά μοναδικό, ωστόσο, είναι η σπάνια υπογραφή του. Είναι ένα από τα ελάχιστα κομμάτια στη δισκογραφία τους που πιστώνεται και στους τέσσερις: John Lennon, Paul McCartney, George Harrison και Ringo Starr. Σε μία εποχή που οι ατομικές φιλοδοξίες άρχιζαν σιγά – σιγά να δημιουργούν ρωγμές στο συγκρότημα, αυτό το τραγούδι λειτούργησε ως μία στιγμιαία, αλλά ισχυρή δήλωση ενότητας.
Η ανθρώπινη πλευρά αυτής της ιστορίας αποτυπώνεται συγκινητικά και στο εικαστικό κομμάτι. Το εξώφυλλο του δίσκου δεν ανατέθηκε σε κάποιον διάσημο φωτογράφο ή γραφίστα. Ήταν ένα αυθόρμητο κολάζ που δημιούργησε ο John Lennon με τον μικρό του γιο, Julian, και τον Ringo Starr. Εκεί, ανάμεσα στα αποκόμματα και τα χρώματα, βλέπουμε τους «θεούς» της rock να γίνονται απλώς πατεράδες και φίλοι, προσπαθώντας να βρουν τη χαρά μέσα στο πένθος και την αβεβαιότητα της χρονιάς.
Για δεκαετίες, το τραγούδι παρέμεινε ένας «κρυμμένος θησαυρός», γνωστός μόνο στους συλλέκτες και τους φανατικούς οπαδούς που αντάλλασσαν παράνομα bootlegs. Μια προγραμματισμένη επανέκδοσή του το 1984, ως μέρος του τελικά ακυρωμένου πρότζεκτ «Sessions», ενίσχυσε τον μύθο του.
Τελικά, η επίσημη δικαίωση ήρθε χρόνια αργότερα, όταν το κομμάτι συμπεριλήφθηκε στη συλλογή «Anthology», ενώ το 2017 ένα ειδικό box set συγκέντρωσε όλα τα χριστουγεννιάτικα singles του Fan Club, παραδίδοντας στην αιωνιότητα αυτό το ιδιαίτερο κομμάτι της ιστορίας τους.
Η συναισθηματική αξία του τραγουδιού αποδείχθηκε τελικά ανθεκτικότερη στον χρόνο από όσο ίσως περίμεναν οι ίδιοι οι δημιουργοί του.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ringo Starr, ο άτυπος φύλακας της μνήμης και της καρδιάς του συγκροτήματος, επέλεξε να διασκευάσει το τραγούδι το 1999 για το προσωπικό χριστουγεννιάτικο άλμπουμ του «I Wanna Be Santa Claus». Ήταν μία κίνηση γεμάτη νοσταλγία, μία υπενθύμιση ότι εκείνη η ηχογράφηση δεν ήταν απλώς μία συμβατική υποχρέωση προς τους θαυμαστές, αλλά μία σπάνια στιγμή αληθινής συντροφικότητας που ο ντράμερ των Beatles κουβαλούσε μέσα του ως φυλαχτό για δεκαετίες.
Ακούγοντας το σήμερα, το «Christmastime (Is Here Again)» ηχεί σαν ένας μακρινός απόηχος μιας εποχής όπου η ψυχεδέλεια συναντούσε την παράδοση, και τέσσερις φίλοι από το Λίβερπουλ προσπαθούσαν να κρατήσουν ζωντανή τη μαγεία, λίγο πριν ο κόσμος τους αλλάξει για πάντα.
