Η αόρατη κόντρα του Prince με τον Michael Jackson.
Στην ιστορία της μουσικής, λίγες συγκρίσεις έχουν υπάρξει τόσο φορτισμένες, τόσο εκρηκτικές, όσο εκείνη ανάμεσα στον Prince και τον Michael Jackson.
Δύο καλλιτέχνες που σημάδεψαν την pop κουλτούρα με τρόπο αξεπέραστο, δύο ονόματα που έγιναν συνώνυμα της καινοτομίας, της ιδιοφυΐας, της θεατρικότητας.
Κι όμως, παρά την κοινή τους πορεία στην κορυφή, ο Prince ποτέ δεν κατάφερε να δεχτεί την ιδέα ότι θα μπορούσε να τοποθετηθεί στο ίδιο επίπεδο με τον «βασιλιά της pop». Για τον ίδιο, η σύγκριση δεν ήταν απλώς άδικη – ήταν προσβλητική.
Ο Prince δεν ήταν ποτέ ένας καλλιτέχνης που ακολουθούσε το ρεύμα. Ήταν ο ίδιος το ρεύμα. Από την αρχή της καριέρας του, αψήφησε τις νόρμες, έσπασε τα στερεότυπα, και δημιούργησε έναν κόσμο όπου η σεξουαλικότητα, η φυλή, η θρησκεία και η τέχνη μπλέκονταν με τρόπο προκλητικό και απελευθερωτικό.
Δεν ήταν απλώς μουσικός, ήταν ένα πολιτισμικό φαινόμενο, ένας καλλιτέχνης που δεν φοβόταν να προκαλέσει, να ενοχλήσει, να φέρει στο φως όσα οι άλλοι έκρυβαν κάτω από το χαλί. Και ίσως, αυτό ακριβώς ήταν που τον έκανε να βλέπει τον Michael Jackson όχι ως ισάξιο, αλλά ως αντίποδα.
Ο Michael Jackson, από την άλλη, ακολούθησε μία διαφορετική πορεία. Ήταν το παιδί – θαύμα που μεγάλωσε μπροστά στα φώτα της δημοσιότητας, που έμαθε να επιβιώνει μέσα από την αποδοχή, την αγάπη του κοινού, την εμπορική επιτυχία.
Ήταν ο καλλιτέχνης που, παρότι καινοτόμος, φρόντιζε να παραμένει προσβάσιμος, να μην ξεφεύγει ποτέ εντελώς από τα όρια του mainstream.
Η μουσική του, όσο επαναστατική κι αν υπήρξε σε στιγμές, δεν είχε ποτέ την ίδια ακατέργαστη, ωμή ενέργεια που χαρακτήριζε τον Prince. Ήταν πιο φιλτραρισμένη, πιο «καθωσπρέπει», πιο προσεκτική.
Αυτή η θεμελιώδης διαφορά στην καλλιτεχνική φιλοσοφία τους ήταν αρκετή για να δημιουργήσει ένταση. Όμως, για τον Prince, η ένταση αυτή πήγαινε βαθύτερα. Δεν ήταν απλώς θέμα μουσικής. Ήταν θέμα ταυτότητας, ελέγχου, και –ίσως το πιο σημαντικό– δικαιοσύνης.
Ο Prince ένιωθε ότι το σύστημα ευνοούσε τον Michael Jackson, ότι ο ίδιος έπρεπε να παλέψει πολύ πιο σκληρά για να ακουστεί, να γίνει αποδεκτός, να μην παρεξηγηθεί. Είχε πλήρη επίγνωση του πώς η φυλή, η σεξουαλικότητα και η μη συμμόρφωση επηρέαζαν την καριέρα του. Και αυτό τον εξόργιζε.
Η οργή αυτή δεν έμεινε πάντα κρυφή. Αντιθέτως, ο Prince δεν δίσταζε να εκφράσει τις απόψεις του, συχνά με τρόπο αιχμηρό, σαρκαστικό, ακόμα και επιθετικό.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της στάσης ήρθε το 2004, με το τραγούδι «Life O’ The Party». Μέσα σε έναν ρυθμό που φαινομενικά καλούσε σε διασκέδαση, ο Prince έκρυψε έναν από τους πιο καυστικούς στίχους της καριέρας του.
Έναν στίχο που, χωρίς να κατονομάζει, άφηνε ελάχιστα περιθώρια παρερμηνείας:
«He don’t play the hits no more / Plus I thought he was gay» (Δεν παίζει πια τις επιτυχίες / Κι εγώ νόμιζα πως ήταν gay) τραγουδά.
Και συνεχίζει με ακόμη μεγαλύτερη ειρωνεία: «But it ain’t nothing if it ain’t fun / My voice is getting higher / And I ain’t never had my nose done / That’s the other guy» (Αλλά δεν έχει σημασία αν δεν είναι διασκεδαστικό / Η φωνή μου γίνεται πιο ψηλή / Και ποτέ δεν έκανα πλαστική στη μύτη μου / Αυτός ήταν ο άλλος τύπος)
Η αναφορά είναι ξεκάθαρη. Η ειρωνεία για τη φωνή που γίνεται πιο ψηλή, η νύξη για τις πλαστικές επεμβάσεις – ειδικά στη μύτη – και η τελική φράση «That’s the other guy» λειτουργούν ως μία δηλητηριώδης βολή προς τον Michael Jackson.
Δεν χρειάζεται να πει το όνομά του. Όλοι ξέρουν σε ποιον αναφέρεται. Και αυτό κάνει τον στίχο ακόμη πιο ισχυρό, ακόμη πιο επικίνδυνο.
Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο Michael Jackson δεν απάντησε ποτέ δημόσια σε αυτή την επίθεση. Ίσως επειδή είχε μάθει να αποφεύγει τη σύγκρουση, ίσως επειδή καταλάβαινε ότι μία τέτοια αντιπαράθεση δεν θα τον ωφελούσε.
Ίσως, απλώς, γιατί ήξερε ότι ο Prince δεν ήταν ένας αντίπαλος που μπορούσε να αντιμετωπιστεί με συμβατικά μέσα. Ήταν απρόβλεπτος, ανεξέλεγκτος, και –πάνω απ’ όλα– ειλικρινής μέχρι το κόκκαλο.
Η σχέση τους, ή μάλλον η έλλειψη σχέσης, αντικατοπτρίζει δύο διαφορετικές φιλοσοφίες ζωής και τέχνης.
Ο Prince ήταν ο επαναστάτης, ο μοναχικός λύκος που προτιμούσε να χάσει παρά να συμβιβαστεί. Ο Michael Jackson ήταν ο αστέρας που έμαθε να επιβιώνει μέσα από την αγάπη του κοινού, ακόμα κι αν αυτό σήμαινε να κρύψει κομμάτια του εαυτού του.
Και οι δύο πλήρωσαν το τίμημα των επιλογών τους. Και οι δύο άφησαν πίσω τους μία κληρονομιά που συνεχίζει να εμπνέει, να διχάζει, να προκαλεί.
Ο στίχος «That’s the other guy» δεν είναι απλώς μία προσβολή. Είναι μία δήλωση. Είναι η φωνή του Prince που λέει, για άλλη μία φορά, ότι δεν είναι όπως οι άλλοι. Ότι δεν θα γίνει ποτέ. Ότι δεν θέλει να είναι. Είναι η υπενθύμιση ότι, για τον Prince, η τέχνη δεν ήταν ποτέ διαγωνισμός δημοτικότητας. Ήταν μάχη.
Και σε αυτή τη μάχη, ο ίδιος δεν δίστασε ποτέ να χτυπήσει εκεί που πονούσε περισσότερο.
