Ένα νέο ντοκιμαντέρ με πλούσιο αρχειακό υλικό παρουσιάζει πώς ο George Michael και ο Andrew Ridgeley έσπασαν το σιδηρούν παραπέτασμα της Ασίας, φέρνοντας τη δυτική pop μουσική σε μία απομονωμένη χώρα. Η ταινία αποκαλύπτει τις αντιθέσεις των δύο καλλιτεχνών, τις γεωπολιτικές ισορροπίες της εποχής και την πολιτιστική κληρονομιά μιας περιοδείας που άλλαξε τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.
Το θρυλικό βρετανικό ντουέτο των Wham! ετοιμάζεται να κατακτήσει ξανά τις κινηματογραφικές αίθουσες παγκοσμίως στις 28 Ιουλίου, μέσα από το πολυαναμενόμενο ντοκιμαντέρ «WHAM! 10 Days In China». Η ταινία της Sony Music Vision ρίχνει άπλετο φως στην ιστορική επίσκεψη που πραγματοποίησαν ο George Michael και ο Andrew Ridgeley στην κομμουνιστική Κίνα το 1985, συστήνοντας για πρώτη φορά τον δυτικό ήχο στο Πεκίνο και το Γκουάνγκτζου.
Μέσα από σπάνιο, ανέκδοτο αρχειακό υλικό και νέες εξομολογήσεις ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα από πρώτο χέρι, το φιλμ ανασύρει μία γεωπολιτική και μουσική περιπέτεια. Η παρουσίαση αυτή προσφέρει μία βαθιά ματιά σε μία εποχή που η μουσική λειτουργούσε ως πραγματικός διπλωματικός πρεσβευτής.
Το πρώτο trailer ξεκινά με μία έντονα νοσταλγική σκηνή, όπου άνθρωποι στην Κίνα τοποθετούν μία κασέτα σε ένα φορητό ραδιοκασετόφωνο. Την ίδια στιγμή, κάποιοι άλλοι ξεφυλλίζουν ένα περιοδικό που περιέχει μία διαφήμιση των Wham! γραμμένη στα μανδαρινικά.
Καθώς ακούγονται οι πρώτες νότες από το πασίγνωστο τραγούδι «Wake Me Up Before You Go-Go», μία φωνή ακούγεται να περιγράφει το ιστορικό πλαίσιο της εποχής. «Η Κίνα ήταν κλειστή για αιώνες», αναφέρει χαρακτηριστικά ο αφηγητής, συμπυκνώνοντας το μέγεθος της απομόνωσης της ασιατικής χώρας.
Μια γυναίκα που μιλά στα μανδαρινικά προσθέτει αμέσως μετά τη δική της αίσθηση από εκείνη την πρωτόγνωρη εμπειρία. «Δεν είχα ξανακούσει ποτέ τέτοιο ρυθμό», δηλώνει, αποτυπώνοντας το σοκ που προκάλεσε ο δυτικός ήχος στα αυτιά των Κινέζων πολιτών.
Στην οθόνη εμφανίζονται πλάνα από την άφιξη του George Michael και του Andrew Ridgeley στην Κίνα το 1985. Ο George Michael έφυγε από τη ζωή το 2016 σε ηλικία 53 ετών λόγω προβλημάτων στην καρδιά και το συκώτι, ενώ ο Ridgeley είναι σήμερα 63 ετών.
«Ο κόσμος θεωρούσε τους Wham! το μεγαλύτερο συγκρότημα της Βρετανίας», θυμάται ένας από τους συμμετέχοντες στο ντοκιμαντέρ. Αυτή η τεράστια δημοτικότητα σήμαινε ότι η άφιξή τους στην Ασία δεν ήταν απλώς μία σειρά από συναυλίες, αλλά ένα μείζον γεγονός.
«Ο κόσμος ήθελε να κινηθεί. Απλώς δεν ήξερε πώς», εξηγεί μία άλλη γυναίκα στα μανδαρινικά. Η pop μουσική του ντουέτου έφερε μαζί της μία φυσική απελευθέρωση που η κινεζική κοινωνία δεν είχε ξαναζήσει.
Οι δύο μουσικοί επισκέφθηκαν μερικά από τα πιο εμβληματικά αξιοθέατα της χώρας, με κορυφαίο σταθμό το Σινικό Τείχος. Εκεί, όπως δείχνουν τα παλιά πλάνα, περικυκλώθηκαν αμέσως από δεκάδες φωτογράφους που προσπαθούσαν να απαθανατίσουν κάθε τους κίνηση.
«Ο George και ο Andrew κουβαλούσαν τεράστια πολιτιστική και οικονομική σημασία», επισημαίνει ένας από τους ανθρώπους που μιλούν στην κάμερα. Ένας άλλος προσθέτει με έμφαση πως «ήταν εκεί ως πρεσβευτές» μιας νέας, ανοιχτής διπλωματίας.
Σε ένα άλλο ιστορικό στιγμιότυπο, ο George Michael προσπαθεί να ξεσηκώσει το συγκεντρωμένο πλήθος. «Θέλουμε όλοι να σηκωθείτε και να κάνετε έναν γρήγορο χορό», φωνάζει με ενθουσιασμό από τη σκηνή.
Όταν κάποιος από το κοινό του απαντά αρνητικά με ένα ξερό «Όχι», ο νεαρός τότε τραγουδιστής δεν χάνει το χιούμορ του. «Τι εννοείτε, όχι;», ανταπαντά αστειευόμενος, προσπαθώντας να σπάσει τον πάγο με το συγκρατημένο κινεζικό κοινό.
Το ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει επίσης σκηνές από επίσημα δείπνα και συνεντεύξεις τύπου που διοργανώθηκαν κατά τη διάρκεια της δεκαήμερης παραμονής τους. «Δύο νεαροί άνδρες σε μία κάπως γεωπολιτική κατάσταση», περιγράφει εύστοχα ο αφηγητής, τονίζοντας το βάρος που έπεφτε στους ώμους τους.
Ωστόσο, η υποδοχή από τα μέσα ενημέρωσης της Δύσης δεν ήταν καθολικά θετική, με ορισμένους δημοσιογράφους να αντιμετωπίζουν το εγχείρημα με έντονη καχυποψία. Χαρακτηριστικό είναι το πρωτοσέλιδο μιας εφημερίδας της εποχής που έγραφε: «Ω, Andy! Αυτό δεν θα τους αρέσει στην Κίνα».
Παράλληλα, μία φωνή στο trailer χαρακτηρίζει την όλη επίσκεψη ως μία μορφή «επιβολής» προς την τοπική κοινωνία. Σε μία άλλη σκηνή, ένας δημοσιογράφος ρωτά ευθέως το συγκρότημα: «Ίσως όλη αυτή η ξαφνική φήμη σάς έχει πάρει τα μυαλά;».
Η αντίδραση του Ridgeley ήταν άμεση και φανέρωσε την ενόχλησή του για τον τρόπο με τον οποίο τους αντιμετώπιζε ο Τύπος. Σηκώθηκε να φύγει από τη συνέντευξη, χαρακτηρίζοντας την ερώτηση του δημοσιογράφου «ανόητη».
Η ταινία εστιάζει και στις μεγάλες διαφορές ανάμεσα στους χαρακτήρες των δύο μελών του συγκροτήματος. Οι συνεργάτες τους περιγράφουν τον George Michael ως «έναν πολύ κλειστό άνθρωπο» που εκείνη την περίοδο περνούσε μία εσωτερική κρίση.
Ο ίδιος ο Michael φαίνεται να πάλευε με την πίεση της επιτυχίας και να αναρωτιόταν για το μέλλον του. «Αυτό είναι το μέλλον μου. Το θέλω;», αναφέρεται να λέει, εκφράζοντας τις βαθιές του αμφιβολίες για τη συνέχεια της καριέρας του.
Στον αντίποδα, ο Ridgeley εμφανίζεται γεμάτος ενέργεια, χαμογελαστός και περικυκλωμένος από θαυμαστές που τον ακολουθούσαν παντού. «Μόλις απέκτησα μερικούς νέους φίλους. Θα έρθουν μαζί μου όπου κι αν πάω», λέει γεμάτος ενθουσιασμό στην κάμερα.
Η επίδραση που είχε η επίσκεψή τους στην Κίνα ξεπέρασε κάθε προσδοκία της δισκογραφικής βιομηχανίας και των διοργανωτών. «Βιώναμε έναν εντελώς νέο κόσμο», ομολογεί μία γυναίκα στα μανδαρινικά, ενώ στο υπόβαθρο ακούγεται το εμβληματικό τραγούδι «Careless Whisper».
«Το timing των Wham! ήταν εξαιρετικό», σχολιάζουν οι ειδικοί, αναφερόμενοι στη χρονική στιγμή που η Κίνα άρχιζε δειλά να ανοίγει τα σύνορά της. Οι εικόνες με τους ενθουσιασμένους θαυμαστές να κρατούν αφίσες του συγκροτήματος αποδεικνύουν το μέγεθος του ενθουσιασμού.
Μια γυναίκα περιγράφει με ποιητικό τρόπο την αντίδραση του κινεζικού κοινού στις συναυλίες εκείνες. «Τα μάτια τους άνοιξαν. Οι καρδιές τους σιγοτραγουδούσαν», αναφέρει, δείχνοντας πώς η δυτική μουσική άγγιξε τις ψυχές τους.
Ένας άνδρας θυμάται με ειλικρίνεια ότι στην αρχή «αναρωτήθηκα αν η επίσκεψη ήταν αληθινή», καθώς φάνταζε απίστευτο για τα δεδομένα της εποχής. Στη συνέχεια προσθέτει στα αγγλικά: «Τα μάτια μου ήταν στραμμένα στον George Michael. Είναι τόσο σέξι».
Δυστυχώς, ο George Michael δεν κατάφερε ποτέ να δει και να βιώσει πλήρως το μέγεθος αυτής της πολιτιστικής κληρονομιάς που άφησε πίσω του. «Αν ο George είχε συναντήσει εκείνους για τους οποίους οι Wham! αποτέλεσαν μία στιγμή που άλλαξε τη ζωή τους, θα είχε συγκινηθεί βαθύτατα», σημειώνει ένας από τους συμμετέχοντες.
Το trailer κλείνει με μία συγκινητική σκηνή, όπου ο Ridgeley επιστρέφει στο σήμερα στο Σινικό Τείχος. Στέκεται στο ίδιο ακριβώς σημείο όπου κάποτε είχε ποζάρει μαζί με τον αγαπημένο του φίλο και συνεργάτη.
Σε ένα παλιό πλάνο, κάποιος λέει στον George Michael: «Τα έχεις κάνει όλα πια». Εκείνος, λίγο πριν το συγκρότημα υποκλιθεί για τελευταία φορά, απαντά: «Έκανα όλη τη διαδρομή. Αυτό είναι όλο».
Οι Wham! παρέμειναν ενεργοί από το 1981 έως το 1986, αφήνοντας ανεξίτηλο το στίγμα τους στην ιστορία της pop. Συνολικά, επτά από τα singles τους κατάφεραν να φτάσουν στο Top 10 των ΗΠΑ, με τρία από αυτά να κατακτούν το No. 1.
Ανάμεσα στις επιτυχίες τους ξεχωρίζει το κλασικό εορταστικό τραγούδι «Last Christmas», το οποίο συνεχίζει να γράφει ιστορία δεκαετίες μετά. Πέρυσι, το συγκεκριμένο single κατάφερε να φτάσει στο No. 2 στο Billboard’s Hot 100 chart.
Η κυκλοφορία του «WHAM! 10 Days In China» στις 28 Ιουλίου αποτελεί μία εξαιρετική ευκαιρία να κατανοήσουμε τη δύναμη της pop μουσικής ως γέφυρα ανάμεσα σε δύο κόσμους. Σε μία εποχή έντονων γεωπολιτικών διαχωρισμών, το μάθημα της ιστορικής εκείνης επίσκεψης παραμένει επίκαιρο, θυμίζοντάς μας ότι ο ρυθμός και το συναίσθημα ξεπερνούν τα σύνορα και τις ιδεολογίες.
