Έπειτα από περισσότερα από τέσσερα χρόνια δουλειάς και μία αναβολή που παρέτεινε την αναμονή, οι The Strokes επιστρέφουν με το έβδομο άλμπουμ τους, «Reality Awaits». Με τον Rick Rubin ξανά στην παραγωγή, το συγκρότημα εξετάζει τη μνήμη, την πολιτική αδράνεια, τις ανθρώπινες σχέσεις και την πίεση μιας κληρονομιάς που μεγαλώνει διαρκώς, επιλέγοντας έναν ηλεκτρονικό, συχνά παραμορφωμένο ήχο που αναμένεται να διχάσει.
Το «Reality Awaits» βρίσκει τους The Strokes σε μία δύσκολη καμπή: πρέπει να συνεχίσουν μετά το «The New Abnormal», το άλμπουμ που τους χάρισε τη μοναδική υποψηφιότητα και νίκη τους στα Grammy. Η απάντησή τους δεν στηρίζεται στην επανάληψη μιας δοκιμασμένης φόρμας. Το συγκρότημα συνεργάζεται ξανά με τον Rick Rubin και αντιμετωπίζει ευθέως όλα όσα έχουν συσσωρευτεί γύρω από το όνομά του εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες.
Η προετοιμασία του δίσκου διήρκεσε πάνω από τέσσερα χρόνια, ενώ η κυκλοφορία του μετακινήθηκε κατά έναν μήνα. Αυτή η μεγάλη διαδρομή ακούγεται στις εννέα συνδεδεμένες μεταξύ τους ιστορίες του άλμπουμ, όπου η rock βάση των The Strokes συναντά ηλεκτρονικούς ήχους, έντονα κρουστά, synthesizers, γοτθικό όργανο και μελωδίες που συχνά κινούνται σε σκοτεινές αρμονίες.
Στο κέντρο βρίσκεται ξανά ο Julian Casablancas, αυτή τη φορά με πλήρη επίγνωση της δημόσιας εικόνας του. Γνωρίζει καλά τον μύθο του απρόθυμου rock frontman, του ανθρώπου που μπορεί να ακούγεται αδιάφορος και βαθιά προβληματισμένος μέσα στην ίδια πρόταση. Αντί να προστατεύσει αυτή την εικόνα, την υποδύεται, την ειρωνεύεται και τη διαλύει μπροστά στον ακροατή.
«Σκεφτόμουν τι θέλω να πω / Όμως είμαι πια ένας γέρος / Τουλάχιστον αυτό μου λένε», τραγουδά ο Casablancas.
Η φράση συμπυκνώνει μία βασική αγωνία του «Reality Awaits»: τι συμβαίνει όταν ένας καλλιτέχνης που συνδέθηκε με τη νεότητα μιας ολόκληρης γενιάς αναγκάζεται να μιλήσει για τον χρόνο που έχει περάσει; Οι The Strokes εμφανίστηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 2000 ως το συγκρότημα που έκανε ξανά ελκυστικές τις κοφτές κιθάρες, τα στενά rock τραγούδια και την αστική αμηχανία. Σήμερα, εκείνη η περίοδος αποτελεί ήδη ιστορία, κάτι που το άλμπουμ αναγνωρίζει χωρίς να εγκλωβίζεται στη νοσταλγία.
Η πρώτη σαφής ένδειξη της νέας κατεύθυνσης ήρθε με το «Going Shopping». Το τραγούδι μετατρέπει την καταναλωτική άνεση και την πολιτική απάθεια σε ένα άμεσο pop-rock ρεφρέν, χτισμένο πάνω σε ένα κοφτερό, ρυθμικό κιθαριστικό μοτίβο. Η μελωδία προσφέρει την ίδια γρήγορη ικανοποίηση που οι στίχοι παρατηρούν με δυσπιστία.
Το autotune βρίσκεται από την αρχή σε πρώτο πλάνο. Η φωνή του Casablancas ακούγεται άλλοτε γυαλισμένη και άλλοτε αφύσικα τεντωμένη, δημιουργώντας τριβή ανάμεσα στο ανθρώπινο συναίσθημα και στην τεχνολογική επεξεργασία. Η επιλογή συνδέεται άμεσα με έναν κόσμο όπου κάθε συνήθεια, εικόνα και προσωπική απόφαση περνά μέσα από αλγόριθμους, διορθώσεις και ατελείωτες βελτιστοποιήσεις.
Καθοριστική είναι και η παρουσία του Fabrizio Moretti. Τα σφιχτά hi-hats του δίνουν νεύρο στο «Going Shopping» και επανέρχονται σε όλο το άλμπουμ, με ιδιαίτερη ένταση στο «Dine N’Dash». Εκεί, το συγκρότημα κινείται μέσα σε μία θολή, μυστηριώδη ατμόσφαιρα, σαν μία νυχτερινή διαδρομή χωρίς ξεκάθαρο προορισμό.
Το «Lonely In The Future» ξεκινά με μία επιβλητική rock εισαγωγή και περνά γρήγορα σε μία μελωδία που κολλάει αμέσως στο μυαλό. Το autotune φτάνει εδώ σε μία από τις πιο ακραίες εκδοχές του, ενώ οι στίχοι συνδυάζουν υπαρξιακή ανησυχία με σκόπιμα γελοίες αναφορές.
«Weeknd, μου αρέσει το ντύσιμό σου / YOLO, ζεις μόνο μία φορά», τραγουδά ο Casablancas.
Αυτός ο συνδυασμός σοβαρότητας και χιούμορ θυμίζει τη σκηνική του παρουσία: ένας frontman που μπορεί να ξεκινήσει έναν ασύνδετο μονόλογο, να ακουστεί απόλυτα πεπεισμένος και, λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, να υπονομεύσει ο ίδιος όσα είπε. Οι αναφορές σε γνωστά πρόσωπα συνεχίζονται, από τον John Legend μέχρι τον Anthony Fantano, καθώς ο Casablancas στρέφεται προς τη μουσική κριτική και τα όριά της.
«Μείνε στα τεχνικά, γιατί σε αυτά είσαι καλός / Όμως δεν θα αναγνώριζες την τέχνη σε καμία εποχή», τραγουδά ο Casablancas.
Η επίθεση δεν αφορά μόνο έναν συγκεκριμένο κριτικό. Αγγίζει τη σύγχρονη ανάγκη να μετριέται και να ταξινομείται κάθε τραγούδι, σαν η αξία του να μπορεί να αποδοθεί με μία τελική βαθμολογία. Για ένα συγκρότημα που βρέθηκε από πολύ νωρίς αντιμέτωπο με υπερβολικές προσδοκίες, διθυράμβους και διαρκείς συγκρίσεις με το παρελθόν του, αυτή η ένταση έχει ιδιαίτερο βάρος.
Η συναισθηματική πλευρά του άλμπουμ αποκαλύπτεται πιο καθαρά στο «Falling Out of Love». Το τραγούδι περιγράφει μία σχέση που έχει εξαντλήσει τα περιθώριά της, με την ψυχραιμία ενός ανθρώπου που καταλαβαίνει πως η αγάπη δεν αρκεί πάντοτε για να κρατήσει δύο ανθρώπους μαζί.
«Ορισμένα πράγματα είναι ελαττωματικά από τον σχεδιασμό τους», τραγουδά ο Casablancas.
Η country αίσθηση του τραγουδιού συναντά έναν ψυχρό, μελλοντικό ήχο. Ο Casablancas παρουσιάζεται σαν μοναχικός καβαλάρης που αναζητά νόημα, μία εικόνα που συνδέεται με το εξώφυλλο του άλμπουμ. Πρόκειται για τη φωτογραφία «Untitled (cowboy)» του Richard Prince, από το 1989, με έναν καουμπόη να χάνεται προς τον ορίζοντα.
Η επιλογή του εξωφύλλου αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο προχωρά ο δίσκος. Ο καουμπόης λειτουργεί ως σύμβολο μοναξιάς, φυγής και ενός κόσμου που απομακρύνεται. Παράλληλα, παραπέμπει σε μία κατασκευασμένη αμερικανική εικόνα, τόσο γνώριμη ώστε μοιάζει αληθινή ακόμη και όταν γνωρίζουμε πως αποτελεί προϊόν διαφήμισης και αναπαραγωγής.
Το «Liar’s Remorse» συνεχίζει στην ίδια συναισθηματική περιοχή, με πιο γυμνή ερμηνεία. Η φωνή του Casablancas αφήνεται χωρίς έντονη παραμόρφωση και οι κιθάρες φωτίζουν μία αργή, απαλή rock μελωδία.
«Δεν έχεις αγάπη επειδή δεν θέλεις πόνο», τραγουδά ο Casablancas.
Η φράση επιστρέφει επίμονα, χωρίς να οδηγεί σε λύση. Η άρνηση του πόνου εμφανίζεται ως άρνηση της ίδιας της σχέσης, ενώ το τραγούδι συνδέει την προσωπική απομόνωση με μία καθημερινότητα στην οποία οι αποφάσεις παραδίδονται όλο και περισσότερο στην τεχνολογία.
«Άκου την τεχνητή νοημοσύνη για να σου πει τι να κάνεις σήμερα», τραγουδά ο Casablancas.
Η καθαρή φωνή κάνει τη συγκεκριμένη παρατήρηση ακόμη πιο άμεση. Ύστερα από ένα σύντομο πέρασμα με jazz στοιχεία, το τέλος κορυφώνει την αίσθηση εγκατάλειψης.
«Πώς μπορώ να τα κάνω όλα αυτά μόνος μου;», ρωτά ο Casablancas.
Το τραγούδι σταματά απότομα με έναν ήχο βιντεοπαιχνιδιού. Η εξομολόγηση κόβεται σαν να παρεμβλήθηκε κάποιο ψηφιακό σφάλμα, αφήνοντας το συναίσθημα ανοιχτό και ανολοκλήρωτο.
Η συνεχής χρήση του autotune αποτελεί πιθανότατα το πιο αμφιλεγόμενο χαρακτηριστικό του «Reality Awaits». Ως κεντρική αισθητική απόφαση, ταιριάζει με τα θέματα του δίσκου: την αβεβαιότητα, την τεχνολογική παρέμβαση, την τεχνητή βελτίωση και τη σταδιακή απώλεια επαφής με το αυθεντικό συναίσθημα.
Υπάρχουν, ωστόσο, στιγμές στις οποίες η επεξεργασία της φωνής κρύβει όσα προσπαθεί να πει ο Casablancas. Ορισμένες από τις πιο ευάλωτες σκέψεις του διαλύονται μέσα σε οξείς τόνους και παραμορφωμένες συλλαβές. Σε άλλα σημεία, το ίδιο μέσο εντείνει την αποξένωση και δίνει στους στίχους μία ένταση που μία καθαρή ερμηνεία δύσκολα θα πετύχαινε.
«Δύο πράγματα μπορούν να είναι αληθινά», λέει ο Casablancas.
Αυτή η πρόταση λειτουργεί σαν εσωτερικός κανόνας του άλμπουμ. Η τεχνολογία μπορεί να διευρύνει την έκφραση και ταυτόχρονα να περιορίζει την επικοινωνία. Η νοσταλγία μπορεί να προσφέρει ασφάλεια και συγχρόνως να εμποδίζει την κίνηση προς τα εμπρός. Η δημόσια εικόνα ενός καλλιτέχνη μπορεί να του προσφέρει αναγνώριση και να μετατραπεί σε βάρος.
Ακόμη και στα πιο γρήγορα τραγούδια, το «Reality Awaits» διατηρεί μία σκοτεινή απόχρωση. Γοτθικές γραμμές οργάνου, synthesizers και μελαγχολικές αρμονίες εμφανίζονται ξαφνικά, αλλάζοντας την αίσθηση της κάθε μελωδίας. Η επιρροή των The Voidz, του άλλου συγκροτήματος του Casablancas, γίνεται αισθητή στην ηλεκτρονική επεξεργασία και στην πιο ελεύθερη σχέση με τη δομή.
Οι μεταβάσεις ανάμεσα στα εννέα τραγούδια παραμένουν ομαλές, παρά τις διαφορετικές κατευθύνσεις. Οι The Strokes αξιοποιούν ηλεκτρονικά και κρουστά στοιχεία, ενώ οι στίχοι επιστρέφουν στη μνήμη, στην ταυτότητα και στην κληρονομιά. Το συγκρότημα εξετάζει πόσο δύσκολο είναι να συνεχίσεις όταν το κοινό έχει ήδη αποφασίσει ποια περίοδος της ζωής σου θεωρεί σημαντικότερη.
Αυτή η σύγκρουση εμφανίζεται από το αργό, βαρύ άνοιγμα του «Psycho Shit».
«Μόνο τα αγαπημένα μου τραγούδια θα με ορίσουν / Μπορείς να είσαι κάτι περισσότερο από όσα λες;», τραγουδά ο Casablancas.
Οι παλιές επιτυχίες των The Strokes έχουν πλέον περάσει στη συλλογική μνήμη. Ακούγονται σε ταινίες, σειρές, διαφημίσεις, πάρτι και playlists, αποκομμένες συχνά από την εποχή στην οποία γράφτηκαν. Για το ίδιο το συγκρότημα, όμως, αυτά τα τραγούδια αποτελούν μία μόνιμη υπενθύμιση του τρόπου με τον οποίο το κοινό μετατρέπει τη μουσική ιστορία σε σταθερή ταυτότητα.
Το «Reality Awaits» καταγράφει τους The Strokes τη στιγμή που κοιτούν προς τα πίσω και προς τα εμπρός με την ίδια δυσφορία. Το παρελθόν προσφέρει οικειότητα, όμως έχει ήδη μετατραπεί σε μύθο. Το μέλλον εμφανίζεται πιο μοναχικό, πιο αυτοματοποιημένο και λιγότερο βέβαιο.
Ο δίσκος δεν δίνει εύκολες απαντήσεις για την ηλικία, την αγάπη, την πολιτική αδράνεια ή την τεχνολογία. Αφήνει τις αντιφάσεις να συνυπάρχουν μέσα στις κιθάρες, στα ηλεκτρονικά στρώματα και στην παραμορφωμένη φωνή του Casablancas.
Οι The Strokes συνεχίζουν γνωρίζοντας πως κάθε νέο τραγούδι θα συγκρίνεται με όσα έχουν ήδη γράψει. Στο «Reality Awaits», αυτή η πίεση γίνεται το ίδιο το θέμα: η πραγματικότητα έρχεται, είτε είμαστε έτοιμοι είτε όχι.
