Είκοσι πέντε χρόνια μετά την κυκλοφορία του τελευταίου δίσκου της ζωής του Michael Jackson, το παρασκήνιο μιας παραγωγής 30 εκατομμυρίων δολαρίων και η σύγκρουση που άλλαξε για πάντα τη σχέση του καλλιτέχνη με τη μουσική βιομηχανία.
Τον Ιούλιο του 2002, ο Michael Jackson εμφανίστηκε σε μια συνέντευξη τύπου στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης, δίπλα στον ακτιβιστή Al Sharpton. Δεν βρισκόταν εκεί για να γιορτάσει κάποια νέα επιτυχία, αλλά για να εξαπολύσει μια άνευ προηγουμένου επίθεση εναντίον της εταιρείας που κυκλοφορούσε τη μουσική του και προσωπικά κατά του επικεφαλής της, Tommy Mottola. Λιγότερο από έναν χρόνο μετά την κυκλοφορία του δέκατου άλμπουμ του, «Invincible», η ένταση ανάμεσα στις δύο πλευρές είχε πλέον ξεφύγει από τις κλειστές αίθουσες των συσκέψεων.
Ο τραγουδιστής είχε ξεκινήσει την πορεία του δεκαετίες νωρίτερα ως η βασική φωνή του οικογενειακού συγκροτήματος The Jackson 5, πριν εδραιώσει τη σόλο καριέρα του το 1972.
Το άλμπουμ «Thriller» του 1982 τον εκτόξευσε σε πρωτοφανή επίπεδα δημοτικότητας παγκοσμίως, μια επιτυχία που συνεχίστηκε σταθερά με τα επόμενα άλμπουμ «Bad», «Dangerous» και «HIStory». Όταν όμως το 1997 άρχισε να δουλεύει πάνω στο νέο του υλικό, κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει πόσο περίπλοκη θα γινόταν η διαδικασία.
Η δημιουργία του «Invincible» κράτησε σχεδόν τέσσερα χρόνια και απαίτησε τεράστιους πόρους, συγκεντρώνοντας στο στούντιο πολυάριθμους διάσημους συνεργάτες. Το κόστος ηχογράφησης υπολογίζεται ότι έφτασε τα 30 εκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας το ένα από τα πιο ακριβά άλμπουμ στην ιστορία της δισκογραφίας. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πηγές της εποχής, η Sony Music διέθεσε περίπου 25 εκατομμύρια δολάρια επιπλέον για την προώθηση της νέας κυκλοφορίας του.
Ο δίσκος κυκλοφόρησε τελικά στις 30 Οκτωβρίου του 2001 από την Epic Records, εταιρεία που ανήκει στον όμιλο της Sony Music. Ήταν η πρώτη φορά που ο Michael Jackson παρουσίαζε ολοκληρωμένο άλμπουμ μετά το «HIStory» του 1995, προσφέροντας 16 τραγούδια συνολικής διάρκειας 77 λεπτών. Ο ήχος του συνδύαζε στοιχεία από R&B, pop και soul, αποτυπώνοντας την προσπάθεια του τραγουδιστή να προσαρμοστεί στις σύγχρονες παραγωγές της εποχής.
Η θεματολογία του άλμπουμ κάλυπτε ένα ευρύ φάσμα, από τις αναμνήσεις της παιδικής του ηλικίας μέχρι την έντονη κριτική απέναντι στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και το όραμα για έναν ενωμένο κόσμο μέσω της μουσικής. Ανάμεσα στα κομμάτια ξεχώριζε το «You Are My Life», το οποίο έγραψε ειδικά για τα δύο παιδιά του, τον Prince και την Paris. Στους στίχους του τραγουδιού ανέφερε χαρακτηριστικά: «Είσαι ο ήλιος, με κάνεις να λάμπω, περισσότερο σαν τα αστέρια».
Η προώθηση του δίσκου περιλάμβανε επίσημα singles όπως το «You Rock My World» και το «Cry», ενώ ως διαφημιστικά singles κυκλοφόρησαν επίσης τα «Speechless», «Butterflies» και «Unbreakable». Το άλμπουμ κατέκτησε άμεσα την κορυφή, κάνοντας ντεμπούτο στο No. 1 του Billboard 200 στις Ηνωμένες Πολιτείες και ανεβαίνοντας στην πρώτη θέση σε περισσότερες από δώδεκα χώρες.
Παρά την αρχική εμπορική υποδοχή, οι κριτικές υπήρξαν ανάμεικτες. Ορισμένοι κριτικοί υποστήριξαν ότι η μουσική έμοιαζε υπερβολικά με προηγούμενες δουλειές του, ενώ άλλοι είδαν στο άλμπουμ μια ουσιαστική επιστροφή. Συνολικά, οι πωλήσεις έφτασαν τα 2,4 εκατομμύρια αντίτυπα, ένας αριθμός αξιοσημείωτος αλλά σαφώς κατώτερος από τα ιστορικά ρεκόρ των προηγούμενων δεκαετιών.
Σύντομα όμως, η πορεία του δίσκου ανακόπηκε απότομα. Λιγότερο από έναν χρόνο μετά την κυκλοφορία, η Sony Music αποφάσισε να σταματήσει την καμπάνια προώθησης, προκαλώντας την οργή του καλλιτέχνη. Παρά την εμφάνισή του στην εκδήλωση «A Night at the Apollo» της Εθνικής Επιτροπής των Δημοκρατικών εκείνη την περίοδο, ο Jackson πίστευε ακράδαντα ότι η δισκογραφική του εταιρεία σαμποτάριζε σκόπιμα το άλμπουμ.
Η ένταση κορυφώθηκε στη δημόσια παρέμβαση στο Χάρλεμ, όπου ο τραγουδιστής κατηγόρησε τη Sony Music και τον Mottola για εκμετάλλευση των μαύρων καλλιτεχνών, κάνοντας λόγο ακόμη και για ρατσιστική συμπεριφορά. Μάλιστα, έφτασε στο σημείο να χαρακτηρίσει τον επικεφαλής της εταιρείας διαβολικό.
«Οι δισκογραφικές εταιρείες πραγματικά συνωμοτούν εναντίον των καλλιτεχνών», δήλωσε ο Michael Jackson στη συνέντευξη τύπου.
«Κλέβουν, εξαπατούν, κάνουν ό,τι μπορούν. Ειδικά εις βάρος των μαύρων καλλιτεχνών», πρόσθεσε ο ίδιος μπροστά στους δημοσιογράφους.
Η απάντηση της εταιρείας και του Mottola ήταν άμεση, αρνούμενοι κατηγορηματικά όλους τους ισχυρισμούς. Παράλληλα, στελέχη της βιομηχανίας εξέφραζαν την ενόχλησή τους για τη στάση του τραγουδιστή.
«Η Sony έχει αποφέρει στον Michael ένα εξωφρενικό χρηματικό ποσό», ανέφερε τότε πηγή της μουσικής βιομηχανίας στο περιοδικό People. «Είναι ένας από τους πιο ταλαντούχους ανθρώπους που πάτησαν σε αυτόν τον πλανήτη, αλλά τώρα συμπεριφέρεται με γκρίνια και εγωπάθεια», συμπλήρωσε το ίδιο στέλεχος.
Η επίσημη ανακοίνωση της Sony Music χαρακτήρισε τις δηλώσεις του τραγουδιστή παράλογες, κακόβουλες και προσβλητικές, περνώντας στην αντεπίθεση.
«Μας προκαλεί αποτροπιασμό που ο κύριος Jackson έπεσε τόσο χαμηλά στη διαρκή αναζήτησή του για δημοσιότητα», σημείωνε η εταιρεία, υπερασπιζόμενη τον επικεφαλής της.
«Φαίνεται ιδιαίτερα παράδοξο το ότι επέλεξε να εξαπολύσει μια αδικαιολόγητη και άσχημη επίθεση εναντίον ενός στελέχους που στήριξε την καριέρα του και τις καριέρες τόσων άλλων κορυφαίων καλλιτεχνών όλα αυτά τα χρόνια», συνέχιζε το κείμενο.
Σύμφωνα με τη δισκογραφική εταιρεία, το πραγματικό πρόβλημα στην πορεία του δίσκου ήταν η άρνηση του ίδιου του Jackson να πραγματοποιήσει μια περιοδεία για την προώθησή του. Υποστήριξαν ότι αυτή η απόφαση στέρησε από το άλμπουμ την απαραίτητη δυναμική στις διεθνείς αγορές.
«Η σημερινή ψευδής δήλωση δείχνει καθαρά ότι οι δυσκολίες του κυρίου Jackson βρίσκονται αλλού και όχι στο μάρκετινγκ και την προώθηση του “Invincible”», κατέληγε η ανακοίνωση της Sony Music.
Παρά τη σφοδρή σύγκρουση και τις ανάμεικτες αντιδράσεις του κοινού, ο Michael Jackson δεν έπαψε ποτέ να υπερασπίζεται την αξία του άλμπουμ. Το θεωρούσε ως μία από τις πιο άρτιες δουλειές που είχε παραδώσει ποτέ, συγκρίνοντάς το ευθέως με τις μεγαλύτερες ιστορικές του στιγμές.
«Είναι δύσκολο επειδή ανταγωνίζεσαι τον ίδιο σου τον εαυτό», είχε εξηγήσει ο ίδιος λίγο μετά την κυκλοφορία του.
«Το “Invincible” είναι εξίσου καλό ή και καλύτερο από το “Thriller”, κατά την ειλικρινή, ταπεινή μου γνώμη», είχε συμπληρώσει.
Το «Invincible» έμελλε να μείνει στην ιστορία ως το δέκατο και τελευταίο ολοκληρωμένο άλμπουμ που κυκλοφόρησε ο Michael Jackson πριν από τον θάνατό του τον Ιούνιο του 2009. Πίσω από τις πολυτελείς ηχογραφήσεις και τα εκατομμύρια δολάρια, ο δίσκος αυτός επισφράγισε το οριστικό ρήγμα ανάμεσα σε έναν πρωτοπόρο καλλιτέχνη και τους μηχανισμούς της βιομηχανίας που τον ανέδειξαν.
