Ο διευθυντής του διαγωνισμού, Martin Green, υπερασπίζεται τη συμμετοχή του Ισραήλ εν μέσω αποχωρήσεων χωρών – κλειδιά, την ώρα που οι αλλαγές στους κανονισμούς της Eurovision αποκαλύπτουν τις βαθύτερες ρωγμές.
Σε μία εποχή που ο κόσμος παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision βρίσκεται στο επίκεντρο μιας θύελλας αντιδράσεων, με την απόφασή του να επιτρέψει για ακόμη μία χρονιά τη συμμετοχή του Ισραήλ να προκαλεί ένα κύμα αποχωρήσεων και έντονων διαμαρτυριών.
Απέναντι σε αυτή την κρίση, ο διευθυντής του διαγωνισμού, Martin Green, απηύθυνε μία ανοιχτή επιστολή στους θαυμαστές, προσπαθώντας να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στο ιδεώδες της μουσικής ενότητας και τη σκληρή πραγματικότητα.
Στην επιστολή του, που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη, ο Green αναγνώρισε αρχικά ότι «πολλοί από εσάς θα νιώθετε έντονα συναισθήματα αυτή την περίοδο», ειδικά γύρω από «τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή και το πώς αυτές οι πραγματικότητες συνδέονται με τον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision».
«Κανείς δεν μπορεί να μην έχει συγκινηθεί από όσα έχουμε δει στην περιοχή τα τελευταία χρόνια», πρόσθεσε, προτού όμως υψώσει ένα τείχος ανάμεσα στο συναίσθημα και τους κανονισμούς.
Ο Martin Green προειδοποίησε τους θαυμαστές που «θέλουν να πάρουμε μία καθορισμένη θέση σε γεωπολιτικά γεγονότα», εξηγώντας: «Ο μόνος τρόπος με τον οποίο ο Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision μπορεί να συνεχίσει να φέρνει κοντά τους ανθρώπους είναι διασφαλίζοντας ότι καθοδηγούμαστε πρώτα και κύρια από τους κανόνες μας».
Ο Green δεσμεύτηκε προσωπικά ότι η EBU θα διασφαλίσει τον σεβασμό των κανόνων από όλους και δεν θα ανεχτεί παραβιάσεις.
Η απόφαση που πυροδότησε τις αντιδράσεις ελήφθη στις 4 Δεκεμβρίου, όταν τα μέλη της EBU ψήφισαν υπέρ της συμμετοχής του Ισραήλ. Το 65% των αντιπροσώπων τάχθηκε υπέρ, το 23% κατά, ενώ το 10% απείχε.
Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Isaac Herzog, δήλωσε ότι η χώρα «αξίζει να εκπροσωπείται σε κάθε σκηνή σε όλο τον κόσμο», εκφράζοντας την ελπίδα ο διαγωνισμός να παραμείνει ένας θεσμός που προωθεί «τον πολιτισμό, τη μουσική, τη φιλία μεταξύ των εθνών και τη διασυνοριακή πολιτιστική κατανόηση».
Την ίδια ακριβώς ημέρα, ωστόσο, τέσσερις χώρες —η Ιρλανδία, η Ολλανδία, η Σλοβενία και η Ισπανία— αποχώρησαν από τον διαγωνισμό σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας της Ιρλανδίας, RTÉ, εξέδωσε μία σκληρή ανακοίνωση, αναφέροντας: «Το RTÉ αισθάνεται ότι η συμμετοχή της Ιρλανδίας παραμένει αδιανόητη δεδομένης της τρομακτικής απώλειας ζωών στη Γάζα και της ανθρωπιστικής κρίσης εκεί, η οποία συνεχίζει να θέτει σε κίνδυνο τις ζωές τόσων πολλών αμάχων».
Λίγο αργότερα, ακολούθησε και η Ισλανδία, ενώ η συμμετοχή της Πορτογαλίας κρέμεται από μία κλωστή, καθώς 11 από τους 16 υποψήφιους του εθνικού τελικού δήλωσαν ότι θα αρνηθούν να διαγωνιστούν στη Βιέννη αν κερδίσουν. Στον αντίποδα, το BBC και ο γερμανικός SWR επιβεβαίωσαν τη συμμετοχή τους, στηρίζοντας την «συλλογική απόφαση» της EBU.
Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, η EBU ανακοίνωσε και αλλαγές στους κανονισμούς που αφορούν την ψηφοφορία, μία κίνηση που πολλοί ερμήνευσαν ως απάντηση στις ανησυχίες για την περσινή συμμετοχή του Ισραήλ.
Η Yuval Raphael είχε κατακτήσει τη δεύτερη θέση με το τραγούδι «New Day Will Rise», λαμβάνοντας μόλις 60 ψήφους από τις επιτροπές, αλλά σαρώνοντας στην ψηφοφορία του κοινού. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι ψήφοι των θαυμαστών θα έχουν μειωμένη βαρύτητα, οι κριτικές επιτροπές επιστρέφουν στους ημιτελικούς και ο αριθμός των μελών τους αυξάνεται από πέντε σε επτά.
Ο διαγωνισμός του 2026 θα διεξαχθεί στη Βιέννη στις 16 Μαΐου, μετά τη νίκη του Αυστριακού JJ με το τραγούδι «Wasted Love».
Ο Martin Green έκλεισε την επιστολή του με την εμβληματική φράση της Eurovision: «Σε έναν κόσμο γεμάτο προκλήσεις, μπορούμε πράγματι να είμαστε Ενωμένοι από τη Μουσική».
Ωστόσο, η δήλωση αυτή, όσο καλοπροαίρετη κι αν ακούγεται, μοιάζει περισσότερο με βολική ασπίδα παρά με ουσιαστική τοποθέτηση. Η επίκληση σε απολιτικούς κανόνες μοιάζει κενή περιεχομένου, ειδικά όταν η ίδια η EBU έχει στο παρελθόν αποκλείσει χώρες για πολιτικούς λόγους, όπως η Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Η απόφαση να χαρακτηριστεί η φρίκη ενός πολέμου ως ένα απλό «γεωπολιτικό γεγονός» και η προσπάθεια εξισορρόπησης της κατάστασης μέσω τεχνικών αλλαγών στην ψηφοφορία, αποκαλύπτουν μία βαθιά αμηχανία και, για πολλούς, μία ηθική αποτυχία.
Οι χώρες που αποχωρούν δεν μποϊκοτάρουν τη μουσική. Χρησιμοποιούν την απουσία τους ως την πιο ηχηρή πολιτική πράξη, υπενθυμίζοντας στην EBU ότι καμία μελωδία, όσο όμορφη κι αν είναι, δεν μπορεί να καλύψει τον ήχο της αδικίας.
