Μετά από μία σκληρή δικαστική διαμάχη, δύο από τις κορυφαίες εταιρείες παραγωγής μουσικής μέσω τεχνητής νοημοσύνης έρχονται σε συμφωνία με τις δισκογραφικές – Όμως, το μέλλον παραμένει γεμάτο ερωτήματα και η μεγάλη εικόνα είναι πιο περίπλοκη από ποτέ
Τον τελευταίο ενάμιση μήνα, κάτι φαίνεται να αλλάζει στον ταραγμένο κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης και της μουσικής. Οι Suno και Udio, δύο εταιρείες που βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας θύελλας, αποφάσισαν να κάνουν μία απρόσμενη στροφή. Για όσους δεν τις γνωρίζουν, πρόκειται για πλατφόρμες που μπορούν να δημιουργήσουν εντυπωσιακά ρεαλιστικά τραγούδια με το πάτημα ενός κουμπιού, μετατρέποντας απλές γραπτές εντολές σε ολοκληρωμένες μουσικές συνθέσεις.
Αυτή η σχεδόν μαγική ικανότητα, όμως, τις μετέτρεψε σε «κακούς» της υπόθεσης για ένα μεγάλο μέρος της μουσικής βιομηχανίας, η οποία τις κατηγόρησε ότι εκπαίδευσαν τα μοντέλα τους χρησιμοποιώντας μουσική που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα, χωρίς άδεια και χωρίς να αποζημιώσουν τους καλλιτέχνες. Οι τρεις μεγαλύτερες δισκογραφικές εταιρείες του πλανήτη ένωσαν τις δυνάμεις τους, καταθέτοντας αγωγές ύψους 500 εκατομμυρίων δολαρίων εναντίον τους το περασμένο καλοκαίρι.
Και τώρα, έπειτα από έναν χρόνο σκληρής δικαστικής διαμάχης, οι δύο εταιρείες φαίνεται πως αρχίζουν να συνθηκολογούν. Πρώτη κινήθηκε η Udio, που συχνά θεωρούνταν από τους επαγγελματίες του χώρου ως πιο φιλική προς τη βιομηχανία σε σχέση με τη Suno, ανακοινώνοντας μία συμφωνία αδειοδότησης με την Universal Music Group, την οποία ακολούθησε λίγο αργότερα άλλη μία με τη Warner Music Group.
Η μεγάλη έκπληξη, ωστόσο, ήρθε την εβδομάδα της Ημέρας των Ευχαριστιών, όταν η Suno ανακοίνωσε τη δική της συμφωνία με τη Warner Music Group. Η δικαστική διαμάχη της Universal με τη Suno παραμένει σε εξέλιξη, ενώ η Sony δεν έχει καταλήξει σε συμφωνία με καμία από τις δύο.
Οι δύο αυτές συμφωνίες, όμως, δεν είναι ίδιες. Έχουν θεμελιώδεις διαφορές που αποκαλύπτουν δύο διαφορετικές φιλοσοφίες για το μέλλον. Η συμφωνία της Udio την υποχρεώνει να αλλάξει ριζικά το μοντέλο της: από μία πλατφόρμα που δημιουργεί πρωτότυπη μουσική, μετατρέπεται σε έναν χώρο αλληλεπίδρασης για τους θαυμαστές.
Οι χρήστες θα μπορούν πλέον να «παίζουν» με αδειοδοτημένη μουσική, κάνοντας remix, mashups ή δημιουργώντας τραγούδια στο ύφος ενός συγκεκριμένου καλλιτέχνη. Για να διασφαλιστεί ο απόλυτος έλεγχος, η υπηρεσία θα λειτουργεί ως ένας «περιφραγμένος κήπος», που σημαίνει ότι καμία από τις δημιουργίες δεν θα μπορεί να «αποδράσει» από την πλατφόρμα.
Η Suno, από την άλλη, κατάφερε να εξασφαλίσει κάτι που πολλοί θεωρούν ως την καλύτερη δυνατή συμφωνία. Δεν χρειάζεται να αλλάξει τη βασική της λειτουργία. Οι μόνες αλλαγές που θα τεθούν σε ισχύ από το 2026, στο πλαίσιο της συμφωνίας με τη Warner, είναι ότι τα μοντέλα της θα εκπαιδεύονται αποκλειστικά σε αδειοδοτημένο υλικό και οι χρήστες θα πρέπει να πληρώνουν για να κατεβάζουν τα τραγούδια που δημιουργούν. Στα μάτια των ειδικών, η Suno βγήκε σαφώς κερδισμένη από αυτή τη διαπραγμάτευση.
Τι σημαίνουν, λοιπόν, αυτές οι εξελίξεις για το μέλλον της μουσικής που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη; Ενώ οι συμφωνίες αυτές θέτουν τα θεμέλια για ένα σύστημα όπου οι κάτοχοι πνευματικών δικαιωμάτων θα αποζημιώνονται για το έργο τους, ο δρόμος για τις δύο εταιρείες είναι ακόμα μακρύς και γεμάτος εμπόδια.
Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι όλες οι συμφωνίες βασίζονται στο μοντέλο της «εθελοντικής συμμετοχής» (opt-in). Αυτό σημαίνει ότι οι καλλιτέχνες και οι συνθέτες που εκπροσωπούνται από τις UMG και WMG θα πρέπει να αποφασίσουν ατομικά αν θέλουν να παραχωρήσουν τα δικαιώματά τους στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Για τον CEO της WMG, Robert Kyncl, αυτός ήταν ένας «αδιαπραγμάτευτος» όρος.
Αν και αυτή η προσέγγιση δίνει στους δημιουργούς τον πλήρη έλεγχο, τοποθετεί τις Suno και Udio σε μία εξαιρετικά δύσκολη θέση. Πολλά τραγούδια, ειδικά οι σύγχρονες pop και hip-hop επιτυχίες, έχουν από έναν έως δέκα (ή και περισσότερους) συνθέτες, οι οποίοι συχνά ανήκουν σε διαφορετικές δισκογραφικές εταιρείες. Η εξασφάλιση της άδειας για τις πιο εμπορικές επιτυχίες θα είναι ένας πραγματικός Γολγοθάς, καθώς αρκεί μόνο ένας από τους συνδημιουργούς να αρνηθεί τη χρήση του τραγουδιού για να ακυρωθεί ολόκληρη η διαδικασία.
Στο πλαίσιο αυτών των συμφωνιών, οι Suno και Udio δεσμεύτηκαν να αποσύρουν σταδιακά τα τρέχοντα μοντέλα τους –εκείνα που φέρεται να εκπαιδεύτηκαν σε ολόκληρο τον παγκόσμιο μουσικό κατάλογο χωρίς άδεια– και να λανσάρουν νέα μοντέλα το επόμενο έτος, εκπαιδευμένα αποκλειστικά σε αδειοδοτημένο υλικό.
Αυτό εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα. Ας υποθέσουμε ότι η Suno, μέχρι να αποσύρει το τρέχον μοντέλο της, έχει εξασφαλίσει μόνο τη συμφωνία με τη Warner. Θα υποβαθμιστούν οι εντυπωσιακές της ικανότητες; Τα τραγούδια των οποίων τα δικαιώματα ανήκουν εξ ολοκλήρου στη WMG και για τα οποία οι δημιουργοί θα δώσουν τη συγκατάθεσή τους, μπορεί να μην επαρκούν για να δημιουργηθεί ένα μοντέλο εξίσου ισχυρό με το προηγούμενο.
Η φαινομενικά καλύτερη συμφωνία της Suno μπορεί, παραδόξως, να λειτουργήσει εναντίον της. Ακόμα κι αν εξασφαλίσει συμφωνίες με τις άλλες μεγάλες δισκογραφικές, οι καλλιτέχνες και οι συνθέτες που ανήκουν σε αυτές ίσως διστάζουν περισσότερο να συμμετάσχουν, δεδομένου ότι οι δημιουργίες της Suno μπορούν να φύγουν από την πλατφόρμα και να ανταγωνιστούν εμπορικά τις ανθρώπινες δημιουργίες.
Άλλωστε, οι αγωγές κατέστησαν σαφές ότι ένας από τους πρωταρχικούς φόβους της βιομηχανίας είναι ακριβώς αυτός: η μουσική τεχνητής νοημοσύνης να ανταγωνίζεται τις ανθρώπινες δημιουργίες στην αγορά και στις πλατφόρμες streaming.
Ήδη, το Deezer εκτιμά ότι 50.000 πλήρως παραγόμενα από AI τραγούδια ανεβαίνουν καθημερινά στην πλατφόρμα της και ότι το 97% των ανθρώπων δεν μπορεί να διακρίνει τη διαφορά μεταξύ ενός AI και ενός ανθρώπινου έργου. Καλλιτέχνες που χρησιμοποιούν AI, όπως οι Xania Monet, Breaking Rust και Velvet Sundown, έχουν ήδη καταφέρει να μπουν σε διάφορα charts του Billboard, συγκεντρώνοντας εκατομμύρια streams.
Από την άλλη πλευρά, η προθυμία της Udio να αλλάξει το μοντέλο της πιθανότατα θα της διευκολύνει την οριστικοποίηση συμφωνιών, αλλά από οικονομικής άποψης, η Suno φαίνεται να βρίσκεται σε ισχυρότερη θέση. Πρόσφατα εξασφάλισε χρηματοδότηση 250 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η Udio έχει ανακοινώσει δημόσια μόλις 10 εκατομμύρια.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της Suno προς τους επενδυτές, την οποία εξασφάλισε το Billboard, η εταιρεία ισχυρίζεται ότι έχει ήδη 1 εκατομμύριο συνδρομητές. Η Udio, την ίδια στιγμή, εισέρχεται σε μία ήδη πολυπληθή αγορά, όπου εταιρείες όπως οι Hook, MashApp, Spotify και KLAY διεκδικούν την πρωτοκαθεδρία στα εργαλεία remixing και αλληλεπίδρασης.
Η σκληρή πραγματικότητα, ωστόσο, έχει ήδη αρχίσει να δείχνει τα δόντια της σε όσους τόλμησαν να πειραματιστούν. Η Xania Monet, μία καλλιτέχνιδα που έγινε γνωστή μέσω της Suno και υπέγραψε ένα συμβόλαιο εκατομμυρίων, είδε την καριέρα της να παγώνει απότομα. Ενώ βρισκόταν στα charts Adult R&B Airplay του Billboard, τα τραγούδια της αποσύρθηκαν από πολλούς ραδιοφωνικούς σταθμούς των ΗΠΑ, εξαιτίας της νέας πολιτικής του iHeartRadio με τίτλο «Guaranteed Human», η οποία απαγορεύει «μουσική τεχνητής νοημοσύνης που περιλαμβάνει συνθετικούς τραγουδιστές που προσποιούνται ότι είναι άνθρωποι».
Αντίστοιχα, το τραγούδι «I Run» των HAVEN., που παραδέχτηκε τη χρήση AI για την επεξεργασία των φωνητικών, αντιμετώπισε τεράστια προβλήματα όταν η ομάδα της Βρετανίδας καλλιτέχνιδας Jorja Smith, της οποίας η φωνή έμοιαζε υπερβολικά με αυτή του τραγουδιού, έστειλε δεκάδες ειδοποιήσεις για την απόσυρσή του. Τελικά, το τραγούδι κατέβηκε από τις πλατφόρμες και αποκλείστηκε από τα επίσημα charts, αναγκάζοντας τους HAVEN. να ηχογραφήσουν ξανά τα φωνητικά – αυτή τη φορά, χωρίς τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.
Σε αυτή την πρώιμη εποχή της μουσικής τεχνητής νοημοσύνης, τίποτα δεν είναι ακόμα γραμμένο σε πέτρα. Οι συμφωνίες αποτελούν ένα πρώτο, διστακτικό βήμα προς έναν άγνωστο κόσμο. Η παρτιτούρα για το μέλλον της μουσικής γράφεται σε πραγματικό χρόνο, και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα την επόμενη νότα. Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η συζήτηση μόλις άρχισε, και η πραγματικότητα που γνωρίζουμε σήμερα μπορεί να έχει αλλάξει ολοκληρωτικά μέχρι αύριο.
