Ο ιδρυτής των Roger Waters φέρνει στην επιφάνεια παλιές διαφωνίες με τον Thom Yorke των Radiohead, ενώ η συζήτηση για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη παραμένει ανοιχτή.
Ο Roger Waters δεν έμεινε σιωπηλός για πολύ. Σε μία ακόμη φορτισμένη δημόσια τοποθέτηση, ο συνιδρυτής των Pink Floyd στράφηκε κατά του Thom Yorke με σκληρά, προσωπικά λόγια, αποκαλώντας τον «δειλό μικρό τύπο» και υπονοώντας ότι δεν απολαμβάνει την παρέα του.
Ο Waters, που εδώ και χρόνια έχει γίνει γνωστός για τη σθεναρή υποστήριξή του στο κίνημα μποϊκοτάζ κατά του Ισραήλ «BDS» (Μποϊκοτάζ, Απόσυρση Επενδύσεων και Κυρώσεις – Boycott, Divestment and Sanctions), ξεκαθάρισε για ακόμη μία φορά τη θέση του απέναντι στις επιλογές των Radiohead και του τραγουδιστή τους γύρω από το ζήτημα Παλαιστίνης – Ισραήλ, και ιδιαίτερα για τη συναυλία τους στο Τελ Αβίβ το 2017.
Η νέα του επίθεση έρχεται μέσα από τη ραδιοφωνική εκπομπή «The Katie Halper Show», όπου, όταν ρωτήθηκε για τον Thom Yorke, αρχικά προσπάθησε να αποφύγει το θέμα λέγοντας στην παρουσιάστρια να «μην το ανοίξει». Τελικά όμως δεν άντεξε. «Είναι ένας δειλός μικρός τύπος. Νομίζω πως είναι Δυσάρεστη παρέα», είπε χωρίς περιστροφές.
Όπως αποκάλυψε, είχε αλληλογραφήσει με τον Thom Yorke σχετικά με τις πολιτικές τους διαφορές και κυρίως για το ερώτημα των συναυλιών σε κράτη τα οποία –σύμφωνα με τον Waters– παραβιάζουν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα.
«Του είχα στείλει πολλά γράμματα, ξέρεις», ανέφερε. Ρωτήθηκε αν ο Yorke απάντησε ποτέ. «Ναι, το έκανε. Απάντησε. Όλα θα συμπεριληφθούν στα απομνημονεύματά μου. Ήταν πολύ σαρκαστικός κι έκανε μία προσπάθεια να είναι αστείος».
Η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο κορυφαίων μουσικών ξεκίνησε ουσιαστικά το 2017, όταν οι Radiohead, αγνοώντας τα διεθνή καλέσματα από ακτιβιστές και καλλιτέχνες να μποϊκοτάρουν συναυλίες στο Ισραήλ, επέλεξαν να εμφανιστούν στο Τελ Αβίβ. Ο Roger Waters καταδίκασε ανοιχτά την κίνηση αυτή, όπως και κάθε διάθεση «κανονικοποίησης» του κράτους του Ισραήλ μέσω της πολιτιστικής διπλωματίας.
Ο Thom Yorke είχε τότε υπερασπιστεί δημόσια την επιλογή του συγκροτήματος, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Το να παίζεις σε μία χώρα δεν σημαίνει ότι υποστηρίζεις την κυβέρνησή της. Δεν υποστηρίζουμε τον Νετανιάχου περισσότερο απ’ ό,τι τον Trump».
Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε εκ νέου όταν ο Yorke δημοσίευσε στις 30 Μαΐου ένα μακροσκελές κείμενο στα κοινωνικά δίκτυα, εξηγώντας τη στάση του για τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Το κείμενο ήρθε αρκετούς μήνες μετά από ένα περιστατικό στη Μελβούρνη, όπου ο τραγουδιστής διακόπηκε από έναν διαδηλωτή την ώρα που ερμήνευε το τελευταίο τραγούδι σε σόλο εμφάνισή του. Ο Yorke αποχώρησε από τη σκηνή φανερά εκνευρισμένος και –όπως ο ίδιος λέει– σοκαρισμένος.
«Ένα άτομο να μου φωνάζει από το σκοτάδι την ώρα που σηκώνω την κιθάρα για να ερμηνεύσω μόνος μου το τελευταίο τραγούδι μπροστά σε 9.000 άτομα στη Μελβούρνη, δεν μου φάνηκε ως η κατάλληλη στιγμή για να συζητήσουμε την ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα», έγραψε.
«Έκτοτε έμεινα σοκαρισμένος από το γεγονός ότι η σιωπή μου θεωρήθηκε συνενοχή, και πάλεψα να βρω έναν επαρκή τρόπο να ανταποκριθώ σε αυτό και να συνεχίσω τις υπόλοιπες συναυλίες της περιοδείας», συνέχισε.
Ο Thom Yorke εκμυστηρεύτηκε ότι εκείνη η σιωπή του, που προερχόταν –σύμφωνα με τα λόγια του– από σεβασμό προς όσους υποφέρουν και έχουν χάσει τη ζωή τους, παρερμηνεύτηκε και εργαλειοποιήθηκε από «ευκαιριακές ομάδες» που ασχολούνται με εκφοβισμούς και συκοφαντία.
«Μετανιώνω που τους έδωσα αυτήν την ευκαιρία. Αυτό είχε σοβαρές επιπτώσεις και στην ψυχική μου υγεία», πρόσθεσε.
Στη συνέχεια ο Thom Yorke ξεκαθάρισε ότι η μουσική του είναι αρκετή για να δείξει πως δεν μπορεί να υποστηρίξει καμία μορφή εξτρεμισμού ή απανθρωπιάς. Επίσης, χαρακτήρισε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου «εντελώς ανεξέλεγκτο» και υποστήριξε ότι «η διεθνής κοινότητα πρέπει να ασκήσει κάθε δυνατή πίεση για να σταματήσει» τη βία.
Παράλληλα, κοινοποίησε και μία βαθύτερη ανησυχία: «Το αδιαμφισβήτητο σύνθημα “Λευτεριά στην Παλαιστίνη” που μας περιβάλλει όλους, δεν απαντά στην απλή ερώτηση: γιατί δεν έχουν επιστραφεί ακόμη όλοι οι όμηροι; Για ποιον λόγο;»
Την ίδια περίοδο, αλλά και κατά τη διάρκεια του 2023, ο Ed O’Brien των Radiohead επίσης πήρε δημόσια θέση, λέγοντας: «Όπως και τόσοι άλλοι, έχω βρει τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου και όσα ακολούθησαν, απολύτως φρικτά… Οτιδήποτε προσπάθησα να γράψω μου φάνηκε τελείως ανεπαρκές. Άμεση κατάπαυση πυρός τώρα. Επιστροφή των ομήρων».
Οι συγκρούσεις στον πολιτικό λόγο των δύο καλλιτεχνών κορυφώνονται ξανά σε μία περίοδο που η διεθνής μουσική κοινότητα συνεχίζει να προβληματίζεται για τον ρόλο της σε γεωπολιτικές κρίσεις.
Ενώ ο Roger Waters παραμένει αναμφίβολα σταθερός στην υποστήριξή του προς το BDS, συχνά προκαλώντας συζητήσεις (*και* αντιδράσεις), ο Thom Yorke ακολουθεί μία διαφορετική διαδρομή – ίσως πιο εσωτερική και συναισθηματική, με έμφαση στη δύναμη της μουσικής ως ξεχωριστής πολιτικής φωνής.
Εν τω μεταξύ, οι Radiohead ετοιμάζονται να επιστρέψουν στη σκηνή για πρώτη φορά μετά από επτά χρόνια, καθώς ανακοίνωσαν περιοδεία στη Μεγάλη Βρετανία και την Ευρώπη για τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.
Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό. Όχι μόνο για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη, αλλά και για το πώς οι καλλιτέχνες, ως πρόσωπα με δημόσιο λόγο, τοποθετούνται σε ευαίσθητα ζητήματα. Ο διάλογος μεταξύ Roger Waters και Thom Yorke δεν είναι απλώς προσωπική σύγκρουση. Είναι καθρέφτης της εποχής μας – μιας εποχής όπου λόγος, σιωπή, τέχνη και δράση συγχέονται, αμφισβητούνται και τελικά καθρεφτίζουν τις δικές μας αντιφάσεις.
